Krajowa Rada Sądownictwa w przyjętym stanowisku stwierdziła, że decyzje ministra sprawiedliwości z 16 lipca 2025 roku o powołaniu Mariusza Ulmana na funkcję rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i Tomasza Ładnego na funkcję zastępcy rzecznika sędziów sądów powszechnych są działaniami bezprawnymi i niewywołującymi skutków prawnych, a pogłębiającymi wywołany wcześniejszymi decyzjami i zaniechaniami ministra kryzys wymiaru sprawiedliwości.

Skarb Państwa nie zapłaci odszkodowań poszkodowanym w aferze Amber Gold. Chociaż sąd pierwszej instancji orzekł, że ponad 200 klientom piramidy finansowej należy się łącznie około 20 mln zł, to wyrok nie utrzymał się w apelacji. Sąd drugiej instancji doszedł do wniosku, że nie sposób powiązać szkód z tytułu nietrafionych inwestycji w produkty oferowane przez spółkę z działaniami lub zaniechaniami prokuratury.

Ministerstwo Sprawiedliwości zaproponowało właśnie, by asystenci sędziów mogli wynosić akta sądowe poza gmach sądu. Zmiana jest przez środowisko oczekiwana i chwalona, pojawiają się jednak głosy, że przepis może być martwy. Asystent do pracy w domu potrzebuje bowiem nie tylko akt sprawy, ale i dobrze zabezpieczonego laptopa służbowego. Co najważniejsze, musi mieć też możliwość pracy zdalnej - a czy ma? Tu wątpliwości miał nawet sam resort sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy krytycznie ocenia propozycje zmian w kodeksie postępowania cywilnego, zakładające odejście od możliwości obligatoryjnego wstrzymania wykonania orzeczenia, dotyczącego przekazania dziecka na podstawie Konwencji Haskiej. W jego ocenie to osłabianie ochrony prawnej dzieci, zwłaszcza że wstrzymane postanowienia miałyby być wykonalne po upływie dwóch tygodni od wejścia w życie przepisów.

Sposób dokumentowania obrażeń osadzonych w aresztach i zakładach karnych nadal jest wadliwy – wskazują na to od wielu lat zalecenia Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT). W ocenie RPO taka sytuacja sprzyja występowaniu ryzyka tortur i innych form nieludzkiego oraz poniżającego traktowania. Tymczasem w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Zgodnie z Konstytucją prezydent posiada pewne wyłączne kompetencje, ale nie można ich nazywać prerogatywami. Nie mają one nic wspólnego z królewskimi prerogatywami np. w Wielkiej Brytanii, gdzie zresztą dysponuje nimi rząd, ani z prerogatywami prezydenta z konstytucji kwietniowej, bo przecież mamy dziś w Polsce zupełnie inny ustrój – twierdzi prof. Jerzy Zajadło z Uniwersytetu Gdańskiego. I podkreśla, że używanie takiej narracji to często próba uzurpacji nienależnej władzy.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek będzie podejmował działania zgodne z prawem, by sędziowscy członkowie Krajowej Rady Sądownictwa opuścili jej siedzibę, apelując jednocześnie do ich sumienia o samorozwiązanie tego gremium. Powiedział to podczas posiedzenia KRS 26 sierpnia br. Przypomniał, że wybór członków KRS przez polityków jest niezgodny z Konstytucją. A koszty odszkodowań zasądzanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka rosną z miesiąca na miesiąc.

Jednym ze sposobów prowadzenia egzekucji przewidzianym w kodeksie postępowania cywilnego jest sprzedaż przedsiębiorstwa. Wierzyciele mają prawo domagać się egzekucji należności właśnie w ten sposób. Niekiedy jednak korzystniejszym rozwiązaniem może być zarząd przymusowy.

Ocena moralna sędziów powołanych przez nową Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną w 2018 r., nie jest bezwzględną przesłanką odwoławczą zapewniającą uchylenie wyroku. Zwłaszcza - jeśli powołanie sędziego na urząd sędziowski w sądzie wyższej instancji wynikało nie z nagłego, nieuzasadnionego przyspieszenia jego kariery zawodowej w ostatnich latach, lecz z doświadczenia zawodowego i pozytywnej oceny – stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Karnej.

Uchwała Zgromadzenia Ogólnego Trybunału Konstytucyjnego o przeniesieniu w stan spoczynku sędziego TK, mającego orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności do pracy, wydana z 6-7 miesięcznym wyprzedzeniem, nie zamyka sprawy. Zwłaszcza co do statusu tego sędziego. Bo zdaniem prawników, jeśli sędzia ten będzie nadal orzekał, to będzie oznaczało, że uchwała jest nieaktualna i powinna zostać zmieniona. W sprawie problemem nie są przepisy, ale procedury, których nie ma.

