LEX Dział prawny - promocja miesiąca
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Prawnicy i sądy

Zobacz więcej artykułów w Prawnicy i sądy
monika haczkowska
Temat dnia

Przejdź do artykułu: Prof. Haczkowska: Nowy sędzia TK powołany w miejsce dublera? Mogą być wątpliwości dot. statusu

Patrycja Rojek-Socha
Patrycja Rojek-Socha
Powołanie nowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego przed upływem kadencji tzw. sędziego dublera może powodować ryzyko kwestionowania jego statusu i składów z jego udziałem. Część prawników może podnosić bowiem, że jest następcą dublera, więc składy z jego udziałem są nadal wadliwe – mówi dr hab. Monika Haczkowska, prof. Uniwersytetu Opolskiego, adwokatka, mediatorka, konstytucjonalistka (Kancelaria Adwokacka dr Monika Haczkowska). Jak dodaje, rozwiązaniem byłoby np. przyjęcie oświadczenia od trzech sędziów prawidłowo wybranych w 2015 r., że odmawiają ślubowania, albo rozpoczęcie procedury wyboru przez Sejm już po upływie kadencji tzw. sędziego dublera.
temida mlotek

Przejdź do artykułu: Sędzia im starszy, tym lepszy? Wśród prawników zdania mocno podzielone

W pracach nad modelem dojścia do zawodu sędziego rozważane jest m.in. wprowadzenie stażu pracy w wymiarze sprawiedliwości jako warunku rozpoczęcia aplikacji w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Równocześnie pojawiają się głosy, że być może warto podnieść granicę wieku dla przyszłych sędziów. Co więcej, stanowisko sędziego powinno być zwieńczeniem kariery w innych zawodach prawniczych. Rozmówcy Prawo.pl są jednak w tym zakresie podzieleni, a duża część z nich uważa, że takie rozwiązania są trudne lub wręcz niemożliwe do wprowadzenia w polskich realiach.
temida mlotek

Przejdź do artykułu: Zespół Problemowy, czyli problematyczne podejście do kompetencji referendarzy sądowych

W Stowarzyszeniu Referendarzy Sądowych LEX IUSTA działam od trzech lat. I od trzech lat, niezmiennie, zaskakuje, a zarazem rozczarowuje mnie, poziom wiedzy na temat referendarzy sądowych wśród osób odpowiedzialnych za kształtowanie wymiaru sprawiedliwości i dobór jego kadr. Wydawać by się mogło, że ci, którzy są odpowiedzialni za tak newralgiczne kwestie, powinni pozyskać informacje na temat specyfiki, charakteru, statusu i kompetencji każdego zawodu, tworzącego polski wymiar sprawiedliwości. Niestety, zarówno przedstawiciele władzy wykonawczej, jak i jurysprudencji, ujawniają swoją niedostateczną wiedzę nieustannie i w najrozmaitszy sposób – pisze referendarz Marta Kwiatkowska, członkini Stowarzyszenia Referendarzy Sądowych LEX IUSTA.
prawnik waga paragraf

Przejdź do artykułu: Samorząd sędziowski będzie mógł oceniać działanie władzy i organów konstytucyjnych?

Projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, regulujący m.in. sposób powoływania i odwoływania prezesów sądów, uchyla przepis, który zakazywał kolegiom i samorządom sędziowskim podejmowania uchwał, jak wskazano, podważających zasady funkcjonowania władz Rzeczypospolitej Polskiej i jej konstytucyjnych organów. Regulacje wprowadziła tzw. ustawa kagańcowa, której celem było zdyscyplinowanie sędziów, ale która ograniczała również działanie samorządu sędziowskiego. Od początku była mocno krytykowana przez środowisko prawnicze.
piotr juchacz

Przejdź do artykułu: Prof. Juchacz: Najpierw wzmocnienie pozycji sędziów społecznych, potem więcej spraw do orzekania

Pozycja ławników, nazywanych teraz sędziami społecznymi, zostanie wzmocniona. Będą inaczej wybierani, efektywniej wykorzystywani i lepiej wynagradzani za wykonywaną pracę – mówi prof. Piotr W. Juchacz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczący Rady ds. Ławników przy Ministrze Sprawiedliwości. Ale zaznacza, że to dopiero wstęp do szerszej reformy, która ma znacznie rozszerzyć katalog spraw, w których będą orzekać sędziowie społeczni.

