Ustawa o rzeczach znalezionych skończyła już 10 lat. Do tej pory nowelizowana była dwa razy, przy czym zmiany miały charakter wyłącznie punktowy. Nowelizacja uchwalona przez Sejm 18 grudnia 2025 r., do której 8 stycznia Senat wniósł niewielkie poprawki, ma systemowo usprawnić działanie biur rzeczy znalezionych, prowadzonych przez starostów. 

Nowa definicja „właściwego starosty”

W obecnym brzmieniu przepisów „właściwy starosta” oznacza starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania znalazcy lub miejsce znalezienia rzeczy. Takie rozwiązanie jest z jednej strony ułatwieniem dla tych, którzy zawiadamiają o znalezieniu rzeczy, ale drugiej strony - jest utrudnieniem dla starosty, bo musi wszcząć poszukiwania właściciela rzeczy, który zgubił ją np. na drugim krańcu Polski.

Nowela zmienia te mechanizm i wskazuje, że właściwym starostą, tj. organem zobowiązanym do prowadzenia postępowania poszukiwawczego w celu odnalezienia osoby uprawnionej do odbioru rzeczy, będzie tylko starosta właściwy ze względu na miejsce jej znalezienia. Jednocześnie znalazca nadal będzie mógł zawiadomić o znalezieniu rzeczy lub oddać rzecz znalezioną staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania znalazcy. W takim przypadku ten starosta będzie miał obowiązek zawiadomienia o znalezieniu rzeczy starosty właściwego ze względu na miejsce jej znalezienia, a w przypadku odebrania rzeczy znalezionej od znalazcy również jej przekazania.

Ministerstwo Sprawiedliwości, autor nowych rozwiązań, uważa, że to powinno poprawić skuteczność prowadzenia poszukiwań właścicieli zguby.

Starostwa przy tym otrzyma ustawowe upoważnienie do poszukiwania informacji o adresie osoby, która rzecz utraciła i której tożsamość jest staroście znana, w bazach danych zawierających informacje o osobach (rejestry, ewidencje, zarówno publiczne jak i prywatne).

Przeczytaj także: Biuro rzeczy znalezionych nie przemieni się w detektywa

Wyższa wartość rzeczy znalezionej

Nowelizacja podwyższa także kwotę znalezionych pieniędzy, której przekroczenie rodzi obowiązek oddania ich właściwemu staroście. Obecnie limit ten wynosi 100 zł, zgodnie z nowymi przepisami będzie musiał przekraczać 5 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2026 r. będzie to 240,30 zł). Jednocześnie wprowadzano mechanizm waloryzacji tej wartości uzależniony od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Sprawdź w LEX: Czy pracownik odpowiedzialny za obsługę biura rzeczy znalezionych może szacować wartość poszczególnych przedmiotów bez dokumentu potwierdzającego uzyskanie taki kwalifikacji? >

Analogiczną zasadę przyjęto przy określeniu wartości rzeczy znalezionej, której przekroczenie powoduje powstanie obowiązku wezwania na tablicy ogłoszeń oraz zamieszczenia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej.

Czytaj w LEX: Cywilnoprawna sytuacja znalazcy oraz przechowującego > 

 

Postępowanie ze znalezionymi dokumentami

Nowelizacja wprowadza też szczególny tryb ze znalezionymi dokumentami zawierającymi dane osobowe. Nakłada obowiązek przekazania takich dokumentów właściwemu staroście, jeżeli tożsamość lub miejsce pobytu osoby uprawionej do ich odbioru nie jest znana znalazcy. Resort wyjaśnia, że ponieważ dokumenty te mogą zawierać dane wrażliwe, konieczne jest wprowadzenie regulacji umożliwiającej przejęcie kontroli nad takimi dokumentami przez podmiot publiczny, aby mógł on niezwłocznego podjąć działania poszukiwacze, a w razie ich bezskuteczności – zniszczyć znaleziony dokument. 

Sprawdź w LEX: Czy biuro rzeczy znalezionych powinno przyjąć kartę płatniczą? >

Obowiązek przekazania znalezionego dokumentu właściwemu staroście będzie dotyczył wszystkich dokumentów, niezależnie od nośnika, na którym zostały zapisane (papierowego, elektronicznego). W celu zbadania, czy nośnik elektroniczny zawiera dokument z danymi osobowymi, starosta będzie mieć prawo przeprowadzenia właściwych czynności.

