Maria Dec-Kiełb

Choć samorządy, rolnicy i spółki wodne od lat alarmują o pogarszającym się stanie urządzeń melioracyjnych, na kompleksowe zmiany systemowe nadal się nie zanosi. Ministerstwo Infrastruktury przyznaje, że dostrzega problemy związane z funkcjonowaniem spółek wodnych i prowadzi analizy dotyczące możliwych zmian prawnych. Konkretnego harmonogramu prac legislacyjnych ani propozycji zmian resort jednak nie podaje. Samorządowcy wskazują rozwiązania, które mogą uzdrowić sytuację.

Gminy alarmują, że coraz trudniej finansować inwestycje wodociągowe i modernizację stacji uzdatniania wody. Choć przepisy nakładają na samorządy kolejne obowiązki związane z jakością wody, nie idzie za tym odpowiednie wsparcie finansowe. Wójtowie wskazują, że problemem są nie tylko ograniczone budżety, ale także skomplikowane procedury konkursowe i konieczność przygotowywania kosztownej dokumentacji jeszcze przed uzyskaniem dofinansowania.

Pomimo zmiany rządu w Polsce w 2023 r., nie nastąpiła znacząca zmiana w podejściu do autonomii lokalnej. W warstwie regulacji prawnych nie poczyniono właściwie żadnych zmian. Odbudowa decentralizacji nie jest traktowana priorytetowo i ma bardzo wybiórczy, cząstkowy charakter – oceniają autorzy Indeksu Samorządności 2025, przygotowanego przez zespół naukowców współpracujących z Fundacją im. Stefana Batorego.

Cmentarze w Polsce zaczynają się zapełniać, a obowiązujące przepisy nie nadążają za rzeczywistością. Samorządowcy od lat apelują o nowelizację ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, wskazując na konkretne bariery – w tym przede wszystkim zbyt restrykcyjne wymogi odległościowe dla pochówków. Zmiany wciąż nie zostały wprowadzone, a ministerstwa grają tym tematem w ping-ponga.

Samorządowcy alarmują: nowelizacja ustawy o ochronie przyrody, przyjęta przez Sejm, to nie sposób na zapobieżenie niebezpiecznym spotkaniom z bieszczadzkimi niedźwiedziami. Odstraszanie amunicją niepenetracyjną może okazać się niewystarczające, może też rodzić konflikt z innymi przepisami. Potrzeba innych zdecydowanych działań, wzorowanych choćby na Słowacji.