Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe progi unijne oraz średni kurs złotego (4,31 zł) w stosunku do euro, który stanowi podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych i konkursów na lata 2026-2027. Szczegółowe informacje znajdują się w obwieszczenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z 8 grudnia 2025 roku.
Dlaczego zmieniły się progi
Aktualizacja progów unijnych to rutynowy proces, który Komisja Europejska przeprowadza co dwa lata, dostosowując je do bieżących warunków gospodarczych w UE. Nie należy traktować tego jako nowej regulacji, lecz jako standardową procedurę w ramach systemu zamówień publicznych. Tegoroczna aktualizacja jednak, po raz pierwszy od pandemii, nie podwyższyła progów, lecz minimalnie je obniżyła:
- w przypadku dostaw i usług - z 443 000 do 432 000 euro,
- w przypadku robót budowlanych - z 5 538 000 do 5 404 000 euro.
Zdaniem mec. Michała Liżewskiego, partnera w kancelarii LEGALLY.SMART, eksperta ds. zamówień publicznych, prawdopodobnym powodem takiej decyzji jest wyraźne uspokojenie inflacji w UE po okresie dużych wahań w poprzednich latach. Zwraca uwagę, że z punktu widzenia zamawiających nawet tak niewielka korekta może mieć praktyczne konsekwencje.
Zobacz zestawienie w LEX: Średni kurs złotego w stosunku do euro stanowiący podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych >
- Postępowania, które dotychczas mieściły się tuż pod progiem, od 2026 roku mogą znaleźć się powyżej niego, a to oznacza konieczność stosowania pełnego reżimu unijnego. Przekroczenie progu wiąże się z dodatkowymi obowiązkami, bardziej sformalizowaną procedurą oraz koniecznością większej transparentności na etapie przygotowania i prowadzenia postępowania – mec. Michał Liżewski.
Rekomenduje, aby zamawiający – zwłaszcza ci, którzy realizują duże zamówienia lub projekty infrastrukturalne – zwracali uwagę, że progi dla postępowań unijnych będą niższe niż w ostatnich dwóch latach.
Zobacz zestawienie w LEX: Progi unijne oraz ich równowartość w złotych od 2026 r. >
Znaczenie właściwego kursu euro
Grzegorz Bebłowski z Kancelarii Doradztwa Zamówień Publicznych z Gdańska wskazuje, że jednostki samorządu terytorialnego muszą szczegółowo oszacować wartość zamówienia już na etapie planowania, ponieważ przesunięcie progu nawet o kilka tysięcy euro może oznaczać obowiązek stosowania unijnych procedur zamiast procedur krajowych. Błędna kwalifikacja może z kolei prowadzić do konieczności powtórzenia postępowania, ryzyka odwołań, a przy kontroli do istotnych konsekwencji prawnych. Nasz rozmówca wskazuje tu na kluczowe znaczenie zastosowania właściwego kursu euro przy szacowaniu wartości zamówienia.
- W związku z nowym kursem euro, wartość progów w złotych może ulec znacznemu przesunięciu w porównaniu z poprzednim okresem, a to wpływa na granice stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych i progów unijnych w praktyce. JST powinny zaktualizować arkusze przeliczania wartości i narzędzia planowania zakupów – podnosi Bebłowski.
Wskazuje, że niższe progi oznaczają, że pewna część zamówień – które w latach poprzednich kwalifikowały się jako krajowe – od 2026 r. może być traktowana jako unijna. To niesie ryzyko proceduralne (np. dłuższe terminy, obowiązek publikacji, stosowanie standardów dyrektyw UE), a także ryzyko odwołań ze strony wykonawców w sytuacji błędnej kwalifikacji wartości. JST powinny uwzględnić nowe progi w planowaniu rocznych planów zamówień i budżetów, aby uniknąć sytuacji, w której wykonawcy zgłaszają odwołania z powodu niezgodnego z nowymi progami trybu postępowania.
Sprawdź w LEX: Projekty ustaw i rozporządzeń z zakresu zamówień publicznych >
- Dla zamawiających z JST najważniejsze jest ścisłe monitorowanie wartości progów unijnych i ich wpływu na kwalifikację postępowań, odpowiednia aktualizacja procedur wewnętrznych oraz dokładna analiza wartości zamówień już na etapie planowania zakupów. Nawet drobne różnice w progach mogą przesądzić o tym, czy zastosuje się procedurę unijną z publikacją ogłoszeń i dodatkowymi obowiązkami formalnymi, co ma bezpośredni wpływ na czas i koszty realizacji zamówień – wskazuje Grzegorz Bebłowski.
Waga rocznego planowania
Także Rafał Kolano, radca prawny prowadzący własną kancelarię obsługującą JST, podkreśla, że zamawiający powinni skrupulatnie szacować wartość zamówień oraz dostosować wewnętrzne procedury i dokumentację do nowych progów. Zwraca uwagę na wagę planowania rocznego: przy zamówieniach powtarzalnych (energia, odbiór odpadów, usługi utrzymaniowe) suma rocznych zakupów może szybciej osiągnąć próg unijny – dlatego ważne jest rzetelne dokumentowanie sposobu szacowania i ewentualnego dzielenia zamówień.
– Przekroczenie progu unijnego oznacza obowiązek ogłoszenia w TED, dłuższe terminy i pełny reżim unijny, dlatego JST powinny zawczasu przejrzeć plany finansowe na lata 2026–2027 pod kątem potencjalnie „granicznych” inwestycji, usług IT, energii i gospodarki odpadami – wskazuje Rafał Kolano.
Zapraszamy na szkolenie online w LEX: Zmiany w postępowaniu odwoławczym przed Krajową Izbą Odwoławczą >
Cena promocyjna: 119.2 zł
|Cena regularna: 149 zł
|Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 119.2 zł