Przeczytaj także: Ochrona danych utrudnia znalezienie właściciela


Nowe obowiązki zarządcy budynku i przewoźników

Nowelizacja, która wróci do Sejmu, wprowadza też nowe reguły postępowania z rzeczami znalezionymi budynku publicznym, innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczności albo środku transportu publicznego. Zarządcy tej nieruchomości, pomieszczenia albo środka transportu publicznego będzie miał obowiązek przyjąć znalezioną rzecz i podjąć czynności poszukiwawcze. Jeśli nie znajdzie właściciela zguby, będzie miał obowiązek umieszczenia informacji o znalezisku na swojej stronie internetowej, jeśli ją posiada. Dopiero po bezskutecznym upływie 30-dniowego terminu od otrzymania rzeczy,  będzie obowiązany niezwłocznie przekazać rzecz właściwemu staroście (dziś taką rzecz można przekazać po trzech dniach).

Wydłużenie terminu do 30 dni realizuje postulat m.in. Przedsiębiorstwa Państwowego Porty Lotnicze, które wskazywało, że osoby korzystające z terminali lotniczych niejednokrotnie poszukują zagubionych rzeczy dopiero po powrocie samolotem na dany terminal  lub telefonicznie deklarują chęć ich odebrania po powrocie w miejscu, gdzie rzecz zagubiły.

 

Krótszy czas na poszukiwania

Nowe przepisy uproszczają zasady współdziałania organów w zakresie postępowania z rzeczami znalezionymi, w szczególności skracają ustawowe terminów poszukiwania osób uprawnionych do odbioru rzeczy oraz przejścia własności rzeczy znalezionej na znalazcę.

Ustawa zakłada też skrócenie do:

  • sześciu miesięcy – terminu do odebrania rzeczy przez osobę uprawnioną, którą imiennie wezwano do odbioru rzeczy;
  •  jednego roku – terminu do odebrania rzeczy w przypadku, gdy dane osoby uprawionej są nieznane, a wezwania dokonano zgodnie z przepisami ustawy o rzeczach znalezionych, tj. na tablicy ogłoszeń oraz w BIP starostwa.

Po upływie tych terminów rzecz znaleziona stanie się własnością znalazcy albo Skarbu Państwa (zabytki, materiały archiwalne), z wyjątkiem rzeczy umożliwiających dostęp do pomieszczeń, pojazdów i innych zamykanych przedmiotów oraz dokumentów zawierających dane osobowe, które będą przechodziły na własność powiatu w celu dokonania ich zniszczenia.

Protokół znalezienia lub przyjęcia rzeczy będzie mogła sporządzić też Policja oraz Żandarmeria Wojskowa (obecnie jest luka w tym zakresie). Ustawodawca zrezygnował również z wydawania osobnego poświadczenia o przyjęciu zawiadomienia o znalezieniu rzeczy oraz przyjęcia rzeczy znalezionej.

 

Kiedy wojsko zgubi sprzęt

Zgodnie z ustawą w przypadku kiedy cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki wskazują, że znaleziona rzecz stanowi sprzęt lub ekwipunek wojskowy albo dokument wojskowy (np. legitymacje, książeczkę, zaświadczenie wojskowe albo kartę powołania), takie rzeczy można będzie oprócz właściwemu staroście przekazać jednostce Żandarmerii Wojskowej.

Ustawa wyodrębnia też przepisy określające sposób postępowania z rzeczami niebezpiecznymi dla życia i zdrowia. Znalazca powinien zawiadomić o miejscu, w którym rzecz się znajduje, jednostkę organizacyjną Policji.

Sprawdź też w LEX: Jak postępować z rzeczami znalezionymi, należącymi do uchodźców? >

 

Postępowanie cywilne. Kazusy
-10%
Postępowanie cywilne. Kazusy

Małgorzata Manowska

Sprawdź  

Cena promocyjna: 108.85 zł

|

Cena regularna: 120.95 zł

|

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 90.71 zł


 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.