Kadry i BHP - Prawo.pl

Kadry i BHP

Temat dnia

Siła wyższa w kodeksie pracy do poprawki

Instytucja zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej generuje szereg wyzwań interpretacyjnych, a brak jednoznacznych wytycznych ustawowych zwiększa ryzyko nadużyć i prowadzi do sporów - uważa nasz Czytelnik, który ten przepis kodeksu pracy zgłosił do naszej akcji Poprawmy prawo. Zdaniem prawników, choć przepis został wprowadzony w 2023 r., to - jak dotąd - nie stał się tak popularny jak urlop na żądanie, o którym pracownicy wiedzą i z którego korzystają.

Grażyna J. Leśniak

20.01.2026

Program „Aktywny rodzic” hitem minionego roku

Pomoc społeczna Domowe finanse Prawo pracy Ubezpieczenia społeczne

„Aktywny rodzic” sprawdził się jako program wsparcia dla rodzin z małymi dziećmi. W minionym roku tylko na Dolnym Śląsku ZUS wypłacił dodatkowe 475 mln zł na ponad 46 tysięcy dzieci. W skali całego kraju wsparcie otrzymało 618,8 tys. dzieci, a kwota wypłat przekroczyła łącznie 6 mld 255 mln zł. Najpopularniejszym z programów okazało się „żłobkowe”.

Grażyna J. Leśniak

20.01.2026

Pomoc społeczna Domowe finanse Prawo pracy Ubezpieczenia społeczne

Przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji w małych firmach w projekcie zmian do kodeksu pracy

Prawo pracy

Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025) pracodawcy będą mieli obowiązek ustalania „reguł, procedur oraz częstotliwości działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracowników, naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu oraz dyskryminacji oraz mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. A wszystko dlatego, że pracodawca będzie obowiązany do aktywnego i stałego przeciwdziałania mobbingowi oraz naruszeniom zasady równego traktowania „przez stosowanie działań prewencyjnych, wykrywanie oraz właściwe reagowanie, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem lub nierównym traktowaniem”.

Arkadiusz Sobczyk

20.01.2026

Prawo pracy

Wsteczne wyrejestrowanie się z ZUS nie zlikwiduje zadłużenia składkowego

Ubezpieczenia społeczne

Zdarza się, że przedsiębiorcy (płatnicy), którzy mają zaległości składkowe, składają korekty i próbują niejako wstecznie „wyrejestrować się z ZUS”. W ich zamyśle dzięki temu zadłużenie zostanie uznane za nieistniejące - skoro nie było tytułu ubezpieczeniowego, to nie było też obowiązku opłacania składek. To jednak nieskuteczna strategia, która doprowadza tylko do jeszcze większych kosztów po stronie przedsiębiorców, chyba że wykażą, że działalność rzeczywiście nie była prowadzona. Nie jest jednak równoznaczne z brakiem zysku albo brakiem klientów.

Joanna Śliwińska

19.01.2026

Ubezpieczenia społeczne

Wiadomość o zadłużeniu w ZUS przyjdzie szybciej

Ubezpieczenia społeczne Małe i średnie firmy

Informację o zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych przedsiębiorcy dostaną teraz na bieżąco. Dzięki temu nie umknie im zapomniany przelew i jeśli zareagują szybko, to unikną dodatkowych kosztów. Już w styczniu to nowe rozwiązanie wdrożą trzy oddziały ZUS z województwa śląskiego jako jedne z pierwszych w Polsce.

Grażyna J. Leśniak

20.01.2026

Ubezpieczenia społeczne Małe i średnie firmy

Wygaszanie pomocy obywatelom Ukrainy może sparaliżować rynek pracy

Prawo pracy Ukraina Rynek pracy

Konfederacja Lewiatan krytykuje projekt ustawy, który przewiduje ograniczenie możliwości zatrudniania obywateli Ukrainy w uproszczonej procedurze, wygaszenie ochrony czasowej po 30 dniach nieobecności w Polsce oraz dalsze zawieszenie terminów załatwiania spraw pobytowych przez wojewodów - aż do 4 marca 2027 roku. Przepisy te nie były konsultowane z organizacjami pracodawców.

Grażyna J. Leśniak

19.01.2026

Prawo pracy Ukraina Rynek pracy

Polecamy książki z prawa pracy

Nowość

-50%

Sygnalista w firmie. Przewodnik ze wzorami niezbędnych dokumentów + Szkolenie on-line ebook

Justyna Walas-Ryba Sprawdź

Cena promocyjna: 79,50 zł

Cena regularna: 159,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 159,00 zł

Nowość

-50%

Podatki w kadrach

Rafał Styczyński Sprawdź

Cena promocyjna: 89,50 zł

Cena regularna: 179,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 161,10 zł

Nowość

-10%

Mobbing - jak przygotować organizację do wdrożenia nowych przepisów Kodeksu Pracy ebook

Łukasz Chruściel, Michalina Lewandowska-Alama Sprawdź

Cena promocyjna: 89,10 zł

Cena regularna: 99,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 74,26 zł

Kształtowanie przestrzeni pracy. Praca w biurze, praca zdalna, coworking

Małgorzata Sidor-Rządkowska Sprawdź

Cena promocyjna: 49,00 zł

Cena regularna: 49,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 34,30 zł

Nowość

-60%

Szczerze o HRze. Gotowe rozwiązania

Bartłomiej Raczkowski Sprawdź

Cena promocyjna: 27,59 zł

Cena regularna: 69,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 34,49 zł

Nowość

-40%

Ludzie - nie zasoby. Jak reagować na zmiany i budować kulturę zaangażowania

Romeo Grzębowski Sprawdź

Cena promocyjna: 47,40 zł

Cena regularna: 79,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 47,40 zł

Rząd przyjął projekt ustawy, który wygasi pomoc obywatelom Ukrainy na dotychczasowych zasadach

Samorząd terytorialny Szkoła i uczeń Ukraina

Rząd przyjął projekt ustawy, która wygasi niektóre z rozwiązań specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Nowa ustawa ma ujednolicić zasady wsparcia dla osób objętych ochroną czasową, dostosować prawo do obecnej sytuacji migracyjnej oraz wdrożyć zalecenia UE dotyczące stopniowego wycofywania tymczasowej ochrony.

Robert Horbaczewski

20.01.2026

Samorząd terytorialny Szkoła i uczeń Ukraina

Opiekun z pomocy społecznej będzie musiał przejść szkolenie z pierwszej pomocy

Pomoc społeczna

Zadaniem własnym gminy ma być monitoring i ocena realizacji usług opiekuńczych. Gmina ma też sprawdzać czy osoba, która świadczy te usługi spełnia wymagania, np. czy przeszła szkolenie z pierwszej pomocy. Standard świadczenia usług opiekuńczych przez gminy ma określić rozporządzenie. Z takim rozwiązaniem nie zgadza się Związek Powiatów Polskich, który uważa, że ustawodawca wprost w ustawie powinien wskazać, na czym będzie polegało zadanie gmin, i w jaki sposób mają je realizować.

Beata Dązbłaż

20.01.2026

Pomoc społeczna

Jest apel o poprawę warunków pracy na stojąco

Prawo pracy BHP Małe i średnie firmy Farmacja Zdrowie publiczne

Zatrudnieni w handlu i usługach powinni przechodzić specjalne badania, dla tych stanowisk pracy trzeba opracować oddzielne, uwzględniające ich specyfikę, oceny ryzyka zawodowego – to postulaty formułowane w interpelacji poselskiej, która trafiła do Ministerstwa Zdrowia. Chodzi też o wskazanie maksymalnego czasu pracy na stojąco, a także przerw na siedzący odpoczynek.

Michał Kosiarski

20.01.2026

Prawo pracy BHP Małe i średnie firmy Farmacja Zdrowie publiczne

Samorządy pod presją roszczeń za zimowe wypadki

Samorząd terytorialny Ubezpieczenia

Śliskie chodniki, spadające sople, oblodzone drogi i uszkodzone samochody to tylko część zimowych zagrożeń, które co roku generują falę roszczeń wobec gmin. Odpowiedzialność cywilna samorządów zależy...

Regina Skibińska

20.01.2026

Rynek Pracy Specjalistów w 2025 r. Raport Pracuj.pl

Prawo pracy Rynek pracy

Rok 2025 przyniósł stabilizację na rynku pracy. W serwisie Pracuj.pl opublikowano ponad 762 tys. ofert pracy, a liczba aktywnych klientów osiągnęła rekordowy poziom 61,8 tys. Dane pokazują także...

Grażyna J. Leśniak

19.01.2026

Sąd: Długotrwała nieobecność uzasadniała wypowiedzenie umowy

Prawo pracy HR

Zwolnienia lekarskie pracownika zaburzały plany produkcyjne, wpływały na mniejszą wydajność i ilość wykonanej produkcji oraz wiązały się z koniecznością wyznaczenia zastępstw i wykonywania pracy w...

