Premier Donald Tusk poinformował we wtorek, że podjął decyzję, aby nie kontynuować prac nad reformą Państwowej Inspekcji Pracy. Chodzi o nowelizację, która miała umożliwić okręgowym inspektorom zmiany umowy o dzieło, umowy-zlecenia czy B2B na umowy o pracę. Jednak trzy dni później, w piątek, po spotkaniu z liderem Lewicy Włodzimierzem Czarzastym politycy przekazali, że sprawa reformy PIP będzie miała ciąg dalszy. O przekształceniu umowy ma decydować sąd, a nie urzędnik.

Od 1 stycznia 2026 roku w sektorze publicznym, a od 1 maja także w prywatnym, do stażu pracy wliczane będą m.in. okresy pracy na zleceniu oraz prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. To pracownik musi zadbać o ich odpowiednie udokumentowanie. Potrzebne jest specjalnie zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Można już składać wnioski.

Od 1 stycznia 2026 roku osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą mogą skorzystać z ulgi - Mały ZUS Plus według nowych zasad, które określają, w jaki sposób należy liczyć okresy ulgi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że jeżeli osoba prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i spełni warunki, aby skorzystać z ulgi, może - począwszy od stycznia 2026 r. - w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, płacić mniejsze składki przez 36 miesięcy kalendarzowych.

Zdarza się, że osoba starająca się o świadczenie wspierające nie doczeka jego wypłaty ze względu na stan zdrowia. Wydłużony czas oczekiwania na decyzję o poziomie potrzeby wsparcia i czas potrzebny na rozpatrzenie wniosku o świadczenie wspierające przez ZUS sprawiają, że proces bywa bardzo długi. W takiej sytuacji rodzina zmarłego nie zawsze będzie mogła otrzymać świadczenie z ZUS. Musi być spełniony ścisły warunek.

Stan partycypacji w PPE, warunkujący zwolnienie ze stosowania ustawy o PPK, pracodawcy muszą sprawdzać co pół roku – według stanu na 1 stycznia i na 1 lipca. Jeśli w którejś z tych dat liczba uczestników PPE spadnie poniżej 25 proc. osób zatrudnionych u tego pracodawcy, będzie on miał obowiązek utworzyć PPK.

1 stycznia 2026 roku weszły w życie zaktualizowane progi unijne w zamówieniach publicznych. Choć zmiany są niewielkie, mogą przesądzić o konieczności stosowania pełnego reżimu unijnego. Zamawiający powinni zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe szacowanie wartości zamówień, właściwy kurs euro oraz aktualizację procedur, aby uniknąć ryzyka odwołań i powtórzenia postępowań.

Od 24 grudnia 2025 r. pracodawca musi zadbać o to, by ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący. Państwowa Inspekcja Pracy nie nakłada obecnie kar za ogłoszenia o pracę naruszające te przepisy, ale kandydat, który poczuje się nierówno traktowany, może złożyć pozew do sądu pracy.

W przepisach pojawia się obowiązek informowania kandydatów do pracy o wynagrodzeniu, jakie będą otrzymywać w razie zatrudnienia oraz o regulaminie wynagradzania. Czy wszystkie te informacje będą musiały zostać przekazane na etapie ogłoszenia o rekrutacji? Czy możliwe jest dokonanie podziału i np. przekazanie informacji o przedziale wynagrodzenia w ogłoszeniu, a poinformowanie o regulaminie później?

Są inne instrumenty prawne, które umożliwiają skuteczne dochodzenie przynajmniej części roszczeń przez wierzyciela, zamiast znoszenia limitów egzekucji z pensji minimalnej. Problem wymaga spojrzenia szerszego niż sama statystyka skuteczności komorników, a przede wszystkim uwzględnienia strukturalnych uwarunkowań wierzycieli, dłużników, sądów i gospodarki – uważa Mateusz Jabłoński, adwokat, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny.

Startuje Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030 – to nowa polityka publiczna, której celem jest pomoc osobom zagrożonym takimi chorobami jak Alzheimer. Rząd stawia na edukację, profilaktykę i rozwój opieki wytchnieniowej, która ma odciążyć rodziny chorych.

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mogą tworzyć młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, np. w sołectwach, a wójt powołać konwent sołtysów. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza też obowiązkowe diety oraz ubezpieczenia OC i NNW dla sołtysów, a także upraszcza procedurę składania wniosków o fundusz sołecki oraz zmiany w ich ocenie.

