Prawnicy i sądy

Postępowania gospodarcze w Polsce trwają dziś w sądach powszechnych średnio od dwóch do trzech lat w jednej instancji, a w sprawach bardziej skomplikowanych – nawet dłużej. Firmy coraz częściej – jak pokazują dane – korzystają więc z arbitrażu gospodarczego, szczególnie w sektorach IT, budowlanym, spożywczym oraz finansowym. Trend ten ma wymiar globalny. W Polsce, w 2025 r., arbitrzy Elektronicznego Centrum Arbitrażu i Mediacji przy SNRP w Warszawie, wydali ponad 1000 wyroków.

Prawo karnePrawo cywilne

Przejdź do artykułu: Biegły lub tłumacz odpowie za błąd, ale tylko umyślny

Z kodeksu karnego ma zniknąć przepis dotyczący karalności biegłych, rzeczoznawców i tłumaczy za nieumyślne przedstawienie fałszywej opinii, ekspertyzy lub tłumaczenia, wtedy gdy doszło do narażenia na istotną szkodę interesu publicznego. Wnioskuje o to zarówno zespół ds. ustawy o biegłych sądowych, jak i Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego, które wskazują na zasadniczą sprzeczność pomiędzy pojęciem fałszywości a działaniem nieumyślnym.

Prawo karne

Przejdź do artykułu: Pierwsze ułaskawienia prezydenta Nawrockiego

Agnieszka Matłacz

Kancelaria Prezydenta poinformowała w poniedziałek wieczorem, że prezydent Karol Nawrocki rozpatrzył osiem wniosków Prokuratora Generalnego w sprawie ułaskawienia. Postanowieniami z dnia 2 lutego 2026 roku zastosował prawo łaski wobec trzech osób oraz nie zastosował prawa łaski wobec pięciu osób.

Prawo karne

Przejdź do artykułu: SN: Bezterminowy zakaz zbliżania się do matki to błąd

Sąd karny nie może bez terminu orzec wobec sprawcy przemocy domowej środków karnych, takich jak zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną matką w jakikolwiek sposób, zakaz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu opuszczenia lokalu. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił wadliwe orzeczenie do ponownego rozpoznania i ustalenia czasu trwania tych zakazów.

NowośćBestseller

10%

Cena promocyjna: 134,10 zł | Cena regularna: 149,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 104,30 zł

NowośćBestseller

10%

Cena promocyjna: 404,10 zł | Cena regularna: 449,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 314,30 zł

NowośćBestseller

80%

Cena promocyjna: 57,80 zł | Cena regularna: 289,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 289,00 zł

Nowość

10%

Cena promocyjna: 341,09 zł | Cena regularna: 379,00 zł

Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 265,29 zł

Przywracanie praworządności - biznes boi się o sądy własności intelektualnej

Własność przemysłowaSędziowieWymiar sprawiedliwościWłasność intelektualna

Część firm obawia się, że na skutek wejścia w życie ustawy mającej „przywrócić prawo do niezależnego i bezstronnego sądu” mogą zostać zakwestionowane korzystne dla nich orzeczenia zapadłe w wydziałach własności intelektualnej. Choć wzruszenie orzeczenia będzie możliwe tylko po spełnieniu ściśle określonych warunków, pozostaje jeszcze inny problem: kadrowy. Duża część sędziów orzekających w sprawach własności intelektualnej należy bowiem do tzw. grupy czerwonej lub żółtej.

Tomasz Ciechoński

03.02.2026 | 04:30

Minister Żurek zapłaci mandat za nieustąpienie pierwszeństwa pieszej

PolicjaWymiar sprawiedliwości

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zgodził się zrzec immunitetu i przyjąć mandat karny w związku z postępowaniem o złamanie przez niego przepisów ruchu drogowego. Chodzi o nagranie wideo opublikowane pod koniec stycznia w jednym z programów internetowych. Minister w trakcie wywiadu prowadził auto, a kamery zarejestrowały moment przejazdu przez przejście dla pieszych, na które wchodziła piesza.

pru/pap

02.02.2026 | 12:05

Sądy zmagają się ze sprawami zgód na przeniesienie zarodka

Wymiar sprawiedliwości

W ustawie o leczeniu niepłodności przewidziano, że sąd opiekuńczy może wydać zezwolenie na przeniesienie zarodka do organizmu kobiety w sytuacji, gdy brak jest zgody męża lub dawcy komórek rozrodczych, pobranych w celu dawstwa partnerskiego, z których utworzono zarodek. Sędziowie podkreślają, że takie sprawy są niezwykle skomplikowane - np. w sytuacji, gdy para nie jest już razem. Przeniesienie zarodka oznacza, że dawcy komórek nie da się zwolnić z alimentów.

