Gdy po kilku miesiącach tarć w rządzie w końcu wydane zostało rozporządzenie w sprawie transkrypcji aktów zagranicznych małżeństw osób tej samej płci, ministrowie uznali to za historyczną chwilę, a o sukcesie mówili też przedstawiciele zainteresowanych środowisk. Jednak po początkowej euforii, teraz pojawiają się pytania o praktyczne skutki nowej sytuacji – w prawie spadkowym, podatkowym, medycznym, w ubezpieczeniach społecznych. Eksperci przyznają, że trzeba będzie jeszcze o to walczyć.

Uchwalona w piątek ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu zakłada, że dwie osoby pełnoletnie będą mogły zawrzeć umowę u notariusza, która – rejestrowana w USC – umożliwi stronom m.in. wybór ustroju majątkowego, ustanowienie obowiązku alimentacyjnego, uzyskanie prawa do korzystania ze wspólnego mieszkania oraz nadanie drugiej osobie uprawnień do dostępu do informacji medycznych i działania jako pełnomocnik w sprawach codziennego życia. Prezydent zapowiada jednak weto.

Automatyczne zawieszanie obowiązku spłaty rat kredytu w razie wszczęcia sprawy sądowej o stwierdzenie nieważności umowy, prostsze zasady wzajemnych rozliczeń konsumentów z bankami oraz szybsza procedura sądowa, w tym więcej posiedzeń niejawnych oraz zdalnych przesłuchań świadków, mają pomóc rozładować zatory na wokandach, spowodowane sporami frankowymi. Przyjętą w piątek przez Sejm ustawą frankową zajmą się teraz senatorowie.

W czwartek rano posłowie rozpatrywali poprawki do ostatecznej wersji projektu ustawy frankowej. Zawieszenie spłat rat kredytu ma być automatyczne, aby nie wydłużać postepowania, wydając osobne postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia. W piątek rano Sejm prawdopodobnie będzie głosował nad finalną wersją przepisów.

Sejm w środę zajmie się rządowym projektem ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz projektem przepisów wprowadzających. Jak podkreślił w środę szef gabinetu prezydenta RP Paweł Szefernaker przepisy wprowadzają de facto w Polsce związki partnerskie. Zapowiedział również, że nie ma i nie będzie zgody prezydenta na legalizację związków partnerskich.

Przejście od rozwiązań papierowych do procesów cyfrowych, w których komunikacja, dostęp do akt, wymiana danych oraz wykonywanie czynności w toku postępowania mogą odbywać się w bezpiecznych systemach teleinformatycznych - to cele zmian proponowanych przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego. Dotyczyć one mają całej procedury cywilnej, ale w postępowaniach w sprawach gospodarczych i własności intelektualnej na pewne ułatwienia pozwoli Portal Informacyjny Sądów Powszechnych.

Projekt ustawy anty-SLAPP ma chronić uczestników debaty publicznej przed pozwami służącymi tłumieniu krytyki. Problem w tym, że granica między ochroną wolności słowa a prawem przedsiębiorców do obrony renomy może okazać się wyjątkowo cienka. W praktyce nowe przepisy mogą wywołać odwrotny efekt mrożący, zniechęcając firmy do dochodzenia swoich praw z obawy przed zarzutem stosowania SLAPP-u – pisze Julia Ziemska, adwokat, Senior Counsel, Orlik & Partners.

Poszkodowani mają prawo przenieść roszczenie wobec ubezpieczyciela na inny podmiot, ale dokonując cesji wierzytelności, tracą prawo do samodzielnego dochodzenia odszkodowania, a przy tym ryzykują sprzedaż swoich należności za zbyt niską kwotę. Przy tego typu czynnościach warto zachować dużą ostrożność.

Minister administracji i spraw wewnętrznych podpisał, sygnowane wcześniej przez ministra cyfryzacji, rozporządzenie ustalające zasady transkrypcji dokumentów małżeństw zawartych za granicą przez obywateli Polski tej samej płci. Tym samym zakończył się trwający kilka miesięcy impas w sprawie wykonania w tej sprawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Transkrypcja aktu małżeństwa jednopłciowego będzie możliwa w każdym urzędzie stanu cywilnego w Polsce - poinformował w piątek minister Krzysztof Gawkowski.

