Ustawa, której celem jest przeciwdziałanie tłumieniu dyskusji publicznej, została opublikowana w Dzienniku Ustaw i wejdzie w życie w dniu 8 lipca. Prawnicy i organizacje pozarządowe podkreślają, że przepisy mogą spowodować zwiększenie liczby postępowań karnych z zarzutem zniesławienia, choć przyznają, że ustawa anty-SLAPP to ważny krok do ochrony wolności wypowiedzi.

Nie jest uzasadnione ustanowienie kuratora dla uczestnika postępowania nieznanego z miejsca pobytu, jeżeli jest nieprawdopodobne ze względu na wiek, że pozostaje on przy życiu – taką uchwałę 23 czerwca br. podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego w składzie trzech sędziów. I dodała, że nie można w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia ustalać zgon uczestnika poza regułami aktów stanu cywilnego.

Zdarza się, że obsługa odmawia przyjęcia zamówienia na tzw. menu dziecięce od osoby pełnoletniej, powołując się na „zasady lokalu” albo wewnętrzną politykę restauracji. Z perspektywy prawa konsumenckiego oraz zasad obrotu gospodarczego problem ten nie jest jednak tak oczywisty, jak mogłoby się wydawać przedsiębiorcom prowadzącym działalność gastronomiczną – pisze Mateusz Ostrowski, prawnik.

W procesie przed Sądem Okręgowym w Krakowie były ministrant z Międzybrodzia Bialskiego dochodzi kwoty 20 mln zł zadośćuczynienia za to, że przez sześć lat był molestowany przez tamtejszego proboszcza. Były ksiądz został dwukrotnie wpisany do rejestru pedofilów, a w oddzielnym procesie pokrzywdzony wywalczył już 400 tys. zł zadośćuczynienia za wieloletnią bierność lokalnego biskupa i niechęć do wyjaśnienia sprawy.

Pełnomocnik powoda nie uprawdopodobnił w sposób przekonujący braku swojej winy w uchybieniu terminu. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, powołując się na swoje wcześniejsze postanowienie, uznał, że choroba pełnomocnika powoda nie wyjaśnia, dlaczego pełnomocnik nie podjął czynności wcześniej, skoro o konieczności złożenia odpisów wiedział przed rozpoznaniem pisma - taki jest sens postanowienia wydanego w kwietniu tego roku. Sędzia sprawozdawca Ewa Stefańska dodaje, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej jest zawsze oceniana indywidualnie w okolicznościach konkretnej sprawy.

Na to pytanie odpowie Sąd Apelacyjny w Warszawie. Przyrównanie działalności spółki medialnej do szamba jest wypowiedzią ocenną – orzekł Sąd Najwyższy w sporze Wirtualnej Polski z redaktorem Michałem Karnowskim. Uchylił jednak wyrok nakazujący przeprosiny portalu WP, gdyż sąd II instancji nie wziął pod uwagę, czy roszczenie o ochronę dóbr osobistych przysługuje w kontekście swobody wypowiedzi na gruncie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Twórcy i nadawcy kontrowersyjnego niemieckiego serialu „Nasze matki, nasi ojcowie” mogą być pozywani przed polskimi sądami tylko w ograniczonych przypadkach i nie co do wszystkich roszczeń – uznał w czwartek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Chodzi o sprawę 102-letniego kombatanta, Zbigniewa Radłowskiego, którego oburzyło przedstawienie żołnierzy Armii Krajowej jako antysemitów. W Polsce toczy się też proces z powództwa innego kombatanta – Stanisława Zalewskiego - dotyczący stosowania zwrotu „polskie obozy”, a inny akowiec, Karol Tendera, zmarł przed rozstrzygnięciem swojej skargi.

W praktyce transakcyjnej etap negocjacji – nierzadko długotrwały i kosztowny – rodzi po stronie uczestników istotne wątpliwości co do granic swobody ich zakończenia. Szczególne obawy budzi ryzyko, że zerwanie rozmów może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej, zwłaszcza w kontekście utraty przez drugą stronę alternatywnych możliwości zawarcia transakcji – pisze Przemysław Mazur, radca prawny, partner w kancelarii Romanowski i Wspólnicy.

Spadkobiercy załatwiający w bankach formalności po śmierci bliskiej osoby natrafiają na szereg trudności. Według Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, źródłem problemów mogą być nieprecyzyjne procedury samych banków. Część prawników zgadza się z tą oceną, są jednak głosy przeciwne, według których ciężko winić instytucje finansowe za to, że te przestrzegają powszechnie obowiązujących przepisów i zawartych przez siebie umów.

Gdy dziecko i rodzic zamieszkują daleko od siebie, niejednokrotnie to dzięki rozmowom telefonicznym i spotkaniom zdalnym mogą tworzyć ze sobą bliskość. Najlepiej byłoby, gdyby rodzicom udało się w zgodzie ustalić dokładne zasady, na jakich kontakty te odbywają się. W praktyce zdarza się, że powstają spory na tym tle. Pomocne mogą być precyzyjne ustalenia.

Zrzeczenie się dziedziczenia przez jedno z rodziców spadkodawcy, obejmujące zstępnych zrzekającego się, nie odnosi skutku względem rodzeństwa spadkodawcy, będącego zstępnymi zrzekającego się, w odniesieniu do udziału spadkowego, który przypada rodzeństwu spadkodawcy, jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku - taka jest istota uchwały, którą podjęło trzech sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Problem polegał na tym, że do spadku zgłosił się brat przyrodni zmarłego, ale jego prawo do spadku zakwestionowała żona.

Ewaluacja standardów ochrony małoletniego powinna uwzględnić wszystkie zdarzenia, które w danej placówce, od momentu wejścia w życie przepisów, miały miejsce. Chodzi o przeanalizowanie, czy procedury zadziałały, czy pracownicy byli ich świadomi i przeszkoleni, czy współpracowali z innymi organami lub służbami i jak to wpłynęło na sytuację konkretnego dziecka. Dopiero wtedy taka ewaluacja będzie miała sens i stanie się podstawą do skutecznego poprawienia tego, co nie działa - mówi prof. Małgorzata Skórzewska-Amberg z Katedry Teorii, Filozofii i Historii Prawa Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Jak dodaje, cel jest niezmienny - poprawa bezpieczeństwa dzieci.

Po sprzecznych uchwałach Sądu Najwyższego na temat charakteru szkody likwidowanej z komunikacyjnego ubezpieczenia OC sądy różnie podchodzą do tej kwestii. Choć ciągle jeszcze w orzecznictwie powszechna jest statyczna koncepcja szkody, zgodnie z którą roszczenie odszkodowawcze krystalizuje się z chwilą wyrządzenia szkody, to część sądów skłania się do uznania dynamicznego charakteru szkody.

W sierpniu miną dwa lata, odkąd placówki zajmujące się opieką nad dziećmi i nastolatkami mają obowiązek wprowadzenia i korzystania ze standardów ochrony małoletniego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, muszą też co najmniej raz na dwa lata ocenić wdrożone standardy i wszystko pisemnie udokumentować. Prawnicy podkreślają, że ten moment jest szczególnie ważny, bo dobrze przeprowadzona ewaluacja pozwoli na poprawienie tego, co nie działa.

Przejazdy kolejowe mogą istnieć także na drogach, które nie mają statusu publicznych, a nawet działać dla jedynie kilku ściśle określonych korzystających. Są nawet przypadki ustanawiania służebności przejazdu w takich miejscach, kolejarze proponują też odpłatne umowy. Trudno jednak od PKP PLK wyegzekwować uruchomienie prywatnego przejazdu, gdy kolejarze nie mają na to ochoty.

Pies i kot coraz częściej traktowani są jako pełnoprawni członkowie rodziny. Kwestie dotyczące zwierząt towarzyszących po rozwodzie małżonków czy rozstaniu konkubentów nadal jednak nie są uregulowane w sposób kompleksowy i autonomiczny. Najczęściej dobro zwierzęcia nie jest stawiane na pierwszym miejscu.

Nowelizacja ustawy o ochronie praw lokatorów ma przesądzić, na kim będzie spoczywała odpowiedzialność za uniemożliwienie usunięcia awarii albo przeprowadzenia okresowych kontroli w mieszkaniu zajmowanym wbrew woli właściciela. Duże wątpliwości budzi, kto ma dostać grzywny i kary administracyjne, na jakiej podstawie prawnej i od którego organu.

Cała Izba Cywilna Sądu Najwyższego rozpozna zagadnienie prawne: Czy dopuszczalne jest ustalenie przez sąd odszkodowania należnego poszkodowanemu z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w wysokości odpowiadającej równowartości hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu? I to w sytuacji gdy poszkodowany przeprowadził naprawę lub zbył uszkodzony pojazd. W tle mamy kwestię bezpodstawnego wzbogacenia.

Z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że polskie urzędy mają obowiązek rejestrowania zawartych za granicą małżeństw jednopłciowych, ale nie wynika obowiązek zapewnienia im takich samych praw jak małżeństwom kobiet i mężczyzn – twierdzi prof. Andrzej Wróbel, sędzia Sądu Najwyższego w stanie w spoczynku i były sędzia Trybunału Konstytucyjnego. I przewiduje, że w praktyce oznaczać to będzie odmowę przyznania małżeństwom jednopłciowym wielu uprawnień, które zgodnie z polskim prawem przysługują małżeństwom, np. anonsowanego przez premiera prawa do adopcji.

Jeśli współwłaściciel nieruchomości pyta się o zgodę w zakresie robót budowlanych innych współwłaścicieli, to nie wykazuje woli samoistnego posiadania. Posiadanie rzeczy wyłącznie dla siebie i z wolą odsunięcia od uprawnień innych współwłaścicieli wymaga, aby współwłaściciel, który chce zasiedzieć rzecz wspólną, udowodnił, że zmienił zakres swego posiadania ponad realizację uprawnień i udziałów – orzekł Sąd Najwyższy.