Dorian Lesner

17.01.2026

Jawność wynagrodzeń – stanowisko RPO w sprawie projektu

Prawo pracy Finanse Prawo europejskie Rynek pracy

Projekt ustawy o jawności wynagrodzeń powierza określone zadania i kompetencje organowi do spraw równości, którym w Polsce jest rzecznik praw obywatelskich. Odnoszą się one zarówno do podmiotów...

Grażyna J. Leśniak

16.01.2026

Uczestnik PPK może skorzystać z obniżenia swojej wpłaty podstawowej

Domowe finanse Prawo pracy PPK

Jeżeli miesięczne wynagrodzenie uczestnika pracowniczych planów kapitałowych nie przekracza 1,2-krotności minimalnego wynagrodzenia, może on złożyć podmiotowi zatrudniającemu deklarację obniżenia...

Anna Puszkarska

16.01.2026

Drogi Niepełnosprawność

Ministerstwo Zdrowia pracuje nad standardami badań kierowców zawodowych, aby umożliwić osobom głuchym albo z częściowym ubytkiem słuchu zdobycie prawa jazdy kategorii D lub D1. Ma to pomóc tym osobom...

Michał Kosiarski

15.01.2026

Nasz news

Państwo wydaje pieniądze na kształcenie urzędników, ale nie śledzi ich losów

Administracja publiczna Prawo pracy Służba cywilna

Nikt nie wie, ilu absolwentów KSAP obecnie nadal pracuje w administracji publicznej, a ilu z niej odeszło np. do sektora prywatnego. Takich danych nie posiada sama szkoła, choć na wykształcenie...

Grażyna J. Leśniak

15.01.2026

Polisy dla sołtysów – jak gminy dostosowują się do nowych przepisów

Finanse samorządów Ubezpieczenia

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mają obowiązek kupić sołtysom polisę OC i NNW podczas wykonywania zadań inkasenta podatkowego lub przy realizacji umów związanych z mieniem komunalnym. Ustawodawca nie...

Regina Skibińska

15.01.2026

Zajęcia zawieszone lub zdalne - dyrektor decyduje, czy szkoła pracuje w czasie mrozów

Szkoła i uczeń BHP Zarządzanie oświatą

Dyrektor musi dbać o bezpieczeństwo uczniów - jeżeli uzna, że z powodu silnych mrozów lub braku odpowiedniej temperatury na terenie placówki nie da się im zapewnić odpowiednich warunków do nauki,...

