Ta pochodząca z bogatej rodziny arystokratka poświęciła życie służbie najbiedniejszym, przede wszystkim dzieciom. Jest symbolem działalności społeczno-charytatywnej i jedną z najważniejszych postaci śląskiego protestantyzmu.

W Bytomiu jej imieniem nazwano szkołę, ulicę, szlak turystyczny w dzielnicy Miechowice, skąd pochodziła Matka Ewa, a także nagrodę przyznawaną osobom lub instytucjom zajmującym się działalnością na rzecz potrzebujących z terenu województw śląskiego i opolskiego.

Nagroda Ostoi Pokoju im. Matki Ewy została ustanowiona w 2012 r. przez samorząd Bytomia, samorządy województw: śląskiego i opolskiego oraz Diecezję Katowicką Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Nazwa nawiązuje do założonych przez Matkę Ewę słynnych zakładów opiekuńczych.

Do wyróżnienia można zgłaszać osoby fizyczne, prawne, kościoły, inne związki wyznaniowe oraz ich jednostki organizacyjne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które działają w obszarze działań społecznych lub charytatywnych. Nagroda przyznawana jest w dwóch kategoriach: dla osób fizycznych i podmiotów zbiorowych.

Nominacje te do 15 maja mogą zgłaszać: organizacje pozarządowe, organy administracji publicznej, podmioty gospodarcze, związki wyznaniowe i ich jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne (grupy liczące min. 15 osób). Wyniki mają zostać podane do końca czerwca, a wręczenie nagród odbędzie się jesienią.

Kandydatów można zgłaszać osobiście w bytomskim magistracie, listownie lub elektronicznie. Szczegóły, regulamin i formularz zgłoszeniowy można znaleźć na stronie Urzędu Miasta w Bytomiu.

Laureatami poprzednich edycji zostali m.in. diakonisa Marta Grudke, dyrektor ośrodka dla uzależnionej młodzieży ks. Bogdan Peć, dr Janusz Cholewiński z Hospicjum Ziemi Kluczborskiej św. Ojca Pio oraz Centrum Wolontariatu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sosnowcu.

Ewa von Tiele-Winckler (1866-1930) swe dzieło życia - "Ostoję Pokoju" - rozpoczęła jeszcze w swym rodzinnym pałacu, gdzie do jej dyspozycji oddano dwa pokoje. Po jakimś czasie w prezencie bożonarodzeniowym otrzymała od ojca projekt budowy osobnego domu dla swoich podopiecznych.

Dwuskrzydłowy, piętrowy dom "Ostoja Pokoju" oddano do użytku w 1890 r. Od niego wziął nazwę cały zbudowany wokół ośrodek diakonacki. Kompleks składał się z 28 budynków, w których zapewniano pomoc i opiekę dzieciom i dorosłym, bezdomnym, chorym, ubogim i skrzywdzonym. Zajmowano się też resocjalizacją młodzieży i pracą z więźniami.

Działała tam szkoła powszechna, szkoła gospodyń domowych, filia towarzystwa trzeźwości. Rosnące potrzeby i zwiększająca się liczba podopiecznych sprawiły, że Matka Ewa stworzyła gospodarstwo pomocnicze, w którym m.in. utrzymywano ogrody, uprawiano pole, hodowano krowy i świnie. Ostoja dysponowała własnym młynem i piekarnią.

Ponadto kompleks był też ośrodkiem formacyjnym dla około 800 sióstr niemal z całej Europy.

Z czasem działalność Matki Ewy rozrosła się poza Miechowice - w różnych miejscach powstało ponad 40 domów dla bezdomnych dzieci, wychowywanych w niewielkich grupach zwanych "rodzinkami".

Twórczyni tego dzieła do śmierci w 1930 r. pozostała cichą osobą, mieszkającą w zachowanym do dziś prostym drewnianym domu, gdzie obecnie znajduje się muzeum. Ona sama spoczywa na pobliskim przykościelnym cmentarzyku pod prostym kamiennym krzyżem.

Kontynuatorem idei "Ostoi Pokoju" jest dzisiaj bytomska parafia ewangelicko-augsburska, która na odzyskanym po latach terenie wzniosła nowy dom opieki. Dom Macierzysty "Ostoi Pokoju" znajduje się obecnie w niemieckim Freudenbergu. Mieszka tam większość emerytowanych sióstr.

W ramach tegorocznych obchodów jubileuszu 500-lecia Reformacji na przełomie marca i kwietnia w świętochłowickim Muzeum Powstań Śląskich można było oglądać wystawę o życiu i dorobku Matki Ewy. (PAP)