Prezydent o Macieju Berku: Nie nawiązał stosunku służbowego sędziego TK
Złożenie ślubowania w siedzibie Sejmu w obecności marszałka Sejmu i marszałek Senatu, przy jednoczesnym braku prezydenta, nie może być uznane za równoważne złożeniu ślubowania wobec Prezydenta RP – wynika ze stanowiska prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie sędziego TK Macieja Berka. Jak dodano, oznacza to z kolei, iż nie nawiązał on stosunku służbowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego.
We wtorek, 27 października br., do Trybunału Konstytucyjnego wpłynęło pismo przedstawiające stanowisko prezydenta Karola Nawrockiego – jak poinformowała rzeczniczka TK Weronika Ścibor – „ws. wygłoszonego w Sejmie przez Macieja Berka ślubowania sędziego”. Jak przekazała, wynika z niego, że Berek nie nawiązał stosunku służbowego sędziego TK.
Czytaj też w LEX: Charakter prawny i forma ślubowania sędziego Trybunału Konstytucyjnego – między prawem a zwyczajem >
Kwestię ślubowania sędziów TK reguluje art. 4 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (ustawa z 30 listopada 2016 r.). Zgodnie z nim osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ślubowanie. Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego Trybunału. Z kolei, w myśl art. 5, stosunek służbowy sędziego Trybunału nawiązuje się po złożeniu ślubowania.
Czytaj: „Iustitia” zabiega o wsparcie dla dwóch sędziów TK niedopuszczonych do orzekania - po 75 tys. zł>>
10 sędziów, w tym jeden z najdłuższym stażem, rozwiąże sytuację w TK?>>
Jest zabezpieczenie ETPCz w sprawie czwórki nowych sędziów TK>>
Pięciu sędziów niedopuszczanych do orzekania
Ósmy nowy sędzia TK ślubował 14 października br., ale w Sejmie, bo prezydent Karol Nawrocki, z powodu – jak uzasadniała jego kancelaria – wątpliwości związanych ze spełnieniem przez Berka wymogów formalnych, wstrzymał się z zaproszeniem go na ślubowanie. Tym samym zasilił on grupę pięciu „nowych” sędziów TK. Są w niej też Krystian Markiewicz, Anna Korwin-Piotrowska, Marcin Dziurda i Maciej Taborowski, którzy ślubowali „wobec”, ale nie przy fizycznej obecności prezydenta, i z którymi z tego powodu obecny prezes TK Bogdan Święczkowski nie zawiązał stosunku służbowego.
Cała piątka, która według strony rządowej, ale i dużej części prawników, jest już pełnoprawnymi sędziami Trybunału (potwierdza to też opublikowana 13 października br. opinia Komisji Weneckiej), razem z trzema sędziami, którzy ślubowali przed prezydentem: Magdaleną Bentkowską, Dariuszem Szostkiem i Sławomirem Patyrą, ma już w Trybunale większość.
Berek apelował do prezydenta
21 września br. pismo do prezydenta skierował dr Berek. Zaznaczył, że zgodnie z przepisami niezłożenie ślubowania na sędziego TK, potraktowane jako odmowa jego złożenia, mogłoby skutkować „zrzeczeniem się stanowiska sędziego TK”. Jego zdaniem argument ten dodatkowo uzasadnia konieczność złożenia przez niego ślubowania „bez zbędnej zwłoki”.
Podkreślił, że ustawa o statusie sędziów TK – jak dodał – nakłada na niego obowiązek złożenia ślubowania.
Zwracam się więc z prośbą o niezwłoczne wskazanie miejsca i czasu umożliwienia mi złożenia ślubowania sędziego Trybunału Konstytucyjnego” – zaapelował Berek. „Pozwalam sobie zauważyć, że niezłożenie przeze mnie ślubowania, potraktowane jako odmowa jego złożenia, prowadziłoby z mocy art. 4 ust. 2 przywołanej ustawy do skutku w postaci zrzeczenia się stanowiska sędziego Trybunału Konstytucyjnego, co dodatkowo uzasadnia konieczność złożenia przeze mnie ślubowania bez zbędnej zwłoki – dodał.
Kancelaria Prezydenta od początku podnosiła jednak kwestie spełnienia przez niego wymogów formalnych. Chodzi o staż na stanowisku radcy prawnego. Informowano również, że prezydent zaprosi go na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego, jeśli zostanie to przez sędziego potwierdzone.
Czytaj też w LEX: Przyszłość sądownictwa konstytucyjnego w Polsce >
Komisja Wenecka dopuszcza ślubowanie w Sejmie
Komisja Wenecka w swojej opinii odniosła się do wcześniejszego ślubowania sędziów Krystiana Markiewicza, Macieja Taborowskiego, Marcina Dziurdy i Anny Korwin-Piotrowskiej. Przypomniała, że odczytali i podpisali rotę ślubowania w obecności notariusza, a następnie ślubowanie zostało przekazane prezydentowi, zaś poświadczone notarialnie odpisy złożono w Kancelarii Prezydenta.
Procedura ta, podobna do procedury określonej w nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym przyjętej przez Sejm, która nie weszła jednak w życie po skierowaniu jej przez prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego i późniejszym stwierdzeniu jej niekonstytucyjności, umożliwiła sędziom wybranym przez Sejm dokonanie wymaganego od nich aktu z zachowaniem przepisanej treści i uroczystego charakteru przysięgi oraz przy utrzymaniu prezydenta jako jej adresata – wskazano.
Komisja dodała również, że brak fizycznego udziału prezydenta w tym przypadku nie zmienia konstytucyjnego podziału kompetencji, skoro – jak podkreślono – „Konstytucja nie przewiduje roli prezydenta RP w procesie składania przysięgi przez sędziów konstytucyjnych”.
Czytaj też w LEX: Konstytucyjne standardy procedury wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego >
Ślubowania formalnie nie było?
Teraz do TK wpłynęło pismo szefa KPRP Zbigniewa Boguckiego, który „przedstawił stanowisko prezydenta Karola Nawrockiego w niniejszej sprawie”.
Jak przekazała Ścibor, w piśmie wskazano, że zawarte w art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, mówiącym o ślubowaniu sędziego TK, „sformułowanie wobec prezydenta oznacza wymóg złożenia przez osobę wybraną na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego ślubowania w obecności (fizycznej) Prezydenta RP”. Dodano, że „jednocześnie brzmienie tego przepisu wyłącza możliwość, żeby ślubowanie to składać w inny sposób, bez udziału prezydenta”.
Czytaj też w LEX: Co wymaga zmiany w procedurze wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego w Polsce? >
Ponadto – jak przekazała rzeczniczka TK – w piśmie z KPRP podkreślono, że „zachowanie tej formy stanowi element konieczny prawidłowego dokonania czynności”.
- W konsekwencji złożenie ślubowania w siedzibie Sejmu w obecności marszałka Sejmu i marszałek Senatu, przy jednoczesnym braku prezydenta, nie może być uznane za równoważne złożeniu ślubowania wobec Prezydenta RP – dodano.
Jednoznacznie poinformowano również, że pan Maciej Berek, wybrany przez Sejm na stanowisko sędziego TK, takiego ślubowania wobec urzędującego Prezydenta nie złożył. Oznacza to, że nie nawiązał stosunku służbowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego – przekazała Ścibor.
Czytaj też w LEX:
pru/pap
