Utworzona w 2007 r. przez Unię Europejską Europejska Rada ds. Badań Naukowych (European Research Council – ERC) stanowi pierwszą ogólnoeuropejską organizację finansującą badania o charakterze pionierskim.
 
„Korzystam z funduszy europejskich, ponieważ są one konkurencyjne, prestiżowe i zapewniają finansowanie, które jest niezbędne do prowadzenia badań, które nie są tanie” – mówi prof. Maciej Konacki z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika. W 2010 roku otrzymał od ERC „Starting Grant” przeznaczony dla młodych naukowców.
 
Jednak wciąż niewielu polskich naukowców zdobywa granty ERC. Z danych przedstawionych w raporcie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Nauka w Polsce” wynika, że współczynnik sukcesu w „Starting Grants” przyznawanych w Unii Europejskiej to blisko 11 proc. Współczynnik sukcesu młodych naukowców z Polski wynosi zaledwie 2,7 proc.
 
Jeszcze gorzej wygląda sytuacja w programie „Advanced Grants” przyznawanym starszym naukowcom na realizację bardziej zaawansowanych badań. Tutaj średni wskaźnik sukcesu w UE wynosi ponad 14 proc., a Polski w tej kategorii - 1,5 proc.
 
ERC, chcąc przybliżyć osiągnięcia polskich naukowców, zdobywców ERC i zachęcić badaczy do aplikowania o europejskie granty, przygotowała 6-minutowy film o polskich laureatach swoich konkursów. Film można obejrzeć na stronach.
 
Jednym z jego bohaterów jest właśnie prof. Maciej Konacki, który w ramach grantu ERC wraz ze swoimi studentami poszukuje planet pozasłonecznych obiegających gwiazdy podwójne. „Aby osiągnąć ten cel umieszczamy grupę zrobotyzowanych teleskopów, które docelowo utworzą sieć globalną” – wyjaśnia uczony w filmie przygotowanym przez ERC. Zaznacza, że Polska jest obecnie bardzo dobrym miejscem na prowadzenie badań, ponieważ ilość przeznaczanych na badania funduszy wciąż wzrasta.
 
Dr Justyna Olko z Uniwersytetu Warszawskiego „Starting Grant” o wartości ponad 1,3 mln euro otrzymała na zbadanie kultury Indian Nahua. „Wystąpiłam o grant ERC, ponieważ byłam przekonana, że badania, które proponuję, są przełomowe i poszerzą obecny stan wiedzy na ten temat” – mówi badaczka.
 
Celem jej badań jest rekonstrukcja oraz zrozumienie kontaktu i przekazu międzykulturowego pomiędzy Europą a rdzenną ludnością obu Ameryk. „Nasze badania skupiają się na świecie Indian Nahua, ich kulturze i języku, który obecnie jest zagrożony wymarciem. Badamy również wpływ języków indiańskich na hiszpański” – wyjaśnia dr Olko.
 
Zaznacza, że w tego typu badaniach niezbędna jest praca zespołowa oparta na współpracy naukowców europejskich i rdzennej ludności. „Jestem przekonana, że prawdziwy postęp oraz przełomowe badania w tej dziedzinie nauki można osiągnąć tylko poprzez pracę w zespole” – podkreśla dr Olko.