Sąd przyjął, że oskarżony umyślnie drażnił i płoszył psy sąsiada poprzez kilkukrotne rzucanie petard pod wspólnym ogrodzeniem, doprowadzając do tego, że stały się niebezpieczne. Był to czyn zabroniony z kodeksu wykroczeń. Sprawca używał petard poza okresem, kiedy jest to dozwolone. Jego zachowanie należy ocenić jako wysoce naganne – ocenił sąd. Dlatego kara oscyluje wokół górnej granicy ustawowego zagrożenia.

Już 28 sierpnia, w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego będzie rozpoznawany wniosek prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej o pozwolenie na postawienie przed sądem karnym sędziego SN w stanie spoczynku za zbrodnie komunistyczne. Chodziło o represje i skazanie w stanie wojennym działaczy opozycyjnych NSZZ "Solidarność" walczących z ustrojem totalitarnym. W 2023 r. sąd odmówił uchylenia immunitetu.

Konieczne jest ograniczenie możliwości wykorzystywania w postępowaniu karnym dowodów uzyskanych z naruszeniem prawa, ponieważ obecnie obowiązujące zasady są z perspektywy standardów konstytucyjnych i prawnomiędzynarodowych nie do zaakceptowania – twierdzi prof. Wojciech Jasiński z Uniwersytetu Wrocławskiego. Zastrzega jednak, że zakaz powinien dotyczyć naruszeń godzących w prawidłowość przebiegu procesu, czyli ochronę praw jego uczestników i ogólną rzetelność postępowania.

Sąd Najwyższy po raz kolejny będzie musiał się wypowiedzieć w przedmiocie mienia polikwidacyjnego, tym razem w odniesieniu do spółek osobowych. Być może będzie to też okazja do refleksji dla ustawodawcy, że przepisy regulujące te zagadnienia należy szybko i gruntownie zmienić - pisze dr Julita Zawadzka, adwokat, partner kancelarii KKG Legal Kubas Kos Gałkowski i Wspólnicy, adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, współpracownik Centrum Prawa Firm Rodzinnych działającego przy Uniwersytecie Warszawskim.

W demokratycznym państwie Konstytucja jest aktem normatywnym, a więc zarówno sądy, jak i organy administracji mogą i powinny ją stosować wprost wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, bez pośrednictwa ustaw – twierdzi prof. Marek Zubik, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego, sędzia w stanie spoczynku TK i były zastępca rzecznika praw obywatelskich. Zachęca jednak do rozwagi w tym zakresie, by chronić bezpieczeństwo prawne obywateli.

Okres powyborczy jest czasem powrotu do dużych projektów zmian w procesie karnym. Jednym z ciekawszych jest ten dotyczący wprowadzenia aresztu elektronicznego. Czy nowy środek zapobiegawczy może wyleczyć polski proces karny z systemowego nadużywania aresztu? Jak zawsze przy zmianach prawnych, diabeł tkwi w szczegółach - pisze dr Marcin Klonowski, adwokat w Kancelarii Chmielniak Adwokaci.

Jeśli proponowane przez rząd zmiany w prawie i w procedurze karnej zostaną uchwalone, podpisane i wejdą w życie, o nadaniu podejrzanemu statusu małego świadka koronnego, a tym samym o nadzwyczajnym złagodzeniu kary, a nawet warunkowym zawieszeniu jej wykonania, decydowałby sąd, a nie, jak obecnie, prokurator. Prawnicy występujący w roli obrońców chwalą projekt, a prokuratorzy mówią wręcz o dekompozycji instytucji małego świadka koronnego.

Nowo mianowany przez ministra sprawiedliwości rzecznik dyscyplinarny sędziów Mariusz Ulman nie może od czasu mianowania dostać się do budynku Krajowej Rady Sądownictwa, a jej szefowa odmawia udostępnienia akt spraw dyscyplinarnych sędziów. Sędzia Ulman zapowiadał, że do wtorku oczekuje na udostępnienie biura w siedzibie KRS.

Spór o wykorzystywanie w postępowaniach karnych dowodów zebranych bezpośrednio lub pośrednio z naruszeniem prawa wchodzi w nową fazę. Po wprowadzonym dużą reformą procedury z 2013 r. zakazie i jego cofnięciu w 2016 r., teraz rząd przyjął projekt Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, która proponuje powrót do wersji sprzed 2016 roku. Czy przyniesie on istotną zmianę i zniknie problem używania przez prokuratorów i sądy tzw. owoców zatrutego drzewa?

Odmowa wydania przez marszałka Sejmu Szymona Hołownię akredytacji nastoletniej redaktorce jest w praktyce zakazem wstępu obywatelki na obrady niższej izby polskiego parlamentu, więc podlega kontroli sądowej, gdyż może potencjalnie naruszać prawa obywatelskie - uznał Naczelny Sąd Administracyjny. O Sarze Małeckiej-Trzaskoś stało się głośno, gdy próbowała pytać prezesa PiS o kryminalizację aborcji.