SN uchylił zarządzenie ministra o przerwie w czynnościach sędziego Lasoty

Skończyło się zawieszenie zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych Michał Lasoty. Po miesięcznej przerwie wraca do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie. Prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN Maria Szczepaniec podkreśliła w uchwale, że sędzia ten nie podawał się za rzecznika, tylko nim był. A co więcej - przesłanka „nagłości” zdarzeń nie została spełniona.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wydał 14 października 2026 r. zarządzenie o natychmiastowej, miesięcznej przerwie w czynnościach służbowych sędziego Michała Lasoty, a także Piotra Schaba i Przemysława Radzika. Decyzję podjęto na podstawie art. 130 par. 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Przepis ten stanowi, że jeżeli sędziego zatrzymano z powodu schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego albo jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych, prezes sądu albo minister sprawiedliwości mogą zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego aż do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc.

Czytaj też: Sędzia Lasota zachował immunitet - informował, nie obrażał 

Podawanie się za rzecznika

Powodem zawieszenia było m.in. skierowanie 9 października br. przez Prokuraturę Krajową do Sądu Najwyższego wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Lasoty. Prokurator podejrzewa, że sędzia ten popełnił czyn z art. 277 k.k. w związku z art. 231 k.k. Chodzi o podawanie się za osobę nadal pełniącą funkcję zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych – mimo że został z tej funkcji odwołany 31 lipca 2025 r. – oraz podejmowanie czynności zastrzeżonych dla tej funkcji. Od sierpnia 2025 r. do sierpnia 2026 r. sędzia Lasota prowadził sprawy dyscyplinarne i występował przed Sądem Najwyższym. A SN dopuszczał go do zabrania głosu w tym charakterze.

Obrońcy sędziego Michała Lasoty na posiedzeniu 10 listopada br. przekonywali, że należy uchylić zarządzenie ministra sprawiedliwości, gdyż przerwa w czynnościach sędziego to procedura awaryjna, gdy sędzia złapany jest na gorącym uczynku. A w tej sprawie tak nie było.

- Nie ma uprawdopodobnienia, że sędzia dopuścił się przewinienia, podając się za osobę rzecznika – podkreślał obrońca Adam Jaworski, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie. – Orzeczenia Sądu Najwyższego wskazują, że odwołanie sędziego Lasoty z funkcji rzecznika było nieskuteczne – dodał.

Drugi obrońca sędzia Kamila Borszowska-Moszowska z Sądu Okręgowego w Świdnicy powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie art. 130 par. 1 prawa o ustroju sądów powszechnych, który wskazywał na wyjątkowy charakter przepisu. – To zarządzenie to kolejny etap zastraszania i uprzykrzania życia rzecznikom przez ministra sprawiedliwości, mający na celu efekt mrożący – mówiła obrońca.

- Minister wiedział od sierpnia 2025 roku, że występuję w sądzie i nie zareagował – tłumaczył Michał Lasota. – W istocie dopiero 18 czerwca 2026 r. skończyła się moja kadencja – dodał.

Ze strony ministra sprawiedliwości głosu nikt nie zabrał, ponieważ ministerstwo nie zostało zawiadomione o mającym odbyć się posiedzeniu w Sądzie Najwyższym. Jego obecność jako strony nie była jednak obowiązkowa.

Uchylenie zarządzenia ministra

Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN przychyliła się do argumentów obrońców. Uchyliła zarządzenie ministra i zezwoliła na dalsze orzekanie sędziemu Michałowi Lasocie.

- Przesłanka „natychmiastowości” zdarzeń nie została spełniona – wskazała sędzia przewodnicząca. - Występowanie sędziego Lasoty w sądzie w charakterze zastępcy rzecznika dyscyplinarnego nie było naruszeniem ustawy, dlatego że odwołanie z tej funkcji było wadliwe – dodała.

- W dotychczasowej praktyce zarządzanie natychmiastowej przerwy w wykonywaniu czynności służbowych najczęściej stosowane było, gdy sędziego ujęto na gorącym uczynku, gdy popełnił przestępstwo. Nie mamy tutaj do czynienia z taką sytuacją. SN zauważa, że sędzia Lasota wykonywał funkcję po powołaniu przez ministra sprawiedliwości bez podstawy prawnej nowych rzeczników dyscyplinarnych, w trakcie trwania kadencji rzeczników dotychczasowych  - mówiła prezes Szczepaniec. 

Uchwała jest nieprawomocna, przysługuje na nią zażalenie w terminie siedmiu dni do Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN jako sądu II instancji.

Uchwała Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN z 10 listopada 2026 r., sygnatura akt I ZZ 15/26