Polecamy książki prawnicze

Prawnicy i sądy - najnowsze

Alimenty Mlotek Orzelek Pieniadze

TSUE: Są cztery kolejne pytania z Polski dotyczące SKD

Czy sąd zajmujący się sprawą spłaty pożyczki konsumenckiej może z urzędu zastosować sankcję kredytu darmowego, choćby pożyczkobiorca pozostawał w tej kwestii bierny albo nieświadomy? – zastanawia się Sąd Rejonowy w Białymstoku, kierując do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej kilka pytań prejudycjalnych w takich sprawach.
teczki dokumenty akta

WSA: Wniosek w folderze „spam” uznany za doręczony prawidłowo

Każdy organ zobowiązany jest do obsługi elektronicznej skrzynki pocztowej w sposób sprawny. Powinien na bieżąco kontrolować ewentualne błędy techniczne i wpadanie wiadomości do folderu "spam". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził bezczynność urzędu na skutek nieodczytania wniosku o udostępnienie informacji publicznej przesłanego pocztą elektroniczną. Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku obciąża urząd.
internet cenzura

Zakaz patostreamingu wchodzi w życie

Nowelizacja kodeksu karnego, która wprowadza zakaz patostreamingu, weszła w życie w dniu 23 sierpnia. Do 3 lat więzienia będzie groziło za rozpowszechnianie w sieci treści przedstawiających m.in. przemoc wobec zwierzęcia lub poniżające traktowanie innej osoby. Surowszą karę przewidziano w sytuacji, gdy treści te będą przedstawiały dziecko.
monika mielnik kurek

Umowa franczyzy – na co tak naprawdę wyrażamy zgodę

Podpisanie umowy franczyzy nie oznacza zgody na każdą przyszłą zmianę w sieci franczyzowej. W praktyce sporów sądowych dużo zależy jednak od postawy franczyzobiorcy wobec awizowanych mu zmian – pisze Monika Mielnik-Kurek, wykładowca akademicki i doktorantka w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Opolskiego.
temida mlotek

Zespół Problemowy, czyli problematyczne podejście do kompetencji referendarzy sądowych

W Stowarzyszeniu Referendarzy Sądowych LEX IUSTA działam od trzech lat. I od trzech lat, niezmiennie, zaskakuje, a zarazem rozczarowuje mnie, poziom wiedzy na temat referendarzy sądowych wśród osób odpowiedzialnych za kształtowanie wymiaru sprawiedliwości i dobór jego kadr. Wydawać by się mogło, że ci, którzy są odpowiedzialni za tak newralgiczne kwestie, powinni pozyskać informacje na temat specyfiki, charakteru, statusu i kompetencji każdego zawodu, tworzącego polski wymiar sprawiedliwości. Niestety, zarówno przedstawiciele władzy wykonawczej, jak i jurysprudencji, ujawniają swoją niedostateczną wiedzę nieustannie i w najrozmaitszy sposób – pisze referendarz Marta Kwiatkowska, członkini Stowarzyszenia Referendarzy Sądowych LEX IUSTA.
prawnik waga paragraf

Samorząd sędziowski będzie mógł oceniać działanie władzy i organów konstytucyjnych?

Projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, regulujący m.in. sposób powoływania i odwoływania prezesów sądów, uchyla przepis, który zakazywał kolegiom i samorządom sędziowskim podejmowania uchwał, jak wskazano, podważających zasady funkcjonowania władz Rzeczypospolitej Polskiej i jej konstytucyjnych organów. Regulacje wprowadziła tzw. ustawa kagańcowa, której celem było zdyscyplinowanie sędziów, ale która ograniczała również działanie samorządu sędziowskiego. Od początku była mocno krytykowana przez środowisko prawnicze.
trybunal konstytucyjny

Sędzia TK, wybrany we wrześniu przez Sejm, może być kolejnym dublerem?

Nie milkną echa kandydatury dra Macieja Berka na stanowisko nowego, ósmego już, sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Część konstytucjonalistów zwraca uwagę, że jest wybierany na miejsce sędziego Justyna Piskorskiego, wskazanego w uchwale Sejmu z marca 2024 r. wprost jako następcę dublera, który nie jest sędzią TK, i którego orzeczenia są dotknięte wadą prawną. Mają wątpliwości, czy w takim razie i nowy sędzia Trybunału, wybrany we wrześniu br., nie będzie kolejnym następcą tzw. sędziego dublera.
Piotr Kempinski

W restrukturyzacji łatwiej o układ, większą rolę ma też ZUS

Od prawie roku obowiązuje duża nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego. Nie ma rewolucji, choć zawieranie układów jest prostsze, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych stał się jednym z kluczowych wierzycieli – pisze Piotr Kempiński, radca prawny w kancelarii Filipiak Babicz Legal & Tax. Wskazuje, że mimo pewnych mankamentów, zmiany należy ocenić pozytywnie – stanowią istotny krok w kierunku profesjonalizacji postępowania, daje wierzycielom narzędzia kontroli.
rozwod mama tata dziecko

Spór o dziecko - jest próba złagodzenia konfliktów

Rodzice po rozwodzie i w separacji, cierpiący na brak kontaktu z dziećmi, postulują wprowadzenie ustawowych definicji „dobra dziecka” i „ pieczy współdzielonej”. Te poprawki do kodeksu rodzinnego mają ograniczać wieloletnie konflikty i zapewnić dzieciom większą stabilność oraz lepszą ochronę ich praw. Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że brak definicji nie obniża ochrony praw dzieci.
paragraf dokumenty podpis

10 lat na wznowienie postępowań po wyroku TK? Zmiany w sprawach administracyjnych

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace legislacyjne nad zmianą art. 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozważane jest wprowadzenie w tym przepisie odrębnej jednostki redakcyjnej, w której przewidziano dziesięcioletni termin na wznowienie postępowania, w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego lub jego części z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie – poinformował resort.
wypadek zima ciezarowka

Wypadek na Węgrzech, śledztwo w Polsce

Prokuratura Okręgowa w Krośnie przygotowuje wniosek o przeniesienie do Polski śledztwa w sprawie wypadku autokaru z pielgrzymami na Węgrzech. Kierowca już usłyszał zarzut nieumyślnego spowodowania wypadku drogowego.
rozwod mama tata dziecko

Nękanie dziecka przez internet zostanie spenalizowane?

Powołany przez ministra sprawiedliwości Zespół do spraw bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w świecie cyfrowym zaproponował zmiany w zakresie przestępstwa deepfake’u na szkodę nieletniego. Chodzi m.in. o penalizację w art. 190a par. 1a Kodeksu karnego przestępstwa nękania małoletniego wspólnie z inną osobą za pośrednictwem internetu. Co istotne, nie byłoby wymagane znamię uporczywości, a w odróżnieniu od stalkingu regulacja nie zawierałaby wymogu skutkowości (ochrona przed tzw. cyberbullyingiem).
sad najwyzszy 2025

SN: Błąd sądu, bo termin zakazu był nieokreślony

Sąd Rejonowy w Opolu w sposób nieuprawniony ukształtował niekorzystną dla skazanego sytuację, w której czas stosowania zakazu pozostawał nieznany. Według konsekwentnie prezentowanej przez Sąd Najwyższy linii orzeczniczej brak ten nie mógł być naprawiony w ramach postępowania wykonawczego, dlatego wyrok został uchylony. Sąd I instancji musi teraz określić terminy końcowe zakazu zbliżania do ofiar. Zakazy zbliżania się i kontaktowania orzeka się w latach od roku do 15 lat, a niekiedy nawet dożywotnio.
paragrafy

Negowanie agresji i ludobójstwa też będzie karane

Rząd przygotowuje zmianę w prawie karnym, która pozwoli na karanie nie tylko wszczynania wojny napastniczej czy popełniania zbrodni ludobójstwa, przeciwko pokojowi czy przeciwko grupom ludności, podejmowanych w celu realizacji lub wsparcia polityki państwa lub organizacji, ale także za negowanie lub umniejszanie znaczenia takich czynów. W ten sposób usunięte ma być zaniedbanie we wdrażaniu przepisów Unii Europejskiej w tym zakresie.
mlotek

MS chce zmian w sędziowskich dyscyplinarkach; odchodzi od wyodrębnionych sądów dyscyplinarnych

W opiniowaniu jest już projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, wprowadzający zmiany w sędziowskich dyscyplinarkach. Zakłada m.in. odejście od modelu wyodrębnionych sądów dyscyplinarnych przy sądach apelacyjnych, składających się z sędziów wybranych przez ministra sprawiedliwości na sześcioletnie kadencje. Zadania sądów dyscyplinarnych pierwszej instancji miałyby wykonywać sądy apelacyjne działające w składzie trzech sędziów. Przy czym sędziowie apelacyjni musieliby mieć co najmniej ośmioletni staż pracy na stanowisku w danym sądzie, a w składzie orzekałby przynajmniej jeden sędzia z listy sędziów sądu okręgowego delegowanych do pełnienia tam obowiązków i orzekających w sprawach karnych.
katarzyna gajowniczek pruszynska

Dr Gajowniczek-Pruszyńska: List żelazny może być grą

List żelazny to instytucja niedoceniana, a mająca istotne znaczenie dla spraw, które znalazły się w tzw. punkcie martwym - mówi dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, adwokatka karnistka, dziekan ORA w Warszawie. To, co wnioskujący musi wykazać ponad wszelką wątpliwość, to miejsce pobytu. Wówczas szanse na wydanie listu żelaznego rosną - bez względu na kraj, w którym przebywa nawet przejściowo. Jednak prokuratura musi sprawdzić, czy były minister Marcin Romanowski nie prowadzi jakiejś ukrytej gry - dodaje adwokatka.
sad sala rozpraw mlotek

SN: Przywrócenie władzy rodzicielskiej matce – niemożliwe

Matka, mimo utraty pieczy nad dzieckiem z przyczyn przez siebie zawinionych, pozbawienia jej władzy rodzicielskiej, chciała odzyskać władzę rodzicielską. Uzasadnieniem miała być zmiana zachowania i podjęcie skutecznego leczenia odwykowego. Sądy nie zgodziły się na takie rozwiązanie i dziecko zostało przysposobione przez małżeństwo, które zagwarantuje mu stabilność rodzinną.
andrzej handerek

Emerytury wcześniejsze. Część sędziów SN próbuje forsować niekorzystne stanowisko

Na stronie Sądu Najwyższego ukazało się postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2026 roku w sprawie II USKP 47/26. Zaprezentowane w nim rozważania pomijają kilka istotnych okoliczności związanych z niekonstytucyjnością art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej - pisze dr Andrzej Hańderek. Proponowane przez SN rozwiązanie, zgodnie z którym pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury powinno objąć kwoty wypłacane od 1 stycznia 2013 r., jest wprost sprzeczne z intencjami TK wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku SK 140/20.
Katarzyna Gajda Roszczynialska

Prof. Gajda-Roszczynialska: Referendarz, asystent z egzaminem sędziowskim powinien móc podejść do konkursu sędziowskiego

Na kompleksowe uregulowanie dojścia do zawodu sędziego patrzymy systemowo, a nie z punktu widzenia dążeń konkretnych grup zawodowych. Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury stoi jednak na stanowisku, że referendarze, jak i asystenci, którzy mają zdany egzamin sędziowski, powinni mieć możliwość podejścia do konkursów sędziowskich. Natomiast jeśli chodzi o postulaty referendarzy i asystentów z innymi egzaminami prawniczymi oraz o dojście do zawodu sędziego wyłącznie przez staż pracy, to na razie podchodzimy do tego ostrożnie. Za wcześnie, by przesądzać o tym w sposób definitywny – mówi dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.
prawo

Po wzmocnieniu pozycji ławników przyjdzie czas na więcej zadań

Przygotowywana obecnie nowelizacja ustawy o ustroju sądów powszechnych przewiduje zmiany wzmacniające status i pozycję sędziów społecznych. Będą m.in. trochę inaczej wybierani, obowiązkowo szkoleni i lepiej wynagradzani. Nie będzie natomiast na razie poszerzenia katalogu spraw, w których mogą orzekać. Autorzy projektowanej zmiany zapowiadają jednak, że jej celem jest stworzenie gruntu do szerszej reformy, obejmującej też kognicję ławników.

Aktualności

Opinie

Zmiany w prawie

Pytania i odpowiedzi

Orzeczenia