Objęcie wielu nowych produktów przepisami o kredycie konsumenckim, w tym narzucenie większej liczby obowiązków informacyjnych i formalnych, paradoksalnie może zaszkodzić dostępowi do nich albo zwiększyć ich koszt dla klienta - przekonuje Wojciech Dybka, radca prawny, associate w kancelarii KWKR Konieczny Wierzbicki i Partnerzy S.K.A.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, w czasie obchodów 35-lecia Odrodzonego Notariatu Polskiego, zapewnił, że jego celem jest m.in. zwiększenie stawek taksy notarialnej. Poinformował również, że w najbliższym czasie zapadną decyzje dotyczące m.in. rozszerzenia kompetencji notariuszy w postępowaniu wieczystoksięgowym, ale też w zakresie cyfryzacji postępowania wieczystoksięgowego. Stosowne założenia zmian mają trafić do wykazu prac legislacyjnych rządu.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przygotowuje propozycję wprowadzenia przymusu adwokacko-radcowskiego do spraw gospodarczych, toczących się przed sądami okręgowymi i w sprawach odwoławczych. To kolejna próba ustanowienia obowiązku profesjonalnej reprezentacji obywateli przed sądami, co ma zapewnić im większe bezpieczeństwo. Jednak autorzy projektu widzą też wyzwanie, jakim będą koszty wprowadzenia takiej zasady.

Kurator procesowy może ustanowić pełnomocnika procesowego, ze skutkiem bezpośrednio dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, gdyż możliwość działania w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika stanowi jedną z fundamentalnych zasad cywilnego procesu - taka jest istota uchwały podjętej w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego 19 maja br.

Niedopuszczalne jest zażalenie na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie kosztów sądowych. Sąd w składzie trzyosobowym wyznaczonym do rozpoznania zażalenia może odrzucić zażalenie - taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne budzące liczne wątpliwości sędziów.

Syn więźnia niemieckiego obozu koncentracyjnego, który trafił tam jako włoski jeniec wojenny, otrzyma 108 tysięcy euro odszkodowania. Środki zostaną jednak wypłacone nie przez niemiecki rząd, ale specjalny włoski fundusz rekompensat.

Dzisiaj rano dokonaliśmy pierwszej transkrypcji małżeństwa jednopłciowego, zgodnie z wyrokami sądów - poinformował prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. Jednocześnie przyspieszenia nabrały rządowe prace nad rozporządzeniem, które ma wprowadzić dla takich decyzji specjalny formularz. Szef MSWiA Marcin Kierwiński zapowiedział, że w ciągu najbliższych dni podpisze rozporządzenie zmieniające wzory aktu małżeństwa w sprawie par jednopłciowych.

Wydaje się, że po oświadczeniu prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego, że podległy mu urząd będzie dokonywał transkrypcji zagranicznych dokumentów małżeńskich par jednopłciowych, a także po apelu premiera do ministrów, by przyśpieszyli prace nad potrzebnymi do tego przepisami, rozwiązywanie tego problemu nabrało tempa - ocenia Annamaria Linczowska, koordynatorka ds. rzecznictwa i działań prawnych w Kampanii Przeciw Homofobii. Jednak jej zdaniem nie jest do tego potrzebna nowelizacja ustawy o aktach stanu cywilnego.

Jedną z nowości przewidzianych w projekcie Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego dotyczącym cyfryzacji postępowań, jest możliwość sporządzania protokołu z posiedzenia bez protokolanta. W dalszej perspektywie może to prowadzić do sporządzania protokołu w sposób automatyczny, z wykorzystaniem odpowiednich systemów teleinformatycznych. Zdaniem autorów projektu, takie wykorzystanie technologii może istotnie przyspieszyć czynności procesowe.

Dwie połączone komisje sejmowe zakończyły w środę prace nad projektem ustawy frankowej i rekomendowały, aby kontynuować jego procedowanie w Sejmie. Arkadiusz Myrcha, wiceminister sprawiedliwości, zapowiada, że projekt może jeszcze ulec modyfikacji na etapie drugiego czytania.

Nowe prawo ma skutecznie chronić osoby i organizacje uczestniczące w debacie publicznej przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi. Ale nie będzie pozwalało na bezkarne rzucanie dowolnych oskarżeń - twierdzi adwokat Maciej Ślusarek, członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego kierujący zespołem, który przygotował projekt tzw. ustawy anty-SLAPP.