Ustawodawca przyzwyczaił nas, że początek każdego roku wymaga zapoznania się z mnóstwem zmian w obowiązujących przepisach. Tegoroczne nowelizacje dotkną niemal każdego aspektu prawa. Od 1 stycznia obowiązują m.in. nowe zasady rozliczania wynagrodzeń, najmu, czy płacenia podatku w oparciu o tzw. estoński CIT. Zmiany dotkną także np. zatorów płatniczych, zasad składania reklamacji i wymiaru sprawiedliwości.

Całkowity zakaz dla fajerwerków, choć obecnie ogłaszany przez niektóre samorządy, budzi prawne zastrzeżenia. Działania takie nie znajdują umocowania ustawowego, godzą w konstytucyjnie chronioną swobodę działalności gospodarczej, podważając poczucie pewności i bezpieczeństwa prawnego przedsiębiorców działających na rynku obrotu tymi wyrobami.

Skargę do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Gminy Mogilany złożył Prokurator Okręgowy w Krakowie. Regulowała ona zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność tej uchwały w całości. I powołał się na zasadę, że życie obywateli w trzeźwości jest niezbędnym warunkiem moralnego i materialnego dobra narodu.

Cechowanie drewna pozyskanego w lasach potwierdza jego legalność, a tym samym ułatwia wykrywanie kradzieży leśnych oraz bezprawnych wyrębów w lasach prywatnych. Technicznie polega to na umieszczeniu na pozyskanym drewnie znaku graficznego, literowego lub cyfrowego oraz kolejnego numeru sztuki albo numeru stosu drewna.

Od 1 stycznia 2023 roku świadczenie pielęgnacyjne wypłacane opiekunom za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem czy osobą dorosłą wzrośnie do 2458 zł miesięcznie. Ten ostry zakaz, wykluczający nawet dorabianie w niewielkim zakresie i nie pozwalający na zdobywanie kwalifikacji oraz doświadczenia zawodowego, jest krytykowany.

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zatrzymań prawa jazdy, Ministerstwo Sprawiedliwości wyklucza nowelizację przepisów. Wskazuje, że powiaty muszą wypracować nowe procedury działania, w tym odbierać stanowisko w sprawie zdarzenia od kierującego pojazdem i od policji. Te jednak argumentują, że trudno im będzie podejmować decyzje bez zmian legislacyjnych.

Skoro od 1 stycznia w umowach o pracę pojawiają się premie w przedziale „widełkowym”, to nie ma konieczności podwyższania pensji zasadniczej. Określone w umowie składniki wynagrodzenia podlegające zaliczeniu do wynagrodzenia minimalnego dawać będą możliwość uzyskania w każdym miesiącu kwoty co najmniej wynagrodzenia minimalnego. O zmianie należy pomyśleć jednak od 1 lipca 2023 r.

Pracodawca powinien przeprowadzić pomiary natężenia oświetlenia elektrycznego na stanowiskach pracy. W ten sposób będzie mógł potwierdzić, że zapewnił pracownikom oświetlenie o parametrach zgodnych z Polskimi Normami. Przepisy bhp nie określają częstotliwości przeprowadzania pomiarów.

Od początku stycznia 2023 roku na gminy zostanie nałożony nowy obowiązek sprawozdawczy w zakresie gospodarki nieczystościami ciekłymi. Choć pierwsze sprawozdanie złożą dopiero w 2024 roku, to już powinny gromadzić dane i rozpocząć kontrolę posesji. Problem mogą być przydomowe oczyszczalnie ścieków, które były do tej pory poza zainteresowaniem gmin.

W 2023 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie dwukrotnie: od 1 stycznia i od 1 lipca. W porównaniu do roku 2022 płaca minimalna wzrośnie łącznie o 590 zł, a stawka godzinowa – o 3,80 zł. Zdaniem prawników, pracodawcy powinni nie tylko przygotować firmowe budżety na tę podwyżkę, ale i dokonać przeglądu siatki płac, by pozostali pracownicy nie czuli się niedocenieni.