W przypadku cudzoziemców zatrudnianych jako pracownicy tymczasowi, dochodzi do kolizji dwóch reżimów prawnych: z jednej strony ustawowego limitu 18 miesięcy wykonywania pracy tymczasowej na rzecz jednego pracodawcy użytkownika, z drugiej strony – realnego czasu trwania postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – twierdzi Czytelniczka, która zgłosiła problem do naszej akcji Poprawmy prawo. I postuluje dostosowanie przepisów dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i pracę do realiów pracy tymczasowej.

Pracownicy niekiedy spóźniają się do pracy, co może nie jest jakimś szczególnym ewenementem, ale w naszej sytuacji powoduje znaczące problemy praktyczne. Ze względu na rodzaj działalności pracownicy mają planowaną pracę każdego dnia roku – w tym także w święta, Sylwestra itp. - w sposób ciągły, tzn. na trzy zmiany. Pracownicy spóźniają się na poranną zmianę lub nawet wcale się nie pokazują, często po dniu świątecznym lub innym, który połączony jest zwyczajowo z zabawą (Sylwester). Czy można nakazać dłuższą pracę osobie, która pracowała na nocną zmianę czy też konieczne byłoby wezwanie innego pracownika?

Długoterminowa prognoza dla funduszu emerytalnego do 2080 roku wskazuje na stabilność finansową systemu, mimo postępujących zmian demograficznych – poinformował w środę Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Prognozowany deficyt roczny funduszu emerytalnego (w kwotach zdyskontowanych inflacją na 2024 r.) w wariancie pośrednim wyniesie w 2026 r. 98,3 mld zł, a w 2080 r. wzrośnie o 37,7 mld zł do 136,1 mld zł.

Po trudnym roku 2025 jest szansa na większą stabilność na rynku pracy, ale pod warunkiem, że polityka gospodarcza będzie realizowana w dialogu z przedsiębiorcami, a obok zapowiedzi wielkich inwestycji w bezpieczeństwo i zbrojenia oraz w infrastrukturę przygotowane zostaną rozwiązania pobudzające wzrost inwestycji, a otoczenie prawne będzie w miarę stabilne – uważa prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Przepisy powszechnie nie przewidują dodatkowej gratyfikacji za realizowanie obowiązków w takich szczególnych terminach. Ewentualne extra świadczenia mogą wynikać z przepisów wewnętrznych. Sam dyżur w sylwestrową noc może nie wiązać się z jakąkolwiek rekompensatą, o ile pracodawca nie wprowadził bardziej korzystnych rozwiązań niż kodeksowe. Praca w tę dosyć szczególną noc związana będzie – dokładnie tak samo jak w każdą inną noc w roku – jedynie ze skromnym raczej dodatkiem.

W sytuacji zbiegu praw do tytułowych świadczeń rodzinnych, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z przysługującego już specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje przed ustaniem prawa do zasiłku opiekuńczego - tego typu świadczenie rodzinne można pobierać od momentu ustania prawa do poprzedniego świadczenia.

Mijający 2025 rok pod względem wydarzeń prawnych upłynął pod znakiem wet prezydenckich, prób uporządkowania sądownictwa przez nowego ministra sprawiedliwości, przygotowań do wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur, a także - zastąpienia „ozusowania” wszystkich umów zleceń i nowych uprawnień PIP w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.

Przełom roku to okres, kiedy wchodzi w życie wiele nowych regulacji prawnych. Dużo zmian czeka zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłego Kowalskiego. Przybywa obowiązków podatkowych, ale za to biznes ma odczuć pozytywnie skutki tegorocznych wysiłków deregulacyjnych - albo znikną niektóre bariery, albo przynajmniej małe i średnie firmy będą nimi mniej ograniczane. Trendem jest większa ilość elektroniki, Polacy muszą też jednak zaktualizować sobie wiedzę o ojczystym języku.

Od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy, który ma wpływ na uprawnienia pracownicze takie jak np. długość urlopu wypoczynkowego, zaliczana będzie praca na umowie zleceniu czy prowadzenie działalności gospodarczej. Wzrośnie też minimalne wynagrodzenie za pracę oraz minimalna stawka godzinowa i wyniesie odpowiednio 4806 zł brutto i 31,40 zł brutto. Do 7 tys. zł wzrośnie zasiłek pogrzebowy, a ZUS przeliczy świadczenia emerytom czerwcowym. A to nie jedyne zmiany w prawie, które warto odnotować.