Banki coraz chętniej odstępują od składania apelacji od wyroków w sprawach kredytów frankowych albo wycofują apelację, co wynika z tego, że kontynuowanie sporu naraża je na wydatki, gdyż prawdopodobieństwo przegranej w drugiej instancji jest bardzo wysokie. Przy aktualnym orzecznictwie TSUE i SN oraz odsetku wygranych przez konsumentów spraw, sięgającego ponad 90 proc., sprawy sądowe stają się dla banków dużo większym finansowym obciążeniem.

W izbach morskich eksperci badają i osądzają morskie incydenty z udziałem polskich jednostek nie tylko wokół bałtyckiego wybrzeża, ale też na dalekich akwenach na całym świecie. Serial „Heweliusz” przypomina o tej mało znanej instytucji polskiego wymiaru sprawiedliwości, która - być może również przez to, że wreszcie trafiła na ekrany - niedługo odejdzie do lamusa. Nad likwidacją izb morskich zastanawia się bowiem Ministerstwo Infrastruktury.

Sejm głosami koalicji rządzącej odrzucił dwie poprawki, które miały przywrócić w sumie 94 375 tys. zł na wynagrodzenia dla pracowników sądów. O zmianę walczyły związki zawodowe po tym, jak 22 listopada Komisja Finansów Publicznych przyjęła poprawkę do budżetu na 2026 r., zakładającą zmniejszenie wydatków w sądach o w sumie 165 mln zł, w tym właśnie o ponad 94 mln zł z funduszu wynagrodzeń pracowników. Ustawa budżetowa została przez Sejm przyjęta. Jeśli w tym kształcie przejdzie przez Senat, a następnie zostanie podpisana przez prezydenta, podwyżki w sądach nie przekroczą 3 proc.

W tym tygodniu Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższgo nie rozpoznała żadnej ze spraw immunitetowych rzeczników dyscyplinarnych sędziów sądów powszechnych - Piotra Schaba i Przemysława Radzika. Przyczyn nie podano, ale wiadomo, że w tym samym czasie sędziowie ci rozpoznawali sprawy karne w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie. Spadł z wokandy także wniosek o uchylenie immunitetu Maciejowi Nawackiemu, członkowi KRS.

Prokuratura Okręgowa Warszawa-Praga poinformowała właśnie, że umorzyła śledztwo ws. nieumyślnego spowodowania śmierci Barbary Skrzypek, wieloletniej współpracowniczki prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego. Kobieta zmarła kilka dni po przesłuchaniu w sprawie spółki Srebrna, a przesłuchiwała ją prokurator Ewa Wrzosek. Do udziału w tej czynności nie został dopuszczony pełnomocnik kobiety. W opiniowaniu jest nowelizacja procedury karnej, która ma wprowadzić zmiany w przepisach umożliwiających prokuratorowi taką odmowę.

Skierowany niedawno do Sejmu projekt zmian w procedurze karnej przewiduje więcej uprawnień dla podejrzanych i oskarżonych, nieznających dobrze języka polskiego, do pomocy ze strony tłumacza. Kierunek zmian oceniany jest z reguły pozytywnie, chociaż są np. uwagi do ograniczeń dotyczących liczby tłumaczonych dokumentów oraz możliwości kwestionowania jakości przekładu. Tu jednak pojawia się argument, że ich nadmierne rozszerzenie może wydłużać postępowania karne.

Usunięcie z umowy kredytu frankowego narzuconej przez bank przy przeliczaniu z kursu Narodowego Banku Polskiego dodatkowej marży, nie musi oznaczać stwierdzenia nieważności całej umowy – wynika z postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Choć unijni sędziowie zostawili wolną rękę i swobodę oceny polskim sądom, to - wskutek postanowienia TSUE - raczej nie zmieni się w tej kwestii dotychczasowa dominująca linia orzecznicza.

Podczas prac w sejmowej Komisji Infrastruktury ograniczono katalog osób, które mogłyby być pełnomocnikami nieobecnego członka w czasie walnego zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowej – wyeliminowano możliwość korzystania z usług radców i adwokatów, ale też partnera lub partnerki. Prezes NRA Przemysław Rosati zwrócił się m.in. do ministra do spraw Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu Macieja Berka o pilną interwencję w celu przywrócenia wersji przyjętej przez rząd.

Działania na rzecz przywracania w wymiarze sprawiedliwości ładu konstytucyjnego nie mogą przesłaniać koniecznych zmian związanych z pracą sądów, w tym konieczności przeglądu liczby trafiających do nich spraw – przyznaje prof. UŚ Krystian Markiewicz, sędzia Sądu Okręgowego w Katowicach, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. I z niepokojem obserwuje kolejne próby dokładania sądom pracy, bez stwarzania do tego warunków.

W środę Trybunał Konstytucyjny orzekł, że cele i działalność działającej od 2002 r. Komunistycznej Partii Polski (KPP) są niezgodne z polską Konstytucją RP z 1997 r. Ten wyrok to niezbędny etap, aby uruchomić sądowe postępowanie w sprawie wykreślenia KPP z rejestru partii politycznych. To pierwszy taki precedens w Polsce po 1989 roku.

