SN: Lekarze ograniczali się do wypisywania recept, bez leczenia

Małżeństwu lekarskiemu neurologów zarzucono wielokrotne orzekanie o stanie zdrowia pacjentów, w sytuacji gdy wystawiali jedynie recepty bez badania pacjentów. Kluczem był brak uznania, że teleporada może być przeprowadzona, gdy nie ma innej możliwości udzielenia pomocy medycznej. Kara zawieszenia prawa wykonywania zawodu nie zostanie wstrzymana, a kasacja będzie rozpoznana w późniejszym terminie – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.

Problemem w tej sprawie było rozstrzygnięcie, czy możliwe jest zawieszenie wykonania kary dyscyplinarnej wobec dwojga lekarzy specjalistów, którzy w sposób rażący sprzeniewierzyli się etyce zawodu. Jak wskazał obrońca, mają oni trójkę małoletnich dzieci, a zawieszenie wykonywania zawodu pozbawi ich źródła utrzymania.

Bardzo surowa kara

Obwiniony lekarz przed wykonaniem kary był aktywnym neurochirurgiem, prowadzącym pacjentów wymagających ciągłości leczenia po zabiegach operacyjnych. Natomiast lekarka jest neurologiem posiadającym szczególne kwalifikacje, w tym licencję uprawniającą do badań z zakresu diagnostyki elektrofizjologicznej.

Naczelny Sąd Lekarski orzeczeniem z 16 kwietnia 2026 r. zmienił i złagodził karę wymierzoną w I instancji. Lekarzowi skrócił zawieszenie lekarza w prawie wykonywania zawodu, w rezultacie został zawieszony na okres dwóch lat, a lekarka na trzy lata. W kasacji do Sądu Najwyższego obrońcy obwinionych zawarli wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

W uzasadnieniu kasacji autor stwierdził, że w postępowaniu występują obie przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia, wskazane przez Sąd Najwyższy. Chodziło o to, że zastosowana wobec obwinionych kara w postaci zawieszenia prawa wykonywania zawodu ma charakter niezwykle surowy. Jest to niemalże najsurowsza kara przewidziana przez art. 83 ust. 1 ustawy o izbach lekarskich. Nawet Naczelny Sąd Lekarski wskazał, że orzeczona kara jest niezwykle surowa.

Czytaj też: SN: Zawieszenie w wykonywaniu zawodu lekarza z powodu fałszywego zaświadczenia 

Kariera zawodowa – w ruinie

Obrońca akcentował, że orzeczenie tak surowej kary wobec obwinionych będzie miało istotny wpływ na dalszy przebieg ich kariery zawodowej. Zawieszenie obwinionych w prawie wykonywania zawodu uniemożliwi im doskonalenie umiejętności praktycznych, spowoduje ostracyzm w środowisku lekarskim.

- Wykonanie drakońskiej kary powinno być nadzwyczaj ostrożne – podkreślał obrońca. Zwrócił również uwagę, że orzeczona sankcja będzie miała wpływ nie tylko na samych obwinionych, ale również na prowadzonych przez nich pacjentów. Wykonanie kary pozbawi obwinionych kontaktu z prowadzonymi pacjentami, spowoduje przerwanie terapii wdrożonych przez lekarzy. Wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia uzasadniony jest również przez charakter i ciężar gatunkowy zarzutów kasacji.

W kasacji zarzucono naruszenie przepisów, które tworzą normy o charakterze gwarancyjnym, co za tym idzie proces dyscyplinarny obwinionych nie nosił przymiotu rzetelnego procesu. Organy postępowania dyscyplinarnego lekarzy dopuściły się szeregu naruszeń o charakterze materialnoprawnym, jak i procesowym, co skutkowało błędami związanymi z wydaniem orzeczenia.

Niewłaściwa obsada sądu

Orzeczenie Naczelnego Sądu Lekarskiego, jak stwierdzono, jest również orzeczeniem niesprawiedliwym między innymi przez „rażącą niewspółmierność kary.” Obrońca obwinionych w uzasadnieniu wywiedzionej przez siebie kasacji wskazał, że: „Już pierwszy zarzut kasacyjny - niewłaściwy skład sądu - jest wystarczający do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z 16 kwietnia 2026 roku".

Dwukrotne wyznaczenie lekarzy do składu orzekającego, w sytuacji gdy - za wyjątkiem pierwotnie wyznaczonego przewodniczącego - żadna z pierwotnie wyznaczonych osób nie złożyła rezygnacji z udziału w składzie, ani nie mogła być obecna z powodów rodzicielskich, prawnych, losowych, bądź zdrowotnych, już powinno spowodować uwzględnienie kasacji. Co więcej – zdaniem obrony - utrzymywanie drakońskich i niesprawiedliwie orzeczonych kar zawieszenia w prawie wykonywania zawodu wyłącza ich od wykonywania zawodu lekarza.

Obrona argumentowała, że tak długotrwały brak praktyki w wykonywaniu zawodu lekarza uniemożliwi w praktyce powrót do wykonywania zawodu w ramach posiadanych specjalizacji. Obwiniona jest doświadczonym neurologiem i ma stopień doktora nauk medycznych, zaś obwiniony jest neurochirurgiem (również ma stopień doktora n. med.) i każdy miesiąc niewykonywania zabiegów ma wpływ na jego dalszą karierę neurochirurgiczną. Jak wskazywała obrona, biorąc pod uwagę konieczność oczekiwania na rozpatrzenie kasacji, nawet kilkanaście miesięcy, dla obwinionych oznacza to brak możliwości powrotu do zawodu i ruinę majątkową.

Sąd Najwyższy nie wstrzymuje wykonania

W pierwszej kolejności sędzia sprawozdawca Zbigniew Korzeniowski podkreślił, że Naczelny Sąd Lekarski zmiarkował karą wymierzoną obwinionemu przez Sąd Dyscyplinarny I instancji. Natomiast ocena zarzutu kasacji, jako argument za wstrzymaniem wykonania orzeczenia sądu dyscyplinarnego co do zasady jest przedwczesna, jako że nie powinna wyprzedzać rozpoznania kasacji.

Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym wymaga spełnienia łącznie dwóch warunków:

1. wystąpienia oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku odwoławczym;

2. wykazania przez wnioskodawcę, iż dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki. Dopiero łączne spełnienie wskazanych warunków daje asumpt do rozważenia zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Zdaniem sędziego Korzeniowskiego, wstępnie kontrola w kasacji zarzutów nie wskazuje, aby można było jednoznacznie przyjąć, że sposób dokonanej przez sąd odwoławczy kontroli zaskarżonego orzeczenia naruszył wskazane przepisy prawa, i to w takim stopniu, który wymagany jest dla skuteczności kasacji. - Zastrzec trzeba, że powyższa ocena dokonana została wyłącznie na potrzeby rozpoznania wniosków o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia, a ostatecznej oceny w tym zakresie dokona Sąd Najwyższy na rozprawie kasacyjnej – podkreślił sędzia sprawozdawca.

Postanowienie Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN z 2 listopada 2026 r., sygn. akt II ZK 66/26