Słaba reakcja szwajcarskich władz na skargi dotyczące braku dostępu do posiłków wegańskich podczas pobytu w areszcie i szpitalu, naruszyła europejską konwencję, tj. prawo do wolności myśli i sumienia oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego – orzekł Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w sprawie obywateli szwajcarskich. Była to pierwsza sprawa, dotycząca diety wegańskiej w zakładach zamkniętych.

Ponad 10 proc. postępowań przygotowawczych, dotyczących przestępstw motywowanych uprzedzeniami, zostało w okresie od 6 lutego do 30 czerwca 2026 r. bezpodstawnie przeprowadzonych i zakończonych w jednostkach prokuratury innych niż właściwe – wynika z pisma, które prokurator krajowy Dariusz Korneluk skierował do szefów prokuratur. Zobowiązał również, by śledczych prowadzących tego typu sprawy, wspomogli asystenci.

Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował własne rozwiązanie corocznego problemu z mianowaniem asesorów sądowych. W jego ocenie mogłoby ono następować z mocy prawa, z dniem zdania egzaminu sędziowskiego, a samą procedurę kończyłaby np. Krajowa Rada Sądownictwa. MS nie widzi jednak podstaw do podjęcia prac legislacyjnych w kierunku wyeliminowania z procedury kontrasygnaty premiera, nie skłania się też do nabywania statusu asesora „z automatu”.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich kandydat na prokuratora, któremu odmówiono powołania, powinien mieć możliwość zapoznania się z okolicznościami takiej decyzji. Wskazuje przy tym, że prawo co prawda nie gwarantuje przyjęcia do służby publicznej, ale obowiązek uzasadnienia odmowy wynika z Konstytucji. RPO przywołuje też niedawny wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, dotyczący powołania sędziów przez prezydenta.

Maciej Berek przestaje być ministrem ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu – ogłosił we wtorek premier Donald Tusk. Jego obowiązki przejmie Joanna Knapińska, szefowa Rządowego Centrum Legislacji.

Trybunał Konstytucyjny miał we wtorek, 11 sierpnia br., rozpatrzeć pytanie prawne sędziów Sądu Najwyższego, dotyczące ich statusu, a konkretnie zgodności z polską Konstytucją przyznania TSUE i ETPCz kompetencji do oceny prawidłowości procedury rozpatrywania, oceniania i przedstawiania prezydentowi wniosku o powołanie sędziego oraz ustalenia, że skład orzekający z udziałem osoby powołanej na urząd sędziego przez prezydenta nie stanowi niezawisłego i bezstronnego sądu. Chodzi oczywiście o sytuację wokół poprzedniej Krajowej Rady Sądownictwa. TK zbada też konstytucyjność przepisu o przenoszeniu sędziów SN do innych izb. Sprawa została odwołana.

Skoro odwołujący się wykonuje zawód komornika sądowego i rozlicza się z podatku dochodowego w formie podatku liniowego, to powinien zostać potraktowany tak samo jak osoby prowadzące indywidualną działalność gospodarczą czyli przedsiębiorcy. A tym samym nie może odprowadzać ryczałtowej składki zdrowotnej. Choć w istocie pozostaje funkcjonariuszem publicznym. Tak wynika z ostatniego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, co potwierdził wcześniej Sąd Najwyższy.

Rząd podejmuje kolejną próbę urealnienia odpowiedzialności za wykroczenia drogowe zarejestrowane przez fotoradary, bo blisko połowa sprawców unika kary. Na właścicieli pojazdów, nałożone mają być większe obowiązki dotyczące wiedzy o tym, kto faktycznie jeździ pojazdem, a firmy leasingowe będą zgłaszać użytkowników do centralnego rejestru. Nowością ma być wysoka opłata administracyjna dla właściciela lub użytkownika pojazdu, gdy nie dojdzie do uregulowania mandatu w trybie wykroczeniowym.

Europejski Trybunał Praw Człowieka oficjalnie zakomunikował polskiemu rządowi sprawę Dziurda i inni przeciwko Polsce, po skardze czwórki sędziów Trybunału Konstytucyjnego, którzy 9 kwietnia br. złożyli ślubowanie w Sejmie, ponieważ prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił ich do Pałacu Prezydenckiego, i do dzisiaj nie są dopuszczeni do orzekania w Trybunale. Oznacza to, że postępowanie przechodzi w fazę sporną, a Polska musi odpowiedzieć na szczegółowe pytania ETPCz.

Obowiązuje już ustawa, zgodnie z którą pozew frankowy doręczony bankowi, z automatu wstrzymuje konieczność uiszczania rat kredytu. W praktyce oznacza to, że frankowicze, których sprawy toczą się w sądzie, a zabezpieczenie wstrzymujące spłatę rat kredytu nie zostało jeszcze wydane, nie muszą już płacić. Jeśli jednak nie spłacili kapitału, z rat lepiej nie rezygnować, bo i tak brakującą kwotę będą musieli bankowi zwrócić, i to jednorazowo. Z kolei ci, którzy dopiero skierowali pozew do sądu, muszą poczekać na przekazanie go bankowi, a to może potrwać nawet kilka miesięcy.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski skierował do Prokuratury Krajowej zawiadomienie dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa przez prokuratora i policjantów, którzy 14 lipca 2026 r. weszli do siedziby Trybunału w czasie obrad Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Jak poinformowano, zawiadomienie obejmuje także osoby, które miały wydać takie polecenie i podejmujące „decyzje organizacyjne w związku z tą interwencją” oraz jej inicjatora.

