Rzecznik Praw Obywatelskich przystąpił do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętego na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, który zakwestionował zgodność z Konstytucją przepisów nakładających na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części drogi publicznej przeznaczonej dla ruchu pieszych.

Zdarza się, że dokonanie anonimizacji treści orzeczenia miałoby wyłącznie pozorny charakter. Tym samym jego udostępnienie przez prezesa sądu nie zawsze jest dopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przypomniał, że sama treść każdego orzeczenia sądu jest klasyczną informacją publiczną, natomiast prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Czy sąd – badając umowę kredytu konsumenckiego – powinien z urzędu wyszukiwać wszystkie nieprawidłowości skutkujące sankcją kredytu darmowego, czy jedynie opierać się na tych zarzutach, które wskaże mu sam kredytobiorca? Już w czerwcu poznamy opinię rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tym istotnym w praktyce postępowaniu, z powodu którego jest zawieszonych wiele spraw przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym.

Osoba, która po spłacie kredytu rozważa pozwanie banku albo sprzedaż roszczenia wyspecjalizowanej spółce, powinna brać pod uwagę, że przeszkodą w sądzie może być nie tylko przedawnienie, ale także sama skuteczność i transparentność cesji wierzytelności – piszą Robert Wechman, radca prawny i dr Filip Rakiewicz, adwokat.

Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej mogą wnosić pisma procesowe oraz dokumenty z pominięciem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe – przepis tej treści Ministerstwo Sprawiedliwości postanowiło dodać do prawa upadłościowego oraz prawa restrukturyzacyjnego. Zapowiedź padła niespodziewanie, przy okazji opiniowania innej nowelizacji. Prawnicy są zaskoczeni i uważają, że to krok wstecz.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia w odpowiedzi dla Prawo.pl, że obecnie obowiązujące przepisy zarządzenia w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej nie wyłączają możliwości dokonania wydruku apelacji w postępowaniu cywilnym, pism procesowych wniesionych w toku postępowania wywołanego wniesieniem tej apelacji oraz załączników do tej apelacji oraz do tych pism. W tej sprawie rozważane jest pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.

W większości sądów od 17 do 22 kwietnia organizowane są zgromadzenia i zebrania, podczas których ma być opiniowanych 60 kandydatów na sędziów/członków Krajowej Rady Sądownictwa. 10 spośród 11 prezesów apelacji zwracało się do sędziów o jak najliczniejszy udział - nie jest to jednak obowiązkowe. Pojawiają się też głosy, że ruch ze strony sędziów problemu nie rozwiąże, bo prezydent może m.in. z tego powodu, ale też z powodu zakwestionowania przez TK części przepisów dotyczących wyboru do KRS, nie uznawać nowego składu Rady.

Do opiniowania trafiła właśnie nowelizacja Kodeksu postępowania karnego, która przewiduje wprowadzenie nowej instytucji umorzenia postępowania karnego opartego na ugodzie podejrzanego z pokrzywdzonym, zawartej już na etapie postępowania przygotowawczego. Będzie jednak ograniczona do wąskiej kategorii przestępstw oraz uzależniona od okoliczności sprawy i sytuacji sprawcy przestępstwa.

Zaplanowane na 20 kwietnia 2026 r. opiniowanie sędziów - kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa jawi się jako próba uzależnienia składu Rady od władzy wykonawczej i stowarzyszeń sędziowskich - tych, które publicznie deklarują wsparcie działań ministra sprawiedliwości. To niedopuszczalne w przypadku konstytucyjnego organu, który ma strzec niezależności sądów i niezawisłości sędziów zarówno od ministra, jak i stowarzyszeń. Z kolei sam udział sędziów w takich „prawyborach” będzie niczym innym, jak powrotem do nieprawidłowych praktyk sprzed 2018 r., kiedy część sądów oraz sędziowie sądów rejonowych byli pomijani w wyborach do Rady - pisze sędzia Kinga Śliwińska-Buśkiewicz, członek zarządu OZS "AEQUITAS”.

Adwokatka Krystyna Drozd została laureatką III edycji nagrody im. prof. Andrzeja Wąska. Wręczono ją podczas V edycji LubLaw Day, wydarzenia zorganizowanego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. LubLaw Day to inicjatywa Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL – są to cykliczne spotkania lubelskiego środowiska prawniczego poświęcone bieżącym problemom prawnym i prawniczym.

„Nowi” sędziowie Trybunału Konstytucyjnego, dr Magdalena Bentkowska i prof. Dariusz Szostek, złożyli zawiadomienie do prokuratury ws. nienawiązania stosunku pracy z pozostałymi wybranymi do Trybunału sędziami. Chodzi o profesorów: Krystiana Markiewicza, Marcina Dziurdę, Macieja Taborowskiego oraz sędzię Annę Korwin‑Piotrowską. Złożyli oni ślubowanie 9 kwietnia w Sejmie. Towarzyszył im notariusz, ponieważ prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił ich dotąd na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Z kolei prezes TK Bogdan Święczkowski, nie przydzielił im dotąd spraw uzasadniając, że czeka na informacje od prezydenta, czy ślubowali oni wobec niego.

Nowelizacja ustawy o radcach została przyjęta przez Sejm. Przypomnijmy - chodzi o regulację, która m.in. zakłada zaostrzenie odpowiedzialności za bezprawne używanie tytułu zawodowego „radca prawny” oraz ułatwienia dla aplikantów - uprawnienia z tego tytułu będą przysługiwać do momentu złożenia przez radcę ślubowania. Proponuje się też, by orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego były prawomocne i natychmiastowo wykonalne.

Sąd Okręgowy w Sosnowcu, rozpoznając sprawę karną o publiczne propagowanie zachowania o charakterze pedofilskim, powziął poważne wątpliwości dotyczące składu sądu po wyroku uchylającym Sądu Najwyższego. Sędzia referent został powołany przez nową KRS, ale strony nie składały w ogóle wniosku o wyłączenie tego sędziego, co do którego nigdy nie przeprowadzono też procedury testu niezawisłości.

Będzie więcej chłodnej kalkulacji, być może przybędzie ugód banków z frankowiczami, choć do sądów może trafić też kolejna fala bankowych kontrpozwów. - czwartkowe trzy wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach przedawnienia roszczeń banków o zwroty kwot kredytów frankowych mają duże znaczenie dla postępowań toczących się przed sądami. Prawnicy wskazują, co się może zmienić.

Zgodnie z Konstytucją to rząd odpowiada za politykę wewnętrzną i zewnętrzną państwa. Prezydent może wkraczać w obszar polityki wyłącznie na podstawie przyznanych mu kompetencji. Po wejściu w życie Konstytucji początkowo zakładano, że będzie pełnił przede wszystkim rolę neutralnego arbitra. Wkraczanie przez niego w politykę państwa nie będzie powodować zasadniczych konfliktów z rządem. Problem polega jednak na tym, że kolejni prezydenci interpretowali swoje kompetencje rozszerzająco, a obecny prezydent dodatkowo uzurpuje te, które mu nie przysługują – mówi prof. Piotr Tuleja, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku oraz kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Już 17 kwietnia, w piątek, mają odbyć się pierwsze zgromadzenia ogólne sędziów w celu zaopiniowania 60 kandydatów zgłoszonych na sędziów/członków KRS. Kolejne zgromadzenia, ale też zebrania, zaplanowano do 22 kwietnia. Głosy mają być zliczane przez komisje skrutacyjne, następnie przekazywane do sądów apelacyjnych, a stamtąd – po przeliczeniu ze wszystkich podległych sądów – do rąk marszałka Sejmu. Co ważne, nie będą podejmowane w tym zakresie uchwały. Problem może być z samą frekwencją – część sędziów już zapowiada, że nie weźmie w tym udziału, podkreślając, że takie „prawybory" nie mają podstawy prawnej.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski zażądał od premiera Donalda Tuska opublikowania 67 orzeczeń Trybunału, wydanych w latach 2024–2026. Jak wskazał, chodzi m.in. o wyrok, w sprawie którego interweniował RPO, a który dotyczy sytuacji wcześniejszych emerytów, oraz kolejny w sprawie świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami. O publikację orzeczeń dotyczących m.in. wynagrodzenia dla kuratorów, w tym dla osób nieznanych z miejsca pobytu, apelowali adwokaci.

Trybunał Konstytucyjny orzekł w czwartek, 16 kwietnia, że przepis ustawy o KRS dający ministrowi sprawiedliwości uprawnienie do potwierdzenia statusu sędziów popierających kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z Konstytucją. Niekonstytucyjne, w ocenie Trybunału, jest też uregulowanie o możliwości zaskarżenia nieprzyjęcia zgłoszenia kandydata do Sądu Najwyższego w terminie trzech dni od dnia doręczenia decyzji.

Rzeczniczka generalna TSUE Tamara Ćapeta w wydanej w czwartek opinii zaproponowała, by Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie tego, czy decyzja o przyjęciu przez Radę UE polskiego Krajowego Planu Odbudowy była zgodna z unijnym prawem. Wcześniej skargę stowarzyszeń sędziowskich, m.in. Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia, odrzucił sąd niższej instancji. Sędziowie podnosili, że choć po wyborach w 2023 r. sytuacja się poprawiła, nadal nie zostali zrehabilitowani.

Pozwy o zwrot kapitału składane na zapas przez banki, mogą przerwać bieg przedawnienia roszczeń. Podobnie jest z oświadczeniami podsuwanymi frankowiczom do podpisu w trakcie procesów, że będą musieli się rozliczyć z kredytodawcami – wynika z czwartkowych wyroków wydanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach kredytów frankowych. Skutkiem sporów frankowiczów z bankami nie może być bowiem bezpodstawne wzbogacenie kredytobiorców, choć nie jest też dopuszczalny automatyzm w uznawaniu bankowych argumentów broniących przedawnionych roszczeń o zwrot kapitału kredytu.