Chodzi o projekt rozporządzenia prezesa Rady Ministrów w sprawie odszkodowań przyznawanych osobom udzielającym pomocy CBA, niebędącym jego funkcjonariuszami. Określono w nim warunki i tryb przyznawania odszkodowań oraz rodzaje i wysokość świadczeń przysługujących poszkodowanym lub ich spadkobiercom. W projekcie przewidziano trzy rodzaje odszkodowań: jednorazowe za poniesiony uszczerbek na zdrowiu dla poszkodowanego; jednorazowe z tytułu utraty życia - dla spadkobierców; odszkodowanie za poniesione szkody w mieniu dla poszkodowanego lub jego spadkobierców.

Za każdy procent uszczerbku na zdrowiu - przewidziano w projekcie - przyznaje się do 20 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku w gospodarce narodowej (w 2015 r. było to 3899,78 zł). Odszkodowanie będzie można proporcjonalnie zwiększyć, jeżeli w ciągu trzech lat uszczerbek na zdrowiu zwiększy się o co najmniej 10 pkt proc. w stosunku do tego, który był podstawą przyznania odszkodowania. Natomiast jeśli w ciągu trzech lat od zdarzenia poszkodowany umrze, odszkodowanie będą mogli otrzymać jego spadkobiercy; świadczenie to będzie niezależne od zasiłku pogrzebowego, odprawy i innych świadczeń.

W przypadku odszkodowania za utratę życia, gdy uprawniony będzie tylko jeden spadkobierca, świadczenie będzie wypłacane w wysokości 18-krotności przeciętnego wynagrodzenia (dla małżonka albo dziecka) lub jego 9-krotności (dla innych spadkobierców).

Gdy do odszkodowania ma prawo małżonek i jedno lub więcej dzieci, wypłata 18-krotności przeciętnego wynagrodzenia ma być dodatkowo powiększana o jego 3,5-krotność na każde dziecko. Analogiczny mechanizm powiększania odszkodowania - tyle że na drugie i każde następne dziecko - będzie stosowany, jeżeli spadkobiercami jest dwoje lub więcej dzieci. W razie gdy spadkobiercami są inne osoby, odszkodowanie w wysokości 9-krotności przeciętnego wynagrodzenia będzie zwiększane o jego 3,5-krotność na drugiego i każdego następnego uprawnionego.

Projekt przywiduje też odszkodowania za szkody w mieniu. Jego wysokość będzie ustalana - jak napisano - według ceny zakupu takiego samego składnika mienia (ewentualnie rzeczy o identycznych lub zbliżonych parametrach) z dnia, w którym wydano decyzję w tej sprawie, z uwzględnieniem stopnia zużycia lub utraty wartości.

Odszkodowanie nie będzie przysługiwało, jeżeli uszczerbek na zdrowiu lub utrata życia albo szkoda w mieniu nastąpiły z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa poszkodowanego albo z powodu użycia przez niego alkoholu lub podobnie działającego środka.

Na wypłatę pieniędzy z tytułu utraty życia lub uszczerbku na zdrowiu nie będzie mógł też liczyć małżonek poszkodowanego w przypadku orzeczonej separacji. W projekcie zapisano, że kwotę świadczenia dzieli się między uprawnionych spadkobierców w równych częściach.

W projekcie uregulowano też tryb przyznawania odszkodowań. Postępowanie ma być wszczynane na wniosek poszkodowanego lub jego spadkobierców złożony do szefa CBA w ciągu pół roku od zdarzenia. Szef Biura w każdym czasie będzie mógł wszcząć postępowanie z urzędu. On też, po uprzednim postępowaniu wyjaśniającym, będzie podejmował decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania odszkodowania.

Uchwalona w 2006 r. ustawa o CBA upoważniła premiera do określenia w drodze rozporządzenia warunków i trybu przyznawania odszkodowań osobom, które nie są funkcjonariuszami Biura, ale mu pomagały. Jak napisano w uzasadnieniu, taki akt prawny nie powstał, bo "brzmienie dotychczas obowiązującego przepisu (...) uniemożliwiało opracowanie zgodnego z pozostałymi przepisami oraz systemem prawnym projektu". Możliwość wydania rozporządzenia pojawiła się w 2015 r., po nowelizacji ustawy o CBA.

Jak piszą projektodawcy, większość przepisów została oparta na rozwiązaniach obecnie obowiązujących i sprawdzonych w praktyce, niebudzących wątpliwości interpretacyjnych w innych służbach specjalnych. Odszkodowania będą wypłacane z budżetu CBA.

Projekt został przygotowany przez ministra-koordynatora służb specjalnych. (PAP)