SN: Nieudane łączenie kar więzienia

Sąd Rejonowy w Poznaniu błędnie połączył kilka wyroków, co potwierdziło, że nie wszystkie sądy radzą sobie z wymierzaniem kary łącznej. Izba Karna stwierdziła rażące naruszenie przepisów kodeksu karnego. Chodziło o to, że połączenie kar pozbawienia wolności za różne przestępstwa związane z ustawą antynarkotykową nie było możliwe. Czyny te nie zostały orzeczone „zanim zapadł pierwszy wyrok”, były popełnione w tym samym dniu – stwierdził Sąd Najwyższy i umorzył postępowanie.

Sprawa dotyczyła mężczyzny, który nie tylko wyłudził narkotyki, ale także wdał się w spór z urzędnikiem i obraził go.

Wyrokiem łącznym z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt VI K 1135/25, Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy skazanego (zgodnie z częścią wstępną tego orzeczenia) prawomocnymi wyrokami:

• Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z 22 kwietnia 2024 r., za wymuszanie czynności urzędowych. Zgodnie z przepisami, kto stosuje przemoc lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego (lub osoby mu pomagającej) do przedsięwzięcia albo zaniechania prawnej czynności służbowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech. Sprawa dotyczyła także znieważenia funkcjonariusza publicznego popełnionego 11 września 2023 r. Sąd wymierzył karę pół roku pozbawienia wolności,
• Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z 16 grudnia 2024 r. i z 22 września 2025 r. za posiadanie i przywłaszczenie narkotyków. Sąd ukarał mężczyznę karą łączną pięciu lat i siedmiu miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd I instancji połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył skazanemu karę łączną pięciu lat i dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności.

W tej sprawie sąd orzekł, że zachodzi zbieg przestępstw. W takiej sytuacji kary łączy się, jeżeli sprawca popełnił przestępstwa, zanim zapadł pierwszy wyrok (nawet nieprawomocny) co do któregokolwiek z nich. Wyrok łączny nie został zaskarżony i uprawomocnił się 23 stycznia 2026 r.

Czytaj: Sędzia Przybylska-Lewandowska: Cyfryzacja sądów mogłaby pomóc także przy karze łącznej>>

Kary nie powinny być połączone

Kasację od tego wyroku wniósł prokurator generalny, który zaskarżając wyrok łączny w całości na niekorzyść skazanego, zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne połączenie kar pozbawienia wolności orzeczonych.

Według prokuratora kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu nie podlegały łączeniu z karą wymierzoną na mocy pierwszego chronologicznie wyroku, bo nie zostały orzeczone za czyny popełnione „zanim zapadł pierwszy wyrok”. To znaczy - w warunkach, o jakich stanowi przepis art. 85 par. 1 k.k. - Wyrokiem objęto kary pozbawienia wolności, pomimo braku ku temu warunków, wobec czego postępowanie powinno zostać umorzone – stwierdził prokurator.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego na mocy art. 572 k.p.k.

Kiedy można wydać wyrok łączny?

Wyjaśnijmy, kiedy możliwe jest wydanie wyroku łącznego przy realnym zbiegu przestępstw. 

• Sprawca musi popełnić dwa lub więcej przestępstw.
• Czyny te muszą zostać popełnione przed wydaniem pierwszego wyroku skazującego (nawet nieprawomocnego) na którykolwiek z tych zbiegających się czynów.
• Łączeniu podlegają tylko kary tego samego rodzaju (np. osobno kary pozbawienia wolności, osobno ograniczenia wolności, osobno grzywny).
• Kary muszą być prawomocne i nie mogą być wcześniej w pełni wykonane.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok

Kasacja okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym. - Rację ma skarżący, że zaskarżony wyrok łączny wydany został z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisu - stwierdził sędzia sprawozdawca Jarosław Matras. Dodał, że uchybienie, którego dopuścił się sąd orzekający w tej sprawie, jest przy tym oczywiste. Nie zaistniał bowiem realny zbieg przestępstw, a wszystkie trzy przestępstwa zostały popełnione 28 maja 2024 r. - Tak poważne błędy w wydaniu orzeczenia nie świadczą dobrze o znajomości przez sędziego instytucji wyroku łącznego – dodał sędzia sprawozdawca.

Izba Karna uznała, że skoro w tym układzie faktycznym brak było warunków do wydania wyroku łącznego, to przyjęte w zaskarżonym wyroku połączenie kar pozbawienia wolności orzeczonych dwoma wyrokami było niedopuszczalne. Mając zatem na uwadze te okoliczności, zaskarżony wyrok łączny należało uchylić, a postępowanie w tym przedmiocie umorzyć.

Sąd Najwyższy orzekał w składzie: SSN Piotr Mirek (przewodniczący), ‎SSN Jerzy Grubba oraz ‎SSN Jarosław Matras (sprawozdawca).

Wyrok Izby Karnej Sądu Najwyższego z 28 maja 2026 r, sygnatura I KK 141/26