Obowiązujący od 1 lipca br. w województwie podlaskim zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od linii polsko-białoruskiej granicy nie będzie przedłużony po zakończeniu tego roku. Tak zdecydował wojewoda podlaski, który nie wyda nowego rozporządzenia w tej sprawie. Na podstawie poprzedniego rozporządzenia zakaz obowiązuje do końca grudnia.

Miękinia, Jeżów, Dąbrowice, Rozprza, Ujazd, Książ Wielki, Czarny Dunajec, Latowicz, Bodzanów, Jastrząb, Jadów, Włodowice, Łopuszno, Piekoszów i Miasteczko Krajeńskie. Wszystkie te miejscowości staną się miastami od 1 stycznia 2023 roku. W czwartek premier Mateusz Morawiecki wręczył akty nadania praw miejskich nowym 15 burmistrzom.

W ramach Rządowego Programu Przeciwdziałania Korupcji na lata 2018-2020 nie zrealizowano kluczowych działań, m.in. nie uchwalono ustawy o jawności życia publicznego oraz nie wdrożono modelu dotyczącego oświadczeń majątkowych ze względu na nie przyjęcie ustawy Prawo antykorupcyjne. Opóźnienia i braki we wdrażaniu programu mają wpływu na postrzeganie Polski na arenie międzynarodowej jeżeli chodzi o zagrożenie korupcją – ocenia NIK.

Niezależnie od oświetlenia dziennego, w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z Polskimi Normami. Przepisy nie określają częstotliwości wykonywania pomiarów natężenia oświetlenia. Decyzję w tym zakresie musi podjąć pracodawca, który powinien mieć na uwadze zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Mimo negatywnych opinii, rząd nie poddaje się i chce wprowadzić dwa, nieznane konstytucji, stany nadzwyczajne – stan pogotowia i stan zagrożenia. W teorii oba nakładają obowiązki jedynie na organy administracji rządowej, jednak ten drugi poszerza uprawnienia służb. Żołnierze, policjanci, strażnicy graniczni i strażacy będą mogli wydawać polecenia osobom, czyli każdemu z nas.

Zakończenie lub podjęcie zatrudnienia w trakcie roku skutkuje koniecznością proporcjonalnego rozliczenia urlopu wypoczynkowego, ale nie dotyczy to pracowników w ich pierwszym roku pracy na podstawie stosunku pracy w życiu. W praktyce niesie to za sobą różne problemy i niedogodności, często także większe „obciążenie” obowiązkiem rozliczenia urlopu pracodawcy wcześniejszego niż tego, z którym kolejno w roku pracownik zawiera umowę.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wprowadziło do najnowszej wersji projektu ustawy o ochronie ludności oraz stanie klęski żywiołowej 85 poprawek sugerowanych przez samorządy. Te jednak nadal negatywnie oceniają projekt. Punktem spornym są dwa stany nadzwyczajne, które przewiduje projekt, oraz ich konsekwencje dla obywateli i samorządów.

Na stronach internetowych Prezydenta RP oraz niektórych ministerstw nie są publikowane odpowiedzi na petycje kierowane przez obywateli. Tymczasem przepisy nakładają na urzędy obowiązek publikowania informacji o sposobie załatwienia petycji. RPO prosi szefa Kancelarii Prezydenta i Prezesa Rady Ministrów o wyjaśnienia i wnioskuje o zmianę przepisów.

Osoby z niepełnosprawnościami, m.in. które mają wysokie kwalifikacje i znają języki obce, skarżą się na niemożność znalezienia odpowiedniego zatrudnienia. Dostają bowiem oferty pracy głównie w ochronie lub firmach sprzątających. Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk prosi o zajęcie stanowiska w tej sprawie przez minister rodziny i polityki społecznej Marleny Maląg.

Prosument lokatorski - to nowa instytucja dla spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, dzięki której będzie można odzyskać 100 proc. wartości energii przekazanej do systemu energetycznego i otrzymać 50 proc. dofinansowania na instalację paneli fotowoltaicznych. Wprowadzenie takiego rozwiązania zapowiada Ministerstwo Rozwoju i Technologii jako kolejną zachętę do stosowania odnawialnych źródeł energii (OZE), w tym fotowoltaiki w Polsce.