Do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej trafiły pytania prejudycjalne dotyczące kompetencji obecnej Krajowej Rady Sądownictwa w zakresie wyrażania zgody na dalsze orzekanie sędziów, którzy skończyli 65 lat. Konkretnie - jak wskazano - chodzi o to, czy organ, który nie daje gwarancji niezależności, powinien podejmować taką decyzję. Sprawa ma istotne znaczenie z punktu widzenia co najmniej kilkudziesięciu sędziów, którzy mimo ukończenia 65 roku życia i braku zgody Rady na dalsze orzekanie, pozostają czynnymi sędziami.

Zgodnie z przygotowywaną właśnie nowelizacją ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej ma wydawać nakazy blokowania nielegalnych treści w internecie. Jest też konkurencyjny pomysł, by takie dotyczące wolności słowa decyzje podejmowały sądy. Są za tym argumenty konstytucyjne, ale już nie praktyczne, bo taka ochrona, w i tak przeciążonych sądach, mogłaby być fikcją. A prezydent sugeruje zawetowanie ustawy, według której decydowałby urząd, ale pod kontrolą sądu.

Projekt nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, zakładający wybór jej 15 członków-sędziów przez sędziów, jest obecnie w opiniowaniu. W ocenie Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia powinien w nim znaleźć się m.in. zakaz kandydowania przez nich na stanowiska sędziowskie w sądach wyższej instancji. Pomysł dobrze oceniają prawnicy, ale minister Waldemar Żurek, choć podkreśla, że jest na to otwarty, ma obawy, czy nie pojawi się zarzut niekonstytucyjności.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami nawet jeśli agresor chodzi po restauracji, wymachując maczetą, nie można go, bez jego zgody umieścić w szpitalu psychiatrycznym. Chyba że zagraża bezpośrednio swojemu życiu albo zdrowiu innych osób. I to wymaga zmian, czego dowodem są kolejne sprawy, w których z powodu braku takiej reakcji giną ludzie - pisze Jacek Kudła, biegły sądowy, ekspert z zakresu czynności operacyjno-śledczych.

Dla rządu priorytetem jest obecnie przywracanie praworządności w szeroko rozumianym wymiarze sprawiedliwości. W tle pojawia się jednak kwestia, która te wysiłki może skutecznie utrudnić. I nie chodzi wcale o brak podpisu prezydenta pod ustawami. Po wiosennych podwyżkach i chwili oddechu dla MS pracownicy sądów i prokuratury coraz głośniej podnoszą kwestię niskich wynagrodzeń i dużego obciążenia pracą. Mają przy tym dobre karty przetargowe - jeśli zaczną odchodzić, sądy i prokuratury staną.

Ukształtowanie składu KRS w sposób spełniający standardy minimalne wynikające z prawa UE, EKPCz i Konstytucji jest możliwe bez zmiany obowiązującej ustawy o KRS, poprzez wprowadzenie konkretyzujących przepisów na płaszczyźnie regulaminu Sejmu oraz aktów podustawowych. Chodzi o regulacje określające zasady przedstawienia, w formie np. prawyborów, przez środowisko sędziowskie, niezależnych, wybranych przez sędziów kandydatów, spełniających merytoryczne, etyczne, deontologiczne i związane z niezawisłością oraz bezstronnością kryteria - pisze prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Zniesienia kar za pomówienia niepubliczne oraz pomawianie innych podmiotów niż osoby fizyczne, a także ograniczenie karalności tylko do przypadków, gdy sprawca działa z zamiarem bezpośrednim, czyli chce kogoś zniesławić – takie m.in. zmiany zapowiada prof. Jarosław Majewski z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. I podkreśla, że one poważnie utrudniłyby instrumentalne wykorzystywanie przepisów dotyczących zniesławienia do tłumienia krytyki lub negatywnego oddziaływania na swobodę debaty publicznej.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok w sprawie notorycznego alimenciarza. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji zdecydowanie bardziej krytycznej analizie powinien poddać akt oskarżenia. W konsekwencji sąd winien zastosować właściwy tryb rozpoznania sprawy - celowym będzie przeprowadzenie rozprawy. Poprzednio sąd nie sprawdził danych skazanego w Krajowym Rejestrze Karnym.

Jestem zwolennikiem szerszego stosowania konsensualnych trybów w sprawach karnych, w tym także w postępowaniu przygotowawczym. Jednak zaproponowana przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego nowa instytucja - umorzenie mediacyjne - budzi tyle wątpliwości, że ta regulacja może okazać się nieefektywna i nie wpłynąć zasadniczo na prowadzone postępowania karne – twierdzi prof. Konrad Burdziak, karnista z Uniwersytetu Szczecińskiego.

Do prezydenta trafi nowelizacja ustawy, która wprowadza powszechne świadczenia mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Służby Więziennej. Miesięczna kwota wyniesie od 900 zł w mniejszych miejscowościach do 1800 zł w Warszawie. Ministerstwo Sprawiedliwości, które przygotowało zmianę przepisów, podkreśliło, że nowelizacja ta uprości i ujednolici system wsparcia mieszkaniowego. Świadczenie dla funkcjonariuszy Służby Więziennej będzie miało charakter powszechny i jest wzorowane na podobnym systemie funkcjonującym w służbach podległych MSWiA.