Aleksandra Partyk

02.02.2026 | 04:37

Legal Hackathon 2026 – ruszyły zapisy

Prawo AILegalTechNowe Technologie

Ruszyły zapisy do 8. edycji Legal Hackathon 2026, wydarzenia organizowanego przez Wolters Kluwer Polska. Prawnicy, entuzjaści LegalTech i przedstawiciele branży IT będą wymieniać się wiedzą, a przede wszystkim opracowywać narzędzia wspierające wymiar sprawiedliwości, kancelarie, oświatę, ale też przedsiębiorców. Patronami tegorocznego wydarzenia są: Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Sprawiedliwości, Naczelna Rada Adwokacka oraz Krajowa Izba Radców Prawnych.

02.02.2026 | 04:34

Prof. Żółtek: Jesteśmy otwarci na narzędzia cyfrowe

Prawnicy

Polityka uniwersytecka w zakresie sztucznej inteligencji jest taka, żeby AI zrobiło coś dla studenta, a nie za studenta. Promotor widzi, jak student pracuje przez dwa lata nad pracą magisterską i jest w stanie ocenić, co jest wytworem AI. Promotor z łatwością oceni, czy wyroki wymienione w pracy kiedykolwiek zapadły, czy są wytworem sztucznej inteligencji - mówi prof. dr hab. Sławomir Żółtek, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW.

02.02.2026 | 04:30

MS pracuje nad swoim projektem dotyczącym utrudniania kontaktów

Prawo cywilnePrawo rodzinneWymiar sprawiedliwości

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad propozycjami zmian dotyczących utrudniania kontaktów z dzieckiem. Jak poinformowało Prawo.pl, stosowny projekt jest obecnie na końcowym etapie ustaleń. Tymczasem Sejm zajmuje się już projektem poselskim Konfederacji, który zakłada karę grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku za „uporczywe uchylanie się od wykonania" orzeczonych przez sąd albo ustalonych w ugodzie sądowej lub zawartej przed mediatorem kontaktów. Przewiduje również zabezpieczenie w postaci terapii dla rodzica, który je utrudnia.

02.02.2026 | 04:30

Dr Klonowski: Przestańmy obawiać się opinii prywatnych w procesie karnym

Wymiar sprawiedliwości

W projekcie ustawy o biegłych sądowych pojawiła się długo wyczekiwana propozycja zrównania w procesie karnym waloru dowodowego opinii prywatnych z opiniami biegłych. To świetne rozwiązanie, które przyniesie korzyść zarówno stronom, jak i wymiarowi sprawiedliwości. Czy wszyscy to dostrzegają? - pisze dr Marcin Klonowski, adwokat, młodszy partner w Kancelarii Chmielniak Adwokaci.

Marcin Klonowski

31.01.2026 | 04:28

Sędziowskie małżeństwa będą mogły orzekać w SN i NSA

Sędziowie

Ministerstwo Sprawiedliwości podziela krytykę przepisu zakazującego krewnym, powinowatym i małżonkom jednoczesnego zajmowania stanowisk sędziego Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem resortu to przepis zbyt restrykcyjny i wymaga zmiany. Sprawą ma zająć się Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury w ramach prac nad zmianami w ustawie o Sądzie Najwyższym. Chodzi o obowiązujący od 2018 roku przepis, którego celem, według deklaracji autorów, miało być dążenie do zachowania zasady bezstronności orzekania w SN i NSA oraz zapewnienie niezawisłości sędziowskiej.

30.01.2026 | 04:35

Przedstawiciela ustawowego dla ubezwłasnowolnionego nie jest łatwo znaleźć

Prawo cywilneWymiar sprawiedliwości

Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie powinna być reprezentowana przez opiekuna prawnego, a osoba ubezwłasnowolniona częściowo - przez kuratora. O ile czasami nie ma trudności w znalezieniu osoby godnej zaufania, która mogłaby wesprzeć osobę ubezwłasnowolnioną, to jednak czasami piętrzą się problemy. Osoba niechętna pełnieniu funkcji może nie sprawdzić się w swojej roli.

Aleksandra Partyk

30.01.2026 | 04:30

Od marca e-rewolucja w sądach, pełnomocnicy mogą testować nowy portal

SędziowiePrawnicyWymiar sprawiedliwości

Wielkimi krokami zbliżają się zmiany w przepisach, umożliwiające m.in. wnoszenie środków odwoławczych przez portal informacyjny sądów. Ruszyła właśnie jego nowa, testowa wersja, poprzez którą m.in. adwokaci i radcy prawni mogą sprawdzić nowe funkcjonalności. Pierwsze oceny są całkiem dobre, prawnicy chwalą rozwiązania za przejrzystość. Obawy mają natomiast sądy - ich pracowników czeka dodatkowa praca związana m.in. z wnoszonymi e-dokumentami. Pisma za pośrednictwem portalu będą mogli otrzymywać nie tylko prawnicy, ale i zwykli ludzie - strony postępowania.

30.01.2026 | 04:27

Ławnik patentowy: czy da się go wprowadzić i czy ma to sens?

Własność przemysłowaPrawo cywilnePrawnicyWymiar sprawiedliwościWłasność intelektualna

Sędziowie orzekający w sprawach sporów wynikających z patentów lub wzorów użytkowych nierzadko muszą odwoływać się do wiedzy technicznej. Pojawiają się głosy, by wspomóc ich osobami posiadającymi wykształcenie w naukach ścisłych. Rzecznicy patentowi opracowali projekt zmian w prawie, dających podstawy do powoływania wyspecjalizowanych ławników patentowych. Pytanie tylko, czy uda się przekonać do pomysłu ustawodawcę i znaleźć chętnych do pełnienia tej funkcji.

Tomasz Ciechoński

29.01.2026 | 16:58

Zmiany w sędziowskich dyscyplinarkach coraz bliżej

Sędziowie

Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafił projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, wprowadzający zmiany w sędziowskich dyscyplinarkach. Zakłada m.in. odejście od modelu wyodrębnionych sądów dyscyplinarnych przy sądach apelacyjnych, składających się z sędziów wybranych przez ministra sprawiedliwości na sześcioletnie kadencje i kierowanych przez prezesów sądów dyscyplinarnych. Zadania sądów dyscyplinarnych pierwszej instancji miałyby wykonywać sądy apelacyjne działające w składzie trzech sędziów tego sądu.

29.01.2026 | 15:36

AI w kancelarii. O szansach i ryzykach mówi Gabriela Bar [Prawo na Oko #58]

Prawo na oko

Przez długi czas sztuczna inteligencja była w środowisku prawniczym traktowana jak puszka Pandory - lepiej jej nie dotykać, bo wiadomo, że kryje w sobie coś potężnego. W obawie przed naruszeniem tajemnicy zawodowej, błędami modeli czy utratą kontroli nad danymi wielu prawników wolało trzymać AI na dystans, tak jakby samo otwarcie takiego narzędzia mogło wywołać lawinę problemów...

Aleksandra Kępa

29.01.2026 | 14:07

Co zrobić, gdy studenta uczy sędzia generujący odszkodowania

Prawnicy

Wokół wykładowców uniwersyteckich, którzy orzekają w sądach niezgodnie z orzecznictwem europejskich trybunałów, panuje swego rodzaju zmowa milczenia, omija się ten problem. Dla świętego spokoju. Według części prawników panuje przekonanie, że należy podejmować starania, aby rozumieli oni potrzebę realizacji praworządności także w skali mikro, czyli takiej, która jest zorientowana na jednostkę. Trzeba dziś uczyć studentów funkcjonowania w multicentrycznym porządku prawnym.

29.01.2026 | 04:32

Student asystentem sędziego - więcej szkód niż pożytku?

Strefa aplikanta

Studenci prawa, już po trzