Projekt nowelizacji procedury cywilnej, który ma ograniczyć prawo prokuratora do włączania się w postępowania cywilne – jak ustaliło Prawo.pl – jest już gotowy i trafił do zaopiniowania przez środowisko prokuratorskie. Zakłada m.in. uchylenie art. 7 k.p.c., z którym prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. Prokuratorzy już alarmują, że w efekcie z procedury cywilnej zniknie instytucja prokuratora/rzecznika praworządności.

O statusie przedsiębiorcy - a tym samym obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu - decyduje zdolność prawna, czyli możność bycia podmiotem praw i obowiązków. Dlatego również nastolatek przed ukończeniem 18. roku życia będzie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, chociaż nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych - uznał Narodowy Fundusz Zdrowia. To zaskakujące, bo ZUS już kilkakrotnie stwierdzał, że takie osoby nie muszą płacić składek na ubezpieczenia społeczne.

Premier Donald Tusk poinformował we wtorek, że podjął decyzję, aby nie kontynuować prac nad reformą Państwowej Inspekcji Pracy. Chodzi o nowelizację, która miała umożliwić okręgowym inspektorom zmiany umowy o dzieło, umowy-zlecenia czy B2B na umowy o pracę. Jednak trzy dni później, w piątek, po spotkaniu z liderem Lewicy Włodzimierzem Czarzastym politycy przekazali, że sprawa reformy PIP będzie miała ciąg dalszy. O przekształceniu umowy ma decydować sąd, a nie urzędnik.

Od 1 stycznia 2026 roku w sektorze publicznym, a od 1 maja także w prywatnym, do stażu pracy wliczane będą m.in. okresy pracy na zleceniu oraz prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. To pracownik musi zadbać o ich odpowiednie udokumentowanie. Potrzebne jest specjalnie zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Można już składać wnioski.

Zmiany proponowane przez rząd w procedurze cywilnej mają m.in. ułatwić korzystanie z zarzutu potrącenia, czyli umorzenia wzajemnych roszczeń pieniężnych między stronami. Rozwiązanie, możliwe do wykorzystywania np. w sprawach frankowych, jest chwalone jako korzystne dla konsumentów. Ale jednocześnie dla nich nieprzyjazne, ze względu na propozycję wprowadzenia opłaty związanej z podniesieniem zarzutu potrącenia.

TSUE wydał wyrok, który ma ogromne znaczenie dla wielu serwisów internetowych, w tym mediów społecznościowych. Uznał, że operator internetowej witryny handlowej ponosi odpowiedzialność za dane osobowe zawarte w ogłoszeniach publikowanych na jego platformie. Powinien identyfikować ogłoszenia, które zawierają dane szczególnych kategorii i weryfikować, czy użytkownik zamierzający zamieścić takie ogłoszenie, jest osobą, której dane dotyczą, a jeżeli nie jest, czy dysponuje zgodą osoby, której dane te dotyczą.

Zima to czas, kiedy kierowcy powinni szczególnie zadbać o swoje auta, zwłaszcza jeśli pojazd stoi „pod chmurką”. Nieodpowiednie przygotowanie samochodu do jazdy może skończyć się nie tylko wysokim mandatem, ale również poważnymi konsekwencjami finansowymi związanymi z ubezpieczeniem, w skrajnych przypadkach nawet całkowitą odmową wypłaty świadczenia.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnie w pierwszym kwartale 2026 roku istotny problem. Chodzi o kwestię, czy wymóg połączenia w jednym postępowaniu sprawy o dział spadku ze sprawą o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej nie stanowi wyłącznie przejawu nadmiernego formalizmu.

Proponowane zmiany prawne w spółdzielczości mieszkaniowej to powrót do starych wadliwych rozwiązań. Rady nadzorcze i zarządy powinny mieć nie tylko swoje kadencje, ale też ograniczenia w zasiadaniu w nich. Wyjątki od tych zasad można wprowadzać jedynie dla małych spółdzielni – pisze dr hab. Aleksandra Sikorska-Lewandowska, profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz radca prawny.

Umowy dzierżawy ziemi rolnej mają być zawierane w formie pisemnej, z potwierdzeniem ich zawarcia przez notariusza, kierownika biura powiatowego ARiMR lub wójta - zakłada projekt ustawy o dzierżawie rolniczej (UD279), opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Za dzierżawę ziemi jej użytkownik płaci czynsz.

Mijający 2025 rok pod względem wydarzeń prawnych upłynął pod znakiem wet prezydenckich, prób uporządkowania sądownictwa przez nowego ministra sprawiedliwości, przygotowań do wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur, a także - zastąpienia „ozusowania” wszystkich umów zleceń i nowych uprawnień PIP w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.