Monika Sewastianowicz

10.01.2026

Aktualności
- Program „Aktywny rodzic” hitem minionego roku
  „Aktywny rodzic” sprawdził się jako program wsparcia dla rodzin z małymi dziećmi. W minionym roku tylko na Dolnym Śląsku ZUS wypłacił dodatkowe 475 mln zł na ponad 46 tysięcy dzieci. W skali całego kraju wsparcie otrzymało 618,8 tys. dzieci, a kwota wypłat przekroczyła łącznie 6 mld 255 mln zł. Najpopularniejszym z programów okazało się „żłobkowe”.
- Wiadomość o zadłużeniu w ZUS przyjdzie szybciej
  Informację o zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych przedsiębiorcy dostaną teraz na bieżąco. Dzięki temu nie umknie im zapomniany przelew i jeśli zareagują szybko, to unikną dodatkowych kosztów. Już w styczniu to nowe rozwiązanie wdrożą trzy oddziały ZUS z województwa śląskiego jako jedne z pierwszych w Polsce.
- Siła wyższa w kodeksie pracy do poprawki
  Instytucja zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej generuje szereg wyzwań interpretacyjnych, a brak jednoznacznych wytycznych ustawowych zwiększa ryzyko nadużyć i prowadzi do sporów - uważa nasz Czytelnik, który ten przepis kodeksu pracy zgłosił do naszej akcji Poprawmy prawo. Zdaniem prawników, choć przepis został wprowadzony w 2023 r., to - jak dotąd - nie stał się tak popularny jak urlop na żądanie, o którym pracownicy wiedzą i z którego korzystają.
Zobacz więcej
Opinie
- Przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji w małych firmach w projekcie zmian do kodeksu pracy
  Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025) pracodawcy będą mieli obowiązek ustalania „reguł, procedur oraz częstotliwości działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracowników, naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu oraz dyskryminacji oraz mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. A wszystko dlatego, że pracodawca będzie obowiązany do aktywnego i stałego przeciwdziałania mobbingowi oraz naruszeniom zasady równego traktowania „przez stosowanie działań prewencyjnych, wykrywanie oraz właściwe reagowanie, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem lub nierównym traktowaniem”.
- Czy państwo odpowie za wadliwe postępowanie antymobbingowe pracodawcy „prywatnego”
  Teza, że Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność za wadliwe postępowanie antymobbingowe prowadzone przez pracodawcę „prywatnego”, brzmi zapewne akademicko. Słowo „akademicko” oznacza tu „czysto teoretycznie”. Być może tak jest. Być może jednak problemem nie jest akademizm tego stwierdzenia, ale to, że zarówno prawnicy, jak i w szczególności twórcy prawa, nie w pełni rozumieją, jak duże znaczenie dla stanowienia prawa mają prawa i wolności człowieka, i jaka jest rola Konstytucji w organizacji państwa – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.
- O przepisach karnych w projekcie ustawy „o transparentności wynagrodzeń”
  Opublikowano projekt ustawy „o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości” datowany na 12 grudnia 2025 r. Na potrzeby robocze nazwę ją ustawą o transparentności wynagrodzeń. Ustawa jest bardzo ważna więc warto się nią zająć szczegółowo i w spokoju. Swoją pierwszą wypowiedź publiczną zacznę od kwestii pobocznej, ale niepokojącej. Dotyczy ona bowiem zaufania lub braku zaufania co do tego, czy projekt został należycie przemyślany – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.
Zobacz więcej
Zmiany w prawie
- Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana
  Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
- Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni
  Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
- Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych
  Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
Zobacz więcej
Pytania i odpowiedzi
- Świadectwo pracy w okresie świątecznego zamknięcia firmy
  Wydanie świadectwa pracy 7 stycznia, gdy firma zacznie pracę po okresie świątecznym, choć 26 grudnia pracownikowi kończy się umowa okresowa i nie będzie kontynuowana, byłoby naruszeniem przepisów, zagrożonym grzywną. Świadectwo pracy powinno zostać wydane w dniu rozwiązania umowy (tutaj będzie to obiektywnie niemożliwe) lub przesłane albo przekazane w inny sposób w ciągu 7 dni od tego dnia. To, że firma chwilowo jest nieczynna i nikt w niej nie pracuje, nie oznacza zawieszenia obowiązków pracodawcy.
- Czy praca piekarza jest pracą w szczególnych warunkach?
  W przepisach prace w szczególnych warunkach zdefiniowano jako te związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia. Natomiast prace o szczególnym charakterze wymagają szczególnej odpowiedzialności, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego - wyjaśnia ekspert z programu LEX.
- Czy konieczne jest wskazanie klauzuli informacyjnej RODO w stopce mailowej pracowników?
  W przypadku prowadzenia komunikacji drogą elektroniczną (poczta e-mail), administrator jest zobowiązany do realizacji obowiązku informacyjnego, ponieważ jego pracownicy komunikując się z przyporządkowanych im skrzynek poczty elektronicznej pozyskują dane osobowe nadawców lub odbiorców korespondencji e-mail. Zazwyczaj administratorzy korzystają z informowania warstwowego – wyjaśnia ekspert z programu LEX Ochrona Danych Osobowych.
Zobacz więcej
Orzeczenia
- Sąd: Długotrwała nieobecność uzasadniała wypowiedzenie umowy
  Zwolnienia lekarskie pracownika zaburzały plany produkcyjne, wpływały na mniejszą wydajność i ilość wykonanej produkcji oraz wiązały się z koniecznością wyznaczenia zastępstw i wykonywania pracy w nadgodzinach. Sąd podkreślił, że częste lub długotrwałe nieobecności w pracy spowodowane chorobą z reguły nie pozwalają pracodawcy na osiągnięcie celu zamierzonego w umowie o pracę, a przez to stanowią uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia tej umowy.
- Umowa o pracę w samorządzie to dokument prywatny, a nie urzędowy
  Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Dokumentami urzędowymi nie mogą być umowy o pracę zawierane z pracownikami urzędów JST. Tym samym takie umowy w formie skanów nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym ustawą.
- SN: Powrót do pracy nauczyciela - to nie rozzuchwalanie związkowców
  W sytuacji konfliktu między interesami pracodawcy i pracownika, to zatrudniony, który korzysta z ochrony związkowej, a nie pracodawca, powinien wygrać proces. Sąd ma w tym wypadku obowiązek przywrócić pracownika do pracy, nawet w sytuacji, gdy jest ono niecelowe lub niemożliwe - stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i nie przyjął do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zobacz więcej