W rozmowach o przyszłości sądownictwa co pewien czas powraca argument, który brzmi efektownie, ale coraz słabiej znosi zderzenie z praktyką: referendarz sądowy nie poradzi sobie na sali rozpraw. Nie udźwignie kontaktu ze stronami. Nie przeprowadzi postępowania dowodowego. Nie opanuje emocji uczestników. Nie zareaguje na wnioski, zarzuty, sprzeciw, chaos i presję chwili. Krótko mówiąc: referendarz, choć może wydawać orzeczenia, rzekomo „boi się sali”. To założenie jest wygodne, bo pozwala zamknąć dyskusję jeszcze przed jej rozpoczęciem. Problem polega na tym, że rzeczywistość dawno już przestała do niego pasować - pisze Dariusz Kluczkowski, referendarz z Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy i członek Stowarzyszenia Lex Iusta.

Wkrótce mogą ruszyć sędziowskie konkursy. Jak poinformowało Prawo.pl Ministerstwo Sprawiedliwości, Departament Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych przygotował już projekty obwieszczeń o wolnych stanowiskach sędziowskich. Mają być systematycznie publikowane. Przypomnijmy, że Adam Bodnar, tuż po powołaniu na ministra sprawiedliwości - w 2023 r., zdecydował o wstrzymaniu konkursów na stanowiska sędziowskie. Uzasadnił to sytuacją wokół Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej nowelą z grudnia 2017 r. Obecny minister Waldemar Żurek tę decyzję podtrzymał.

Obowiązuje już nowelizacja ustawy o radcach prawnych, zakładająca m.in. zaostrzenie odpowiedzialności za bezprawne używanie tytułu zawodowego „radca prawny" i większą ochronę dla oznaczenia „kancelaria radcy prawnego". Przewidziane kary to ograniczenie wolności lub grzywna nawet do 200 tys. złotych. Regulacja wprowadza również ochronę dla radców taką, jaką mają funkcjonariusze publiczni. Samorząd radcowski rozpoczyna też konsultacje projektu dużych zmian w swojej ustawie.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada reformę prawa rodzinnego, której celem będzie zwiększenie ochrony dzieci w sprawach rozwodowych. Jeden z projektów - dotyczący pieczy współdzielonej - jest już w opiniowaniu, gotowy jest też projekt wprowadzający alimenty podstawowe i alimentacyjny nakaz zapłaty, a prace w MS trwają nad trzecią regulacją - odchodzącą od orzeczenia o winie. Wzmocniona ma być też pozycja kuratora sądowego. Celem - jak mówił minister sprawiedliwości Waldemar Żurek - jest to, by prawo skupiło się na dziecku, a nie jedynie na sporze dorosłych.