Sprawa o uchylenie immunitetu głównemu rzecznikowi dyscyplinarnemu sędziemu Piotrowi Schabowi została przez sędzię Marię Szczepaniec odroczona bezterminowo. Wątpliwości przewodniczącej wzbudziło wadliwe umocowanie do oskarżania przez prokuratora, który podpisał wniosek o ukaranie. Sędzia Schab był obwiniony o przekroczenie uprawnień poprzez nie wydanie akt spraw dyscyplinarnych na żądanie ministra Adama Bodnara.

Wobec pominięcia w ustawie o ustroju sądów powszechnych wyraźnej podstawy prawnej, odwołanie rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców przez ministra sprawiedliwości przed upływem kadencji de lege lata nie jest prawnie możliwe i skuteczne - wskazał sędzia Wiesław Kozielewicz w jednym ze swych ostatnich postanowień. I dodał, że ich kadencja mija dopiero w czerwcu 2026 roku.

Liczba wydziałów, na których wykładane jest prawo lub kierunki okołoprawnicze rosła w ostatnich latach jak grzyby po deszczu. Jednocześnie brak minimów kadrowych i standaryzacji kształcenia mogą sprawiać, że absolwent niekoniecznie wychodzi z murów uczelni z kompleksową i jakościową wiedzą. Dlatego od czasu do czasu wracają pomysły stworzenia centralnego egzaminu, który zdawaliby wszyscy absolwenci prawa.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który z urzędu stwierdził nieważność postępowania z powodu rzekomo wadliwego powołania sędziego pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy jednoznacznie sprzeciwił się praktyce kwestionowania statusu sędziego w drodze pozaproceduralnej kontroli sądowej, wskazując na brak podstaw prawnych oraz poważne zagrożenia ustrojowe i systemowe takiego podejścia.

Sąd może zdecydować o przyjęciu do szpitala psychiatrycznego chorej wbrew jej woli, gdy dostał opinie biegłych inaczej klasyfikujące chorobę, ale zgodne co do tego, że leczenie pacjentki jest konieczne – stwierdził Sąd Najwyższy. To istotne dla pacjentów i ich rodzin, gdyż trwają prace legislacyjne nad nowelą ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, aby opinie mogli wydawać biegli, którzy nie są psychiatrami.

29 stycznia wchodzą w życie nowe przepisy zaostrzające kary za przestępstwa komunikacyjne. Ustawa o poprawie bezpieczeństwa w ruchu lądowym wprowadza trzy nowe przestępstwa komunikacyjne, zaostrza sankcje za jazdę pod wpływem alkoholu i łamanie zakazów sądowych, a także doprecyzowuje zasady obowiązkowego przepadku pojazdu. Surowe konsekwencje poniosą również uczestnicy i organizatorzy nielegalnych wyścigów.

Możliwość wnoszenia dokumentów, w tym apelacji i zażaleń, poprzez Portal Informacyjny sądów, to kolejny i bardzo ważny etap w cyfryzacji postępowań cywilnych i karnych – twierdzi prof. Jacek Gołaczyński, sędzia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu i koordynator krajowy do spraw wdrożeń systemów teleinformatycznych w sądach powszechnych. I dodaje, że wszystko jest już przygotowane do sprawnego wprowadzenia tych rozwiązań, a obawy sądów co do możliwych dodatkowych obciążeń są nieuzasadnione.

Aplikanci będą mogli trzy razy podchodzić do egzaminu sędziowskiego. Ci, którym noga powinęła się już dwa razy, będą mieli „na poprawkę” 60 miesięcy od ukończenia aplikacji sędziowskiej. Furtka pojawi się też w przypadku egzaminów prokuratorskich. Dodatkowo absolwenci obu aplikacji, którzy nie zdali dwukrotnie egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego w latach 2013–2025, będą mogli podejść do egzaminów jeszcze raz, w ciągu pięciu lat od wejścia w życie nowelizacji – tak wynika z projektu, który we wtorek przyjął rząd.

Z prywatnym aktem oskarżenia do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa wystąpił Bogdan Święczkowski, obecny prezes Trybunału Konstytucyjnego, oskarżając ministra sprawiedliwości, prokuratora generalnego Waldemara Żurka o przestępstwo z art. 212 par. 1 kodeksu karnego, czyli zniesławienie. W tle śledztwo prokuratury w sprawie wyprowadzenia pieniędzy ze spółki deweloperskiej Polnord i prania pieniędzy.

W reakcji na weto prezydenta do ustawy umożliwiającej usuwanie z internetu treści naruszających prawo, Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało dwa nowe projekty. Odpowiedzią na zarzut Karola Nawrockiego, że urzędnicy mieliby decydować, co wolno, a czego nie wolno publikować w sieci, ma być prawo autora do odwołania się do sądu od decyzji blokującej wpis. Jednak ta słuszna idea może się rozbić o realia panujące w i tak nadmiernie obciążonych sądach. Szczególnie, gdy nie obowiązywałaby natychmiastowa wykonalność decyzji blokującej.

Krajowa Rada Sądownictwa przyjęła uchwałę, w której jej prezydium wyraziło stanowczy protest w związku z wydarzeniami z 21 stycznia 2026 roku. Chodzi o przeszukania w biurach sędziowskich rzeczników dyscyplinarnych mianowanych w czasach PiS, czyli sędziów Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasoty. Jak informował prokurator krajowy, zabezpieczono w sumie akta 120 spraw, mają trafić - jak dodał - do "obecnego rzecznika dyscyplinarnego". Szykuje też zawiadomienie do prokuratury.

Proponowane zrównanie znaczenia ekspertyz zamawianych przez strony postępowania z tymi zlecanymi przez organy procesowe wydaje się interesujące, ale ono nie pasuje do obowiązującego w Polsce modelu procesu karnego, w którym wszystkie dowody dopuszczane są przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze – mówi dr Michał Laskowski, sędzia Sądu Najwyższego, członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Alkoholizm i przemoc – opisane przez sąd – skutkowały zerwaniem więzi małżeńskich oraz utrwaleniem tego rozpadu. W tym ostatnim aspekcie pozwany małżonek także zawinił, nie podejmując próby odbudowy związku - tak orzekł o rozwodzie Sąd Apelacyjny w Warszawie. I określił wynagrodzenie kuratora reprezentującego męża zgodnie z niepublikowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Sędzia nadmiernie zagrożony odpowiedzialnością dyscyplinarną nie jest w pełni niezawisły - orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Z tego też powodu, za błędy w orzekaniu, jak podkreśla się w judykaturze, sędzia może zostać pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej jedynie wyjątkowo, tj. w istocie tylko w razie dopuszczenia się oczywistego i rażącego pogwałcenia przepisów prawa, widocznego od razu dla każdego i bez wnikania w szczegóły sprawy, bez potrzeby analizowania stanu faktycznego i prawnego - dodał sąd i uniewinnił sędzię, przyznającą świadkom wyższy zwrot za utracone zarobki.

Umowa o roboty budowlane na setki tysięcy złotych, sprzedaż lub zakup nieruchomości bez możliwości weryfikacji, czy czynności prawnej dokonywane przez nieuprawniony podmiot - to tylko niektóre problemy, jakie powodują wieloletnie zaniedbania w przepisach dotyczących rejestracji kościołów i związków wyznaniowych. W efekcie nadal zarejestrowany jest "kościół gangsterów", a wyznaniowe osoby prawne prowadzą działalności gospodarcze, które nie są nigdzie zarejestrowane.

Sejm uchwalił w piątek obszerną nowelizację procedury karnej. Wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha określił ją jako "jedną z największych, jak nie największą, kompleksową reformę postępowania karnego od momentu wprowadzenia Kodeksu postępowania karnego w 1997 r.". Zmiany mają skłonić sądy do bardziej roztropnego sięgania po tymczasowy areszt, zapewnić gwarancje prawa do obrony już na wczesnym etapie sprawy. Nowela wprowadza też m.in. zakaz korzystania z nielegalnych dowodów oraz większą decyzyjność sądów poprzez ograniczenie decyzyjności prokuratorów.

Od 5500 do 6500 zł będzie mógł zarobić na stanowisku młodszego asystenta sędziego student prawa, który skończył trzeci rok studiów. Sejm przyjął w piątek nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych, która, wprowadzając stanowisko młodszego asystenta sędziego dla studentów, ma m.in. poprawić sytuację kadrową w sądach. Zmiany mają też zachęcić młodych prawników do wyboru sektora publicznego, zamiast prywatnego.

Ustawa, którą w piątek przyjął Sejm, ma przywrócić praworządność w wymiarze sprawiedliwości. Chodzi o nowelizację ustawy o KRS, zakładającą wybór jej 15 członków-sędziów przez sędziów, a nie przez Sejm. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zwrócił uwagę, że przyjęcie projektu zagwarantuje, że w składzie KRS-u znajdą się sędziowie „legitymujący się odpowiednim doświadczeniem i odpowiednią wiedzą z zakresu funkcjonowania różnych szczebli sądownictwa”.

Prof. Małgorzata Manowska zaskarżyła normę wynikającą z przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, która uzależnia od podpisu premiera ważność wyznaczenia przez Prezydenta RP sędziego Sądu Najwyższego na przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego Sędziów, dokonującego wyboru kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa. Wyznaczenie to jest konieczne w sytuacji, gdy przewodniczenie obradom przez pierwszego prezesa nie jest możliwe lub gdy zgłoszono jego kandydaturę.

Do Trybunału Konstytucyjnego wpłynęła skarga konstytucyjna dotycząca minimalnej opłaty za czynności adwokackie w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym. Termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony.