Marek Rotkiewicz

Treść zgody lekarza warunkuje zakres możliwych odstępstw od stosowania odrębnych regulacji dotyczących czasu pracy osób z niepełnosprawnością. Zgoda na stosowanie systemu równoważnego bez dalszych doprecyzowań oznaczać może jedynie dopuszczenie stosowania wydłużeń dobowych do 12 godzin, przy „uśrednieniu” na poziomie norm czasu pracy uzależnionych od stopnia niepełnosprawności. Nie zawsze pozwala zaś na zastosowanie wydłużenia tygodniowego.

Kwestia wliczania okresów wykonywania zleceń lub prowadzenia działalności gospodarczej do okresu roku przepracowanego, wymaganego dla uzyskania pierwszego urlopu dodatkowego przez pracownika z niepełnosprawnością, wywołuje wątpliwości. Resort pracy przyjął w swoich wyjaśnieniach, że tak. Eksperci nie są jednak co do tego zgodni.

Okres prowadzenia działalności pozarolniczej, okresy realizacji umów zlecenia lub umów o świadczenie usług, do których stosujemy przepisy o zleceniu, wpływają wprost - a u pracodawców niebędących jednostkami finansów publicznych wpływać będą od 1 maja 2026 r. - na wymiar urlopu wypoczynkowego. Nie są jednak okresami pracy w ramach stosunku pracy i nie mogą być traktowane jako pierwsza praca w rozumieniu art. 153 k.p. Jeżeli zatem osoba, która nawet przez wiele lat prowadziła działalność gospodarczą, ale nigdy wcześniej nie pracowała w ramach stosunku pracy, podejmie pierwsze zatrudnienie „pracownicze”, to będzie nabywała urlop po każdym miesiącu pracy.

Ograniczenie pracy w handlu w niedziele i święta – z wieloma zresztą wyjątkami, które w tym zakazie tworzą w praktyce znaczne wyłomy – jest powszechnie znane. Jest to także znacznie ograniczone u innych pracodawców. W te dni – a dokładniej w przedziałach czasowych, w których praca kwalifikowana jest jako praca w niedziele i święto – dopuszczalne jest wykonywanie jedynie prac wymienionych w katalogu zawartym w Kodeksie pracy.

Niewykorzystany w 2025 roku urlop wypoczynkowy powinien zostać udzielony do końca września 2026 r. To prawda, ale niepełna, gdyż obowiązek udzielenia w tym terminie urlopu zaległego nie obejmuje w większości przypadków całego pozostałego z ubiegłego roku urlopu. Niewykorzystany bowiem w 2025 r. tzw. urlop na żądanie może zostać udzielony do końca 2026 r., przy czym nie jest udzielany w szczególny, wynikający z samej koncepcji uprawnienia, jakim jest możliwość żądania udzielenia urlopu. Realizowany jest w zwykłym trybie ustalania/wnioskowania.