Nie związki partnerskie, a umowa zawarta u notariusza i status osoby najbliższej - to nowy pomysł koalicji rządzącej na uregulowanie związków jednopłciowych, do czego zobowiązuje Polskę orzecznictwo TSUE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W zmodyfikowanym projekcie zrezygnowano z wizyty w urzędzie stanu cywilnego oraz z uwzględnienia partnera wśród uprawnionych do dziedziczenia ustawowego.

Wprowadzone podczas pandemii koronawirusa, a potem jeszcze rozbudowane ograniczenia jawności sądowych postępowań cywilnych, mają być ograniczone. Rządowy projekt przewiduje, że sąd będzie mógł rozpoznać sprawę w całości lub w części na posiedzeniu niejawnym tylko w określonych przypadkach. Są jednak wątpliwości, czy to poprawione prawo wypełniać będzie dość jednoznaczne w tej dziedzinie normy konstytucyjne.

Skarga na przewlekłość postępowania bywa w sprawach kredytów frankowych pomocą raczej iluzoryczną, nie tylko dlatego, że zasądzane zadośćuczynienie za przewlekłość ma zwykle wysokość symboliczną. Zdarza się nawet, że skargę tę sądy również rozpoznają przewlekle, co jeszcze przedłuża zasadnicze postępowanie. Obecnie na prawomocny wyrok frankowicze czekają nawet 5-6 lat.

Właściciele nieruchomości, którzy przegrali prawomocnie sprawę z przedsiębiorstwem przesyłowym o zasiedzenie służebności przesyłu, dzięki niedawnemu orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, mają szansę na wznowienie postępowania. Na podjęcie działań są trzy miesiące. To niewiele czasu – a zdążyć trzeba ze zgromadzeniem całej potrzebnej dokumentacji i złożeniem skargi odpowiadającej wymogom pozwu. Nie każda sprawa będzie się jednak kwalifikowała do wznowienia.

Mam wątpliwości wobec projektu zakładającego istotne ograniczenie prawa prokuratora do włączania się w postępowania cywilne. Ono jest konieczne dlatego, że z prawa o prokuraturze, a więc z przepisów ustrojowych, wynika, że prokuratura stoi na straży praworządności. Ale także dlatego, że większość Polaków uważa, że państwo powinno opiekować się ludźmi i interweniować w stosunki gospodarcze - mówi dr Piotr Turek, prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie, autor komentarza do Prawa o prokuraturze.

Określone w kodeksie postępowania cywilnego prawo prokuratora do włączania się do postępowań cywilnych ze względu na ochronę praworządności, praw obywateli lub interesu publicznego, wymaga istotnej modernizacji zmierzającej przede wszystkim do jego wyraźnego ograniczenia – mówi prof. Wojciech Kocot, zastępca przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Ale zastrzega, że pozostanie ono obecne wszędzie tam, gdzie ingerencja państwa w stosunki cywilnoprawne jest nadal wskazana i akceptowana w odbiorze powszechnym.

Powszechny dostęp do ksiąg wieczystych zostaje, my jedynie ograniczamy anonimowe pozyskiwanie danych z tych ksiąg. Zakres danych zawartych w elektronicznym systemie ksiąg wieczystych musi pozostać w niezmienionej formie – mówi Arkadiusz Myrcha, wiceminister sprawiedliwości, który odpowiada za dwa projekty ustaw dotyczące udostępniania danych z ksiąg wieczystych. Jeden z nich ma ułatwić właścicielom dostęp do informacji o ich nieruchomościach, drugi - uniemożliwić masowe pobieranie numerów ksiąg.

Reforma procedury cywilnej z 2019 r. przyspieszyła do trzech miesięcy czas, po którym sądy mogą umarzać zawieszone postępowania, np. jeśli przerwa była spowodowana brakiem adresu pozwanego czy innymi formalnymi błędami, a po sześciu - te zawieszone na zgodny wniosek stron lub spadkobiercy. Prawnicy mieli i mają w tym zakresie spore wątpliwości. Sprawa ponownie została zgłoszona do naszej akcji "Poprawmy prawo". Projekt MS wraca do rocznych terminów.

Resort finansów nie przewiduje innego rozwiązania jak wyznaczenie zamiennika wskaźnika WIBOR rozporządzeniem. Ministerstwo nie wyklucza także, że spread korygujący – niwelujący różnice w oprocentowaniu kredytów, pożyczek, rat leasingowych oraz państwowych instrumentów dłużnych – mógłby mieć wartość ujemną. To pośrednio odpowiedź na opinie naszych ekspertów zarzucających, że reforma wskaźników referencyjnych, która dotknie m.in. posiadaczy kredytów mieszkaniowych ze zmiennym oprocentowaniem, jest oparta na wadliwych podstawach prawnych.