Choć autonomia uczelni nie oznacza dowolności, to sądy administracyjne muszą respektować granice swojej kontroli, ograniczając się do badania zgodności z prawem – pisze dr hab. Grzegorz Krawiec, komentując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2025 r. (sygn. III OSK 1950/24). Sprawa dotyczyła ingerencji WSA w nabór kandydatów do szkoły doktorskiej.
Grzegorz Krawiec
13.06.2025
Szkolnictwo wyższe
Wspólnik spółki z o.o. wyda zgodę na otrzymywanie zawiadomień o zgromadzeniach drogą elektroniczną w formie dokumentowej, a niekoniecznie pisemnej. Spółki celowe, tworzone przez uczelnie i instytuty, nie będą podlegać regulacjom, jakie obowiązują jednostki sektora finansów publicznych. M.in. takie propozycje przedstawił w środę zespół SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Tomasz Ciechoński
11.06.2025
Spółki Małe i średnie firmy Deregulacja
Obecnie nie są prowadzone prace nad zmianą standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodów medycznych, uczelnie mogą natomiast wprowadzić dodatkowe zajęcia stanowiące elementy szkolenia wojskowo-medycznego. Zdecydował się na to Uniwersytet Warszawski. Ministerstwo Obrony Narodowej pracuje tymczasem nad zmianą organizacji stażu podyplomowego dla lekarzy.
Tomasz Ciechoński
04.06.2025
Szkolnictwo wyższe Wojsko
Prawo do Indywidualnej Organizacji Studiów (IOS) powinno przysługiwać także studentkom w ciąży oraz studentom-rodzicom na studiach niestacjonarnych. Ułatwiłoby to łączenie nauki z wychowaniem dzieci, zapewniając równe traktowanie wszystkich studiujących rodziców - uważają autorzy zgłoszonej propozycji deregulacyjnej. Wymagałoby to zmian w prawie o szkolnictwie wyższym i nauce.
Inga Stawicka
29.05.2025
Szkolnictwo wyższe
Serwis Usługi dla Nauki (uslugi.nauka.gov.pl) ma stanowić punkt dostępu do cyfrowych usług resortu. Narzędzia zostały uporządkowane według tematów, grup użytkowników i funkcji, takich jak wsparcie uczelni, rozwój naukowy, kariera, finansowanie czy współpraca z biznesem. Portal rozwinięty został przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy.
kk/pap
29.05.2025
Szkoła i uczeń Szkolnictwo wyższe
Młodzi Polacy boją się inflacji, długotrwałych chorób i niepełnosprawności. Znacznie rzadziej myślą o tym, co czeka ich na emeryturze – wynika z badania przeprowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wśród Polaków w wieku 18–25 lat. Nic dziwnego zatem, że ich wiedza o systemie ubezpieczeń społecznych jest niepełna. O wiedzy ekonomicznej uczniów i studentów rozmawiają w Krakowie uczestnicy dwudniowej konferencji „Edukacja 4.0 czyli uczenie się o ubezpieczeniach społecznych w cyfrowym świecie”.
Grażyna J. Leśniak
29.05.2025
Ubezpieczenia społeczne
Jednostki szkolnictwa wyższego, takie jak uczelnie czy instytuty naukowe, będą zobowiązane do zgłaszania w systemie POL-on jedynie tych inwestycji, których wartość przekracza 100 tys. zł. We wtorek, 27 maja, Rada Ministrów przyjęła projekt zmian w ustawie o szkolnictwie wyższym.
Monika Sewastianowicz Krzysztof Koślicki
27.05.2025
Szkolnictwo wyższe Deregulacja
Obecny podział przez uczelnie środków dotacji na poszczególne rodzaje świadczeń dla studentów jest rozwiązany w taki sposób, że ogranicza możliwości przyznania środków dla osób z wyróżniającymi się wynikami. Wynika to z problemu z interpretacją istniejących przepisów. Nowe regulacje dadzą uczelniom większą elastyczność w sposobie podziałów środków i umożliwią przyznanie stypendiów większej liczbie studentów.
Inga Stawicka
27.05.2025
Szkolnictwo wyższe Deregulacja
Od 1 lipca mLegitymacja będzie domyślnie dodawana do systemu mObywatel. Teraz studenci muszą sprawdzić jej dostępność na uczelni, przygotować kod QR oraz hasło do aktywacji oraz zeskanować kod lub wpisać hasło do aplikacji mObywatel. Dotychczasowe legitymacje – fizyczne i cyfrowe – będą ważne do końca ich terminu.
kk/pap
27.05.2025
Szkolnictwo wyższe
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiada gruntowne zmiany w ocenie jakości nauki i kształcenia. Trwa opracowywanie nowego modelu ewaluacji działalności naukowej. W życie wchodzi też kompleksowa ocena jakości kształcenia, a resort intensywnie pracuje nad reformą, której efektem będzie wydawanie e-dyplomów przez uczelnie.
Monika Sewastianowicz
26.05.2025
Szkolnictwo wyższe
Egzamin radcowski zdało w tym roku 83,2 proc. przystępujących, a adwokacki - 82,3 proc. Najlepiej zdali aplikanci, najtrudniejsze okazało się - w przypadku obu egzaminów - zadanie z prawa cywilnego. Najmniej ocen niedostatecznych zostało wystawionych z zadania z zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. A frekwencja sięgnęła 99 proc.
Patrycja Rojek-Socha
23.05.2025
Prawnicy Strefa aplikanta
Na aplikacje prawnicze trafiają absolwenci prawa o zróżnicowanych kompetencjach, często bez znajomości przepisów z podstawowych gałęzi prawa, dlatego - według przedstawicieli samorządów prawniczych - system wymaga ujednolicenia. Należy również rozważyć zmianę w sposobie egzaminowania prawników i absolwentów, bo obecny model za bardzo skupia się na umiejętności rozwiązywania testów.
Monika Sewastianowicz
23.05.2025
Prawnicy Strefa aplikanta Szkolnictwo wyższe
System produkuje magistrów prawa na masową skalę, ale coraz częściej brakuje dobrze przygotowanych specjalistów - alarmują eksperci. Rynek pracy nie weryfikuje wszystkiego, a dysproporcje w kompetencjach absolwentów stają się coraz bardziej widoczne. Konieczna jest zmiana w podejściu do kształcenia prawników, a nawet rozważenie wprowadzenia jednego egzaminu państwowego na zakończenie studiów prawniczych.
Monika Sewastianowicz
22.05.2025
Polacy urodzeni na przełomie XX i XXI wieku chcą być przygotowani na dynamiczne zmiany na rynku pracy. W tym celu blisko trzy czwarte przedstawicieli generacji Z i ponad połowa badanych z pokolenia Y przynajmniej raz w tygodniu rozwija swoje kompetencje zawodowe, m.in. z zakresu generatywnej AI - wynika z raportu „2025 Gen Z and Millennial Survey” firmy doradczej Deloitte.
Grażyna J. Leśniak
20.05.2025
Prawo pracy HR Prawo AI Rynek pracy
Uzyskanie stopnia naukowego w jakiejś dziedzinie, choć jest niewątpliwym sukcesem osobistym, nie sprawia automatycznie, że naukowiec zyskuje status autorytetu w każdej dziedzinie, w której się wypowiada. Wręcz przeciwnie - można od niego wymagać więcej powściągliwości i bardziej stonowanej formy wyrażania poglądów.
Monika Sewastianowicz
16.05.2025
Szkolnictwo wyższe
Dyrektor Narodowego Centrum Nauki zyska prawo do ustalania regulaminu wynagradzania koordynatorów dyscyplin oraz pracowników Biura NCN. Dokument będzie zatwierdzany przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego. Ustawę opublikowano w Dzienniku Ustaw.
Monika Sewastianowicz
15.05.2025
Szkolnictwo wyższe
Stopnie naukowe są symbolem wiedzy, ciężkiej pracy i osiągnięć akademickich. Ich prestiż i wiarygodność zależą od tego, czy są nadawane i używane zgodnie z prawem. Przywłaszczenie takich tytułów nie tylko wprowadza w błąd co do kompetencji danej osoby, ale także podważa zaufanie społeczne do systemu edukacji i nauki - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Grzegorz Krawiec
15.05.2025
Szkolnictwo wyższe
Tragedia, do jakiej doszło 7 maja na kampusie Uniwersytetu Warszawskiego, odbiła się szerokim echem - nie znikała z czołówek serwisów informacyjnych, a w social mediach pojawiały się setki komentarzy na jej temat. Do sieci wyciekły też drastyczne zdjęcia i nagrania przedstawiające miejsce zbrodni. Prawnicy wskazują, że jeśli stali za nimi studenci, powinni ponieść daleko idące konsekwencje, z wydaleniem ze studiów włącznie
Monika Sewastianowicz Patrycja Rojek-Socha
15.05.2025

Byli rektorzy z zarzutami

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości
W poniedziałek funkcjonariusze CBA zatrzymali pięć osób – w tym dwóch byłych rektorów niepaństwowych uczelni – w związku ze śledztwem dotyczącym Collegium Humanum. Prokuratura przedstawiła im łącznie 30 zarzutów o korupcję oraz fałszowanie dokumentów w okresie od stycznia 2019 do lutego 2024 roku.
ms/PAP
14.05.2025
Prawo karne Wymiar sprawiedliwości
Minister nauki Marcin Kulasek zapowiedział wspólne prace resortu i środowiska akademickiego nad aktualizacją zasad ochrony uczelni. Zmiany mają uwzględniać zarówno autonomię, jak i otwartość szkół wyższych. Rektor Uniwersytetu Warszawskiego zapowiedział natomiast dążenie do zwiększenia uprawnień straży uniwersyteckiej.
ms/PAP
13.05.2025
Szkolnictwo wyższe
Magistrzy biologii, biotechnologii, chemii, farmacji i weterynarii nie mają obecnie realnej możliwości odbycia kształcenia podyplomowego z analityki medycznej, co uniemożliwia im zdobycie uprawnień diagnosty laboratoryjnego – alarmuje rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek. W wystąpieniu do minister zdrowia Izabeli Leszczyny wskazuje na pilną potrzebę podjęcia skutecznych działań w celu rozwiązania problemu.
Monika Sewastianowicz
12.05.2025
Zawody medyczne
We wtorek, 13 maja 2025 roku, odbędzie się Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Prezydent RP: Kampania, wybory, pozycja ustrojowa”. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 10 i transmitowane będzie na żywo za pośrednictwem MS Teams. Organizatorem wydarzenia jest Centrum Prawa Konstytucyjnego i Monitorowania Praworządności oraz Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego.
Monika Sewastianowicz
12.05.2025
Szkolnictwo wyższe Wybory

Będą zmiany w wydawaniu wiz dla zagranicznych studentów

Administracja publiczna Szkolnictwo wyższe
Ustawa reformuje system wydawania wizy krajowej dla studentów oraz system wydawania zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach. Zgodnie z regulacją, każdy cudzoziemiec – obywatel państwa trzeciego, który chce rozpocząć studia w Polsce - będzie musiał podczas rekrutacji przedstawić dokument poświadczający znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie, co najmniej na poziomie B2.
kk/pap
10.05.2025
Administracja publiczna Szkolnictwo wyższe
Po środowym zabójstwie, do którego doszło na kampusie Uniwersytetu Warszawskiego, rektor uczelni zapowiedział powołanie specjalnej komisji ds. bezpieczeństwa na uczelniach, która zostanie utworzona we współpracy z Konferencją Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP). Minister nauki poinformował natomiast, że wesprze zmiany w przepisach, które rozszerzą na pracowników uczelni ochronę, której podlegają funkcjonariusze publiczni.
Monika Sewastianowicz
08.05.2025
Szkolnictwo wyższe
OECD ocenia, że w najbliższych latach wiele zawodów zniknie lub całkowicie się zmieni pod wpływem rozwoju AI i automatyzacji. Wiąże się to z koniecznością dostosowania edukacji i szkolnictwa wyższego do tych wyzwań. Rząd tłumaczy, że pracuje nad tym - zarówno na poziomie szkół, jak i uczelni. Otwiera specjalne pracownie i planuje dopłaty do projektów wdrażających nowe rozwiązania.
Monika Sewastianowicz
08.05.2025
Zarządzanie oświatą
Funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego we współpracy z funkcjonariuszami Straży Granicznej zatrzymali prorektora Collegium Humanum - poinformował we wtorek zespół prasowy CBA. Z udziałem mężczyzny zostało wystawionych 2,4 tys. dokumentów poświadczających nieprawdę. Obywatel Ukrainy, Taras G. jest podejrzany o udział w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się wystawianiem poświadczających nieprawdę zaświadczeń o przebiegu studiów oraz dyplomów ukończenia studiów na Collegium Humanum.
Monika Sewastianowicz
06.05.2025
Szkolnictwo wyższe
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło nabór "Ścieżka SMART - Projekty realizowane w konsorcjach", finansowany z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Na wsparcie przedsiębiorstw i jednostek naukowych w rozwijaniu ich zdolności badawczych i wykorzystywaniu zaawansowanych technologii instytucja przeznaczy aż miliard złotych.
Monika Sewastianowicz
06.05.2025
Szkolnictwo wyższe

2,4 miliona złotych na promocję języka polskiego

Szkoła i uczeń Szkolnictwo wyższe
W ramach programu można finansować projekty realizowane zarówno na terenie Polski, jak i poza jej granicami, które przyczynią się do popularyzacji języka polskiego, wzmocnienia jakości jego nauczania i dotrą do szerokiego grona odbiorców. Nabór wniosków do programu „Promocja języka polskiego” potrwa do 31 lipca 2025 r. W tej edycji NAWA przeznaczyła na ten cel 2,4 miliona złotych.
Monika Sewastianowicz
05.05.2025
Szkoła i uczeń Szkolnictwo wyższe

Bezmyślne "przeklejki" z ChataGPT w setkach naukowych publikacji

Prawo AI Szkolnictwo wyższe Prawo autorskie
Coraz więcej publikacji naukowych zawiera fragmenty wygenerowane przez sztuczną inteligencję — często bez ujawnienia tego faktu. Jak alarmują prof. Artur Strzelecki z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach oraz eksperci cytowani przez „Nature”, problem ma charakter systemowy i może podważać wiarygodność badań. Ukryte użycie narzędzi AI, „cicha korekta” tekstów już opublikowanych i kaskadowe powielanie niezweryfikowanych treści pokazują, że nauka musi pilnie wypracować jasne zasady korzystania z AI.
Monika Sewastianowicz
28.04.2025
Prawo AI Szkolnictwo wyższe Prawo autorskie
Ponad 79 proc. młodych ludzi z pokolenia Z ceni sobie równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, przeszło 82 proc. oczekuje atrakcyjnych zarobków, dla niemal 80 proc. stabilność zatrudnienia jest ważna przy wyborze miejsca pracy – wynika z badania zrealizowanego przez zespół pod kierunkiem prof. Jacka Męciny z Uniwersytetu Warszawskiego, doradcę zarządu Konfederacji Lewiatan i firmę badawczą SW Research.
Grażyna J. Leśniak
25.04.2025
Prawo pracy Rynek pracy