Powodem rozpoznania był wniosek o wyłączenie Barbary Skoczkowskiej, autorstwa sędziego sądu rejonowego Łukasza Piebiaka, któremu grozi zawieszenie w czynnościach służbowych i obniżenie wynagrodzenia. Sędzia, a zarazem prezes Izby Maria Szczepaniec (na zdjęciu), uznała wniosek za zasadny, gdyż "nie może pozostawać obiektywnie bezstronna osoba, która podpisuje apele o niewyznaczanie składów z udziałem innych sędziów z uwagi na ich wybór jako kandydatów do pełnienia urzędu".

Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że z powodu inflacji należy podwyższyć dzienne stawki grzywien. W sądach projekt przyjmowany jest co najmniej z rezerwą, szczególnie 10-krotny wzrost dolnej granicy tych stawek. A jedną z obaw jest nieuzasadnione, istotne ograniczenie władzy sądowniczej na etapie wymiaru kary. Sędziowie przypominają, że to kolejna z długiej serii zmian w prawie, na skutek których to przepis, a nie sąd, decyduje o wysokości kary w konkretnej sprawie. W efekcie może nastąpić wzrost liczby kar pozbawienia i ograniczenia wolności.

Polski model dojścia do zawodu sędziego wymaga zmiany, bo był i jest wadliwy. Brakuje w nim m.in. spojrzenia na niego jako osobę, która rozstrzyga spór, posiadającą odpowiednie doświadczenie, zawodowe i życiowe, a także cechy charakteru niezbędne do rozstrzygania sporów obejmujących skomplikowane problemy faktyczne i prawne. Prace związane ze zmianą modelu powinny się zatem rozpocząć od próby wyznaczania granicy wiekowej umożliwiającej wejście do zawodu, zgodnie z zasadą, że powinno to być zwieńczenie kariery zawodowej prawnika – mówi prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by instytucja społeczna, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, mogła wnieść zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów taką możliwość mają jedynie instytucje państwowe lub samorządowe. Wątpliwości ma jednak Krajowa Rada Prokuratorów, bo jak podkreśla, takie uprawnienie oznacza przyznanie prawa do wglądu w akta i uzyskania wszelkiej wiedzy praktycznie o każdej sprawie, nawet wbrew woli stron. Prokuratorzy obawiają się wykorzystywania przepisu przez grupy przestępcze.

3 sierpnia br. prezydent Karol Nawrocki zastosował swoją konstytucyjną prerogatywę – prawo łaski m.in. względem osoby skazanej za wykroczenie z art. 54 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych, czyli innymi słowy - przebywanie w sektorze innym niż wskazany na bilecie wstępu. Konsekwencją ułaskawienia jest darowanie środka karnego zakazu wstępu na imprezę masową i zarządzenie zatarcia skazania. Warto przy tym przyjrzeć się samym przepisom, na podstawie których, także w omawianej sprawie, sąd orzekł potocznie tzw. zakaz stadionowy – pisze r.pr. Piotr Roman Żywiecki z Uniwersytetu w Siedlcach.

Ciąża, choroba? Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje zmiany rozszerzające podstawy do zawieszenia, na wniosek notariusza, prawa do prowadzenia kancelarii. Obecnie jedynie w przypadku podjęcia przez notariusza innego zatrudnienia lub wykonywania funkcji publicznej minister, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może to prawo zawiesić. Celem nowelizacji Prawa o notariacie, która trafiła już do wykazu prac legislacyjnych rządu, jest też uregulowanie procesu likwidacji kancelarii notarialnej w przypadku śmierci notariusza oraz doprecyzowanie terminu jej uruchomienia.

Jeden z niemieckich celebrytów uzyskał w berlińskim sądzie zakaz pisania o jego przeszłych intymnych związkach z nastoletnimi kobietami – sąd uznał, że roztrząsanie szczegółów jego biografii nie wnosi wiele do publicznej debaty. Prawo do bycia zapomnianym to jednak kij, który ma dwa końce - może pomóc wielu znanym osobom w ukrywaniu wstydliwych informacji o swojej przeszłości. Korzystają z niego też zwykli Kowalscy w bardziej przyziemnych sprawach - aby jak najmniej śladów cyfrowych było o nich w internecie i komercyjnych bazach danych.

Ministerstwo Sprawiedliwości od dłuższego czasu zapewnia, że chce umocnić pozycję ławników. Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafiły właśnie założenia nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, które mają wydłużyć do 20 dni rocznie czas, w którym sędzia społeczny ma brać udział w rozprawach, wprowadzić zmiany w jego szkoleniu, w tym 4 obowiązkowe szkolenia w każdym roku, coroczne wybory, wzmocnienie samorządu ławniczego oraz zasadę, że rekompensata dla ławnika wyniesie 4,5 proc. podstawy wynagrodzenia sędziego.

Premier Donald Tusk podpisał akty mianowania asesorów sądów powszechnych, powołanych przez prezydenta Karola Nawrockiego 28 lipca br. – poinformował o tym minister sprawiedliwości Waldemar Żurek za pośrednictwem portalu społecznościowego. Dodał, że akty zostaną przekazane prezesom sądów, tak aby nowi asesorzy mogli rozpocząć orzekanie. Wcześniej zarówno Ministerstwo Sprawiedliwości, jak i Krajowa Rada Sądownictwa w specjalnej uchwale wskazywały, że bez dopełnienia tej formalności nie jest to możliwe.