W miniony czwartek Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż rozporządzenie rządu premier Beaty Szydło z grudnia 2015 r., które uchyliło decyzję poprzedniego rządu o utworzeniu od 1 stycznia 2016 r. gmin Szczawa (Małopolskie) i Grabówka (Podlaskie), jest niezgodne z konstytucją i ustawą o samorządzie gminnym.

W marcu zaskarżyła to rozporządzenie do Trybunału grupa posłów PO. Wskazywali oni, że zarówno powołanie gminy, zmiana jej granic, czy likwidacja, są oddzielnymi decyzjami administracyjnymi, w określonej procedurze i każda z takich decyzji wymaga przeprowadzenia odrębnych konsultacji z mieszkańcami.

TK wskazał, że w procedurze przygotowania tego rozporządzenia nie przeprowadzono konsultacji i uznał je za niezgodne z konstytucją i ustawą o samorządzie gminnym.

"Czyli gmina Grabówka istnieje" - mówił w poniedziałek na konferencji prasowej w miejscowości Sobolewo (tam miała być siedziba władz nowej gminy, po wydzieleniu jej z gminy Supraśl - PAP), lider PO w Podlaskiem Robert Tyszkiewicz.

Poinformował, że wraz z b. ministrem administracji i cyfryzacji w rządzie PO-PSL Andrzejem Halickim składa zapytanie poselskie do wojewody podlaskiego Bohdana Paszkowskiego. Tyszkiewicz mówił, że wojewoda jest "właściwym organem, aby wdrażać w życie rozporządzenie rządu z 28 lipca 2015 roku o utworzeniu gminy Grabówka".

W piśmie posłowie pytają wojewodę m.in. o to, kiedy podejmie "stosowne kroki" by zrealizować zapisy rozporządzenia i "uruchomi budżet dla gminy Grabówka". Pytają go też na przykład, kiedy realnie nowa gmina mogłaby zacząć działać i czy mieszkańcy Grabówki mogą liczyć na wsparcie wojewody i pomoc jego urzędu "na etapie kształtowania się gminy i jego organów".

"Apelujemy do wojewody by - wobec niebudzącego wątpliwości, całkowicie jednoznacznego wyroku TK - niezwłocznie przystąpił do czynności powołujących do życia gminę Grabówka" - mówił Tyszkiewicz.

"Dziś możemy powiedzieć, że od 1 stycznia 2016 roku Grabówka rzeczywiście jest gminą" - dodał Andrzej Halicki. Według niego, niezwłocznie musi być stworzony budżet na zadania zlecone i zadania własne tej gminy. "Orzeczenie (TK) nie zostawia żadnych złudzeń" - mówił dziennikarzom.

Wniosek do wojewody, o jak najszybsze powołanie pełnomocnika do tworzenia gminy Grabówka, złożyła też grupa inicjatywna powołania tego samorządu. To mieszkańcy miejscowości, które w skład nowej gminy by weszły, od lat zabiegający o jej utworzenie.

Według informacji przekazanej mediom przez jego rzeczniczkę Annę Idźkowską, postępowanie wojewody podlaskiego w tej sprawie będzie zależało od stanowiska, które zajmie Rada Ministrów.

Prawnicy z wydziału nadzoru i kontroli Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku przypominają, że orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia (według Rządowego Centrum Legislacji przywołanego w informacji dla mediów, publikacja ma nastąpić do 13 czerwca), jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy "obowiązującej aktu normatywnego".

Jak napisali, jeżeli Rada Ministrów wyda zgodne z prawem rozporządzenie uchylające decyzję poprzedniego rządu ws. utworzenia gmin Szczawa i Grabówka, to "stan prawny będzie tożsamy z tym, który istniał przed wydaniem wyroku przez TK, tj. gmina Grabówka nie została utworzona".

"Natomiast w przypadku niewydania przez Radę Ministrów rozporządzenia w ww. zakresie nadal będzie obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy Grabówka" - podano w komunikacie dla mediów.

Zaznaczono, że spowoduje to konieczność wdrożenia procedur prawnych zmierzających do rozpoczęcia działalności przez samorząd.(PAP)