Walka w Senacie o nową KRS wygrana

Senat na posiedzeniu 28 stycznia br. uchwalił bez poprawek nowelizację ustawy o KRS, przewidującą, że sędziów - członków KRS, mają wybierać w wyborach organizowanych przez PKW wszyscy sędziowie, a nie - tak jak to jest obecnie - posłowie. Nowelizacja została uchwalona w piątek przez Sejm. . Posłowie PiS wnieśli o odrzucenie noweli, ale zostali przegłosowani przezzwolenników naprawy Rady.

 Teraz ustawa czeka na podpis na biurku prezydenta. I jest nadzieja, że ponownie nie zostawie odesłana do Trybynału Konstytucyjnego.

Wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur prezentujący Senatowi nowelę ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, podkreślił, że ma ona przywrócić praworządność. Ocenił, że w czasach rządów PiS, od 2015 roku doszło do „strukturalnej destrukcji” wymiaru sprawiedliwości. Mazur przedstawił też działania szkodzące sądom, które przeprowadził PiS i były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. Jak zaznaczył, w marcu 2018 r. doszło do przerwania konstytucyjnie gwarantowanych kadencji sędziów.

Krytyczne wyroki trybunałów

Min. Mazur przypomniał o tzw. ustawie kagańcowej i obywatelskich protestach przeciw zmianom w sądownictwie. Według Mazura KRS stała się „patologicznie upolitycznionym organem”.

Podsumował, że w wyniku działań rządu PiS Polska z lidera przemian demokratycznych, stała się krajem, któremu zarzucane są naruszenia prawa, co często skutkuje koniecznością wypłaty odszkodowań.

Sprawozdawca połączonych komisji ustawodawczej oraz praw człowieka i praworządności Krzysztof Kwiatkowski podkreślił, że po reformie KRS w 2017 r. wydany został szereg krytycznych dla Polski wyroków m.in. przez Europejski Trybunał Praw Człowieka i Trybunał Sprawiedliwości UE. Jak wskazał, w tych wyrokach stwierdzono, że sposób wybierania sędziów z udziałem nowej KRS może naruszać prawo do bezstronnego procesu.

Do NSA nie do SN należy kontrola

Nowością jest, że wprowadza się odstępstwo od zasady przyjętej na gruncie ustawy – Kodeks wyborczy, wedle której sądem sprawującym kontrolę nad prawidłowością postanowień oraz uchwał PKW, jak również właściwym do rozpatrywania protestów wyborczych, jest Sąd Najwyższy.

W przypadku wyborów przeprowadzanych w celu wyłonienia reprezentantów środowiska sędziowskiego do składu Krajowej Rady Sądownictwa przyjęto bowiem, że organem, przed którym uprawnieni będą mogli realizować prawo do sądu w sprawach odmowy przyjęcia zgłoszenia kandydata na członka Rady oraz w sprawach protestów wyborczych będzie Naczelny Sąd Administracyjny. Projektodawca w żaden sposób nie umotywował swojej propozycji w tym zakresie.

Powyższe rozwiązanie może wywoływać wątpliwości z tego powodu, że w dotychczasowym orzecznictwie sądu konstytucyjnego zostało przesądzone, iż „prawo do sądu oznacza dla ustawodawcy nie tylko obowiązek ustanowienia regulacji prawnej, zapewniającej ochronę sądową, ale także obowiązek określenia sądu, który byłby ze względu na charakter sprawy najbardziej odpowiedni do przeprowadzenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia.