W grudniu 2025 r. wszczęto prace nad dokumentami, na podstawie których zostanie podjęta decyzja dotycząca ewentualnego związania się przez Polskę Zrewidowaną Europejską Kartą Społeczną – przekazało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na wystąpienie rzecznika praw obywatelskich. Resort poinformował też, że prace analityczne zakończą się w pierwszym kwartale 2026 roku.

Resort edukacji przygotował projekt rozporządzenia określającego nowe wzory formularzy w sprawie dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe w 2026 r. Ma dostosować dokumenty do nowych kwot dotacji. Rozporządzenie ma wejść w życie 1 kwietnia 2026 r.

Teza, że Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność za wadliwe postępowanie antymobbingowe prowadzone przez pracodawcę „prywatnego”, brzmi zapewne akademicko. Słowo „akademicko” oznacza tu „czysto teoretycznie”. Być może tak jest. Być może jednak problemem nie jest akademizm tego stwierdzenia, ale to, że zarówno prawnicy, jak i w szczególności twórcy prawa, nie w pełni rozumieją, jak duże znaczenie dla stanowienia prawa mają prawa i wolności człowieka, i jaka jest rola Konstytucji w organizacji państwa – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Posłowie Lewicy zaproponowali zastąpienie dotychczasowej opłaty miejscowej (klimatycznej), łatwiejszą do egzekucji opłatą turystyczną. Nowe rozwiązanie mogłoby objąć wszystkie gminy i miasta odwiedzane przez turystów, niezależnie od walorów krajobrazowych i klimatycznych. Zwiększyłoby to budżety gmin. Samorządy popierają kierunek zmian, mają jednak uwagi do szczegółów projektu.

Jest kolejna wersja projektu tzw. ustawy podażowej, która ma zwiększyć liczbę gruntów przeznaczonych pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. Chodzi głównie o niewykorzystane nieruchomości, które mają spółki Skarbu Państwa i Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Co ciekawe, o losie niektórych lokalizacji będzie ostatecznie decydował sam premier.

Instytucja kultury może odliczyć pełen VAT od inwestycji, bez stosowania prewspółczynnika - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 stycznia 2025 r. (sygn. I FSK 490/23). NSA zgodził się z WSA w Lublinie, że fiskus nie możne odmówić muzeum prawa do pełnego odliczenia VAT od zakupów służących modernizacji budynku tylko z tego powodu, że inwestycji dokonuje instytucja kultury. To przełom, ponieważ większość wyroków była dotychczas niekorzystna dla podatników.

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Rada gminy w drodze uchwały będzie mogła wydać wytyczne dotyczące umów urbanistycznych zawieranych w procedurze sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI) – przewiduje ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował w poniedziałek, że we wtorek ustawa budżetowa na 2026 rok trafi do prezydenta Karola Nawrockiego. Zgodnie z Konstytucją prezydent będzie miał 7 dni na decyzję. Może ją podpisać albo skierować do Trybunału Konstytucyjnego. W miniony piątek posłowie przyjęli 10 poprawek Senatu, kończąc tym samym prace nad tym aktem prawnym.

Tylko rzetelny i odpowiedzialny dialog społeczny ze wszystkimi uczestnikami rynku pracy oraz dokładna analiza skutków planowanych regulacji pozwolą wyjść z impasu w pracach nad ograniczaniem nadużywania umów cywilnoprawnych w stosunkach zatrudnienia – uważa prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan i przewodniczący zespołu ds. prawa pracy w Radzie Dialogu Społecznego.

Nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego przewiduje uchwalona w piątek przez Sejm nowelizacja ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych. Na mocy ustawy język śląski ma zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny.

Firmy wciąż są niechętne ujawnianiu wynagrodzeń – wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Jak się okazuje, 31 proc. badanych przedsiębiorstw w dalszym ciągu stosuje klauzule poufności wynagrodzeń w umowach, a 61 proc. z nich nie zamieszcza, ani nie planuje zamieszczać widełek płacowych w ogłoszeniach o pracę. Również pracownicy traktują dane o wysokości wynagrodzeń jako sprawę prywatną.

Resort pracy chce, by Państwowa Inspekcja Pracy mogła - za zgodą pracownika lub osoby ubiegającej się o zatrudnienie - wytaczać powództwa na ich rzecz w sprawach o roszczenia wynikające z naruszenia praw lub obowiązków związanych z zasadą równego traktowania w zatrudnieniu w zakresie prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości. Pracodawcy, którzy będą naruszać przepisy w tym zakresie, będą musieli liczyć się z grzywną od 3 tys. do 50 tys. zł.

Polska jest państwem jednolitym, co w pewnym stopniu określa zakres samorządności. Jednak znacznie większym problemem jest niechęć znacznej części klasy politycznej, różnych opcji, do powierzania samorządom terytorialnym zbyt dużego zakresu praw i obowiązków – twierdzi prof. Kazimierz Bandarzewski z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uważa, że od lat ma miejsce przeciwne zjawisko – odbieranie samorządom już posiadanych kompetencji.

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk (na zdjęciu) wystąpił do prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Przemysława Kuny, aby obywatel mógł składać wniosek o dostęp do informacji o jakości internetu w formie papierowej. Dlatego, że obecnie, aby skorzystać z e-usługi i sprzętu pomiarowego, wniosek trzeba złożyć online. Skutkiem takiej procedury może być wykluczenie obywateli lub ich dyskryminacja.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że osoba, która przebywała na urlopie wychowawczym i złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r., ma prawo się o nie ubiegać. Obowiązują wtedy przepisy ważne do końca 2023 roku. Przepisy skarżyła matka, która opiekuje się dzieckiem z niepełnosprawnością, nie rozwiązała umowy o pracę i była na urlopie wychowawczym. Wyrok TK jest dla niej podstawą do wznowienia postępowania w swojej sprawie.

Regularnie powraca społeczne oburzenie „dziwnym” zachowaniem parlamentarzystów. Odpowiedzią na nie ma być poselski projekt ustawy, pozwalający marszałkowi na podstawie „uzasadnionych podejrzeń” poddać posła badaniu alkomatem i wykluczyć go z obrad. Choć intuicyjnie pomysł wydaje się rozsądny, w praktyce może rodzić poważne wątpliwości konstytucyjne i ustrojowe. W utrwalonych demokracjach nie ma takich przepisów.

Sejm opowiedział się w piątek za poprawkami Senatu do ustawy zmieniającej przepisy o funkcjonowaniu administracji rządowej, która określa podmioty mogące wykonywać zadania w zakresie równego traktowania i polityki senioralnej. Ma też zapewnić dostęp do informacji o prawie oraz o przebiegu rządowego procesu legislacyjnego w sposób uporządkowany i kompleksowy. Nowelizacja trafi teraz na biurko prezydenta.

Sejm zgodził się w piątkowym głosowaniu na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Będzie ono obowiązywać od 21 stycznia przez kolejnych 60 dni. Za wnioskiem Rady Ministrów o wyrażenie zgody przez Sejm na przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zagłosowało 421 posłów, 15 było przeciw. Nikt nie wstrzymał się od głosu.

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.