Ministerstwo Sprawiedliwości chce utemperować rynek mediacji. Służyć ma temu projekt ustawy o mediatorach sądowych, który od zaledwie kilku dni jest w opiniowaniu, a już doprowadza do wrzenia w środowisku. Chodzi m.in. o przepis, zgodnie z którym adwokaci, radcy prawni, notariusze, prokuratorzy i sędziowie w stanie spoczynku mogliby zostać mediatorami sądowymi już po egzaminie bazowym. Część mediatorów uważa, że prace nad regulacją, podobnie jak nad tablicami alimentacyjnymi, trzeba zacząć na nowo.

Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego – prezes Bogdan Święczkowski oraz Krystyna Pawłowicz – zostali poinformowani przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie o prowadzeniu wobec nich kontroli bilingów. Sprawa – jak ustaliło Prawo.pl – dotyczyła odwołania prokuratora Dariusza Barskiego z funkcji prokuratora krajowego, a konkretnie wydania postanowienia zabezpieczającego w związku z jego skargą do TK. Sędziowie zapowiadają zażalenie na postanowienie prokuratury, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i powiadomienie nowego prezydenta Karola Nawrockiego.

- Nie mamy domniemania zgodności ustawy z Konstytucją, a zatem musimy stosować wprost Konstytucję - zapowiedział publicznie nowy minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, i ta idea jest godna uwagi i odważna. Ale może zastosujmy ją, zmieniając nieco perspektywę? Zamiast patrzeć z perspektywy organów władzy, czy to sądowniczej, czy wykonawczej, spójrzmy na konieczność wykładni prokonstytucyjnej z perspektywy suwerena - obywateli RP. Istotę tej perspektywy oddaje art. 45 ust. 1 oraz 2 Konstytucji RP, który podkreśla rangę publicznej rozprawy sądowej - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

W czwartek, 7 sierpnia, senatorowie zajmą się petycją zawierającą propozycję wprowadzenia odsetek za opóźnione wypłaty urzędówek. Problem jest istotny. Sądy, szukając oszczędności, przekładają takie płatności - np. na kolejny miesiąc. Odsetki - zgodnie z proponowaną zmianą - miałyby obowiązywać po przekroczeniu 14 dni od dnia wpływu faktury VAT.

Związkowcy nie odpuszczają Prokuraturze Krajowej w sprawie – jak wskazują – zapowiedzianych dalszych działań mających na celu zwiększenie wynagrodzeń pracowników prokuratury. Prokurator Dariusz Korneluk w niedawnym piśmie wyjaśniał, że sytuacja finansowa prokuratury komplikuje się m.in. z powodu kosztów usług pocztowych. Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP podkreśla jednak, że taka argumentacja jest nie do przyjęcia.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapewnia, że chciałby przekonać prezydenta Karola Nawrockiego do zażegnania sporu w wymiarze sprawiedliwości i przywrócenia działania Konstytucji – dla dobra obywateli. Zastrzega jednak, że jeśli pojawią się rozbieżności z prezydentem, ma przygotowany plan B. Podkreślił, że w swoich działaniach będzie stosował Konstytucję oraz konwencje międzynarodowe, które wiążą Polskę.

Jedną z pierwszych ustaw, która trafi do podpisu nowego prezydenta Karola Nawrockiego, jest nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzająca to, na co pełnomocnicy czekają od dłuższego czasu. Chodzi o możliwość wnoszenia m.in. apelacji i zażaleń do sądu w formie elektronicznej, np. przez portal informacyjny sądów. Nowe rozwiązania mają obowiązywać już od 1 marca 2026 r.

Kariera zawodowa sędziego sądu okręgowego zaczęła przyspieszać po 2018 roku. Związek z władzą wykonawczą, wykraczający poza stosunki o charakterze służbowym, pozwala sądzić, że sędzia nie jest niezależny i bezstronny - uznał Sąd Apelacyjny w Poznaniu. Z "szeregowego" sędziego awansował na stanowiska zapewniające mu wysokie dodatki funkcyjne - m.in. wiceprezesa sądu, został też powołany w skład Okręgowej Komisji Wyborczej. Z tych względów i z powodu błędów proceduralnych Sąd Apelacyjny uchylił wyrok skazujący.

Nowy minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wraca do pomysłu występowania przez Skarb Państwa z roszczeniami regresowymi wobec tych sędziów SN, którzy zostali powołani po 2018 r., i po których wyroku została skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ugody w takich sprawach tylko do kwietnia br. kosztowały Polskę ok. miliona euro. Prawnicy są jednak w tej kwestii podzieleni, są i tacy, którzy podkreślają, że skutkiem będzie naruszanie zasady niezawisłości sędziowskiej.

Każdy przypadek użycia broni przez policjantów wymaga rzetelnej i skrupulatnej oceny. Istotne jednak są okoliczności, w których to nastąpiło, w tym zachowanie agresora. Nie można też zapominać , że takie interwencje przebiegają zazwyczaj szybko, a policjant musi spełnić szereg wymogów ustawowych, które w praktyce, w stresującej i trudnej sytuacji, często zagrażającej życiu, stają się utopią - pisze Jacek Kudła, biegły specjalizujący się w zakresie czynności operacyjno-śledczych.

Nowelizacja tzw. ustawy Kamilka, która we wtorek została przyjęta przez Sejm, zakłada, że rodzice uczniów nie będą musieli być dodatkowo sprawdzani w rejestrach - wystarczą ich oświadczenia o niekaralności. Zaświadczenia o niekaralności z KRK nie będą też potrzebowali goście zaproszeni na zajęcia szkolne, o ile będzie w nich uczestniczyć nauczyciel.

W ubiegłym tygodniu nowy minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że zdecydował o odwołaniu 46 prezesów i wiceprezesów sądów w całym kraju. Problem jednak w tym, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych taka decyzja, w trakcie kadencji prezesa lub wiceprezesa, wymaga opinii kolegium sądu. Kolegium Sądu Okręgowego w Gdańsku - jak poinformował na platformie X sędzia SN Kamil Zaradkiewicz - wydało już opinię negatywną.

Postanowienie prezydenta RP w sprawie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego podlega kontroli sądów administracyjnych. Sąd I instancji nie miał podstaw do odrzucenia skargi wniesionej na to postanowienie – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w odpowiedzi na skargę dwóch sędziów, którym ta decyzja odebrała możliwość kandydowania na prezesa Izby.

Ministerstwo Sprawiedliwości, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, proponuje podwyższenie stypendium dla aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z projektem rozporządzenia, w trakcie pierwszych 12 miesięcy szkolenia takie stypendium wynosiłoby 5766 zł, a po ukończeniu roku szkolenia – 6366 zł. Przepisy miałyby mieć zastosowanie od 1 lipca 2025 r.

Najważniejsze rozwiązania projektu nowelizacji procedury karnej należy ocenić negatywnie, a niektóre z nich stanowią wręcz zagrożenie dla efektywnej pracy dochodzeniowo-śledczej w zakresie ścigania przestępstw – twierdzi prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury. Za najgroźniejsze rozwiązanie uznaje propozycję dotyczącą momentu uznania osoby za podejrzanego.

Jak bumerang wraca sprawa różnic pomiędzy wynagrodzeniami asystentów sędziów i prokuratorów. Ci ostatni wystosowali w sprawie swoich pensji pismo do nowego ministra sprawiedliwości prokuratora generalnego Waldemara Żurka. Apelują o spotkanie i postulują podwyżki, które zniwelowałyby dysproporcje. Jak podkreślają, obecna sytuacja zniechęca kandydatów do ich zawodu, a co więcej, powoduje odpływ asystentów z wiedzą i doświadczeniem.

Resort sprawiedliwości – po wymianie opinii z innymi ministerstwami, a także prawnikami-legislatorami – opublikował kolejną wersję ustawy frankowej. Niewielkiej korekcie ulega sposób obliczania kosztów procesowych w zależności od momentu podniesienia przez banki zarzutu potrącenia wzajemnych roszczeń.

Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, wiceministra sprawiedliwości zajmująca się m.in. sprawami rodzinnymi, złożyła w poniedziałek, 4 sierpnia, rezygnację z zajmowanego stanowiska. Poinformowała o tym na portalu społecznościowym. Podziękowała równocześnie byłemu ministrowi Adamowi Bodnarowi za zaufanie i wspólną pracę oraz napisała, że trzyma kciuki za ministra Waldemara Żurka i jego drużynę.

Sąd w demokratycznym państwie prawnym, w którym obowiązuje hierarchia źródeł prawa, czyli są akty stojące wyżej niż ustawy, a więc Konstytucja i ratyfikowane umowy międzynarodowe, w sytuacji gdy ustawy są sprzeczne z tymi aktami wyższego rzędu, powinien pominąć przepisy ustawy. Jeśli tego nie robi, to dokonuje „samokastracji” interpretacyjnej – twierdzi prof. Szymon Tarapata, karnista z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pomysł, by postępowania w sprawach gospodarczych uwzględniały wiedzę i doświadczenie wynikające z aktywnego uczestniczenia w obrocie gospodarczym, a więc by w orzekaniu w tych sprawach uczestniczyli ławnicy z takimi kwalifikacjami, zasługuje na docenienie i rozwinięcie – twierdzi dr Rafał R. Wasilewski, radca prawny prowadzący kancelarię w Szczecinie. Przypomina jednak, że obecne przepisy proceduralne nie pozwalają na opieranie się przez sąd na własnej wiedzy specjalistycznej z innych dziedzin niż prawo.