Według Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej, jeśli propozycje zgłaszane przez obywateli Unii w ciągu 12 miesięcy zyskają poparcie co najmniej miliona osób z siedmiu krajów UE, to mogą zaowocować nowymi unijnymi decyzjami, strategiami lub przepisami.

Zgodnie z przyjętą w piątek nowelizacją, minister spraw wewnętrznych będzie odpowiedzialny za wydawanie certyfikatu potwierdzającego, iż system zbierania deklaracji on-line (chodzi o deklaracje poparcia dla europejskiej inicjatywy z danego państwa członkowskiego) ma odpowiednie zabezpieczenia. Minister ma być także odpowiedzialny za koordynowanie procesu weryfikacji takich deklaracji oraz dostarczanie certyfikatów dotyczących poświadczenia liczby ważnych deklaracji.

W nowelizacji zawarto m.in. przepis karny ujednolicający ochronę wykonywania europejskiej inicjatywy obywatelskiej, analogicznie do wykonywania inicjatywy ustawodawczej przez obywateli w Polsce.

Obywatele UE mogą zgłaszać swoje inicjatywy obywatelskie Komisji Europejskiej od 1 kwietnia 2012 roku. Inicjatywa obywatelska ma zbliżyć obywateli do UE, dając im bezpośredni wpływ na europejskie prawo.

Wniosek ws. inicjatywy musi być złożony przez komitet obywatelski składający się z przynajmniej siedmiu obywateli z siedmiu państw członkowskich. Po zarejestrowaniu inicjatywy, komitet ma rok na zebranie niezbędnego miliona głosów poparcia (z co najmniej 7 krajów). Pod inicjatywą może podpisać się każdy uprawniony do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego, czyli w wieku co najmniej 18 lat (w Austrii - 16 lat).

Liczbę głosów poparcia muszą poświadczyć krajowe urzędy, a następnie Komisja Europejska analizuje inicjatywę i podejmuje decyzję, co z nią zrobić dalej: czy sporządzić wniosek ustawodawczy, czy przeprowadzić jakieś dodatkowe badanie, czy też nie podejmować w ogóle żadnych działań.

Jakąkolwiek decyzję KE podejmie, będzie musiała ją uzasadnić. W ramach tej analizy urzędnicy KE spotkają się z organizatorami, którzy będą też mogli przedstawić swój pomysł w trakcie wysłuchania publicznego w europarlamencie.(PAP)