Projekt ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji przyjęty

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji, przedłożony przez Ministra Sprawiedliwości. Dokument zakłada odejście od instytucji ubezwłasnowolnienia i zastąpienie jej nowym systemem wsparcia dla osób pełnoletnich, które potrzebują pomocy w podejmowaniu decyzji. Nowe przepisy przewidują indywidualnie dopasowane formy wsparcia, które mają chronić prawa tych osób oraz umożliwiać im możliwie samodzielne działanie.

- Rozwiązania realizują postanowienia Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, która zakłada wspieranie w podejmowaniu decyzji, zamiast odbierania zdolności w tym zakresie - wskazuje Rada Ministrów.

Najważniejsze rozwiązania

Wprowadzone zostają cztery nowe instrumenty wsparcia w miejsce instytucji ubezwłasnowolnienia:

• asystent prawny – na podstawie umowy zawieranej z osobą potrzebującą wsparcia pomaga w zrozumieniu i wykonaniu czynności prawnych, ale nie dokonuje ich za osobę;
• kurator wspierający – podobna pomoc, ale ustanawiany przez sąd;
• kurator reprezentujący – może działać w imieniu osoby, jeśli nie jest ona w stanie samodzielnie podejmować decyzji – zakres jego działania określa sąd;
• pełnomocnik rejestrowany – osoba wskazana wcześniej u notariusza, która będzie mogła działać w imieniu drugiej osoby w razie pogorszenia stanu zdrowia.

Pełnomocnictwo obejmie sprawy osobiste, majątkowe, zdrowotne oraz urzędowe.

Kurator wspierający i kurator reprezentujący będą mogli być ustanowieni na maksymalnie 5 lat. W wyjątkowych okolicznościach, jeśli stan osoby wspieranej nie rokuje poprawy – na lat 10. Po tym czasie ustanowienie kuratora będzie mogło zostać ponowione, jednakże po ponownym przeanalizowaniu sytuacji konkretnej osoby. Sąd będzie decydował, jak szerokie ma być wsparcie kuratora – od jednej sprawy po całość spraw osobistych i majątkowych. Kurator reprezentujący i pełnomocnik rejestrowany będą musieli uzyskać zgodę sądu na dokonanie wszelkich ważniejszych spraw w imieniu osoby wspieranej. Każda decyzja sądu będzie mogła zostać zaskarżona.

Nowe przepisy mają wejść w życie zasadniczo po 12 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.