WSA: Sprawozdania finansowe szpitala to także informacja publiczna
Szpital nie jest organem administracji publicznej w sensie ustrojowym, jednak jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Wykonuje zadania publiczne, dysponuje majątkiem publicznym i jako podmiot leczniczy udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Jeżeli obywatele chcą wglądu w jego sprawozdania finansowe, a są to dokumenty dotyczące działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym, mają do tego prawo w ramach dostępu do informacji publicznej.
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest informacja o aktywności podmiotów publicznych ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Kto pyta, nie błądzi
W ostatnim czasie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zajmował się sprawą, która rozpoczęła swój bieg skierowaniem do jednego ze szpitali powiatowych wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się przesłania skanów sprawozdań finansowych szpitala z ostatnich trzech lat, skanu umowy zawartej z dyrektorem zarządu wraz ze wszystkimi aneksami, umów zawartych ze wszystkimi członkami zarządu, informacji w zakresie wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymali członkowie Rady Nadzorczej w ostatnich latach, a także wykazu stanowisk kierowniczych szpitala.
Czytaj też w LEX: Dokumenty podlegające udostępnieniu w ramach dostępu do informacji publicznej >
Po ponad trzech tygodniach oczekiwania na odpowiedź ze strony szpitala, wnioskodawca złożył skargę na bezczynność organu. Podkreślił, że do dnia wniesienia skargi organ nie zareagował na wniosek. Dotychczas zwracając się o udostępnienie informacji publicznej do innych szpitali funkcjonujących w regionie chciał mieć porównanie sytuacji ekonomicznej placówek, poza tym chciał znaleźć przyczyny zapaści finansowej innych szpitali, ale i błędy w zarządzaniu celem ich usunięcia. Miał również w planach zwrócić uwagę na przykłady dobrych praktyk mających miejsce w wybranych placówkach medycznych.
Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym - zobacz szkolenie online w LEX >
Bezczynności nie było, było spóźnienie z odpowiedzią
Szpital, reagując na złożoną skargę, wyjaśnił, że wnioskowana informacja publiczna została udostępniona w pełnym zakresie, ale z kilkumiesięcznym opóźnieniem. Tym samym jako organ dopełnił obowiązku udostępnienia informacji. Opóźnienie w udostępnieniu, zupełnie nieumyślne, wynikało z okoliczności niezależnych od pracowników szpitala. Przede wszystkim żądane informacje miały charakter informacji o charakterze złożonym, a ich opracowanie i przygotowanie wymagało analizy wielu licznych dokumentów źródłowych dostępnych wyłącznie w formie papierowej. Jak opisano, należało zweryfikować i potwierdzić wspólnie z radcą prawnym brak treści objętych ochroną prawną, tajemnicy przedsiębiorstwa, danych osobowych i medycznych, informacji niejawnych. Na swoje usprawiedliwienie przedstawiciele szpitala podnieśli, że realizacją wniosku, który dodatkowo został złożony w okresie sprawozdawczym szpitala, zajmował się pracownik sekretariatu, równocześnie wykonujący inne obowiązki administracyjno-kancelaryjne. To wszystko złożyło się na ograniczone możliwości szybszej odpowiedzi na wniosek.
Badanie przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej - zobacz procedurę w LEX >
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrujący skargę wnioskodawcy potwierdził, że szpital jako adresat wniosku to podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Szpital dysponuje odpowiednim majątkiem publicznym, wykonuje zadania publiczne i jako podmiot leczniczy udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym w sposób nieodpłatny, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jeżeli udostępnieniu podlegają informacje dotyczące działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym, to żądane przez wnioskodawcę dokumenty oraz dane, w tym sprawozdania finansowe szpitala, zdaniem WSA, również stanowiły informację publiczną.
Zobacz również: Jak zgodnie z RODO administrować danymi pacjentów
Szpital powinien zawiadomić o opóźnieniu
Wnioskodawca zanim zdecydował się złożyć skargę na bezczynność organu, odczekał pewien okres czasu, nie uzyskując jakiejkolwiek informacji dotyczącej realizacji wniosku. Zdaniem Sądu, szpital jako adresat wniosku powinien od razu podjąć odpowiednie działania. Jeżeli dysponował żądaną informacją, winien udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast żądana informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym ustawowo terminie, szpital powinien zawiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Mimo, że przyczyny opóźnienia były dla wnioskodawcy zrozumiałe, biorąc pod uwagę złożoność i objętość wniosku, szpital zaniedbał poinformowania o wydłużonym terminie realizacji wniosku.
Żądanej informacji publicznej udzielono po upływie każdego z dwóch ustawowych terminów, bowiem wniosek wpłynął 18 czerwca 2025 r., a odpowiedź powinna być udzielona w terminie do 2 lipca 2025 r. (w przypadku przedłużenia terminu najpóźniej do 18 sierpnia 2025 r.) Organ odpowiedział na wniosek dopiero 14 października 2025 r. Czy doszło do bezczynności organu? Poprzez bezczynność rozumie się sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, niewiarygodnej, a także odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, nie informując strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. WSA w Olsztynie uznał, że skarga wnioskodawcy na dzień jej złożenia była zasadna, aczkolwiek bezczynność szpitala ustała jeszcze przed rozpatrzeniem skargi. Biorąc pod uwagę stan faktyczny w momencie orzekania przez Sąd oraz fakt udostępnienia informacji publicznej przez szpital przed rozpoznaniem skargi, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenia wniosku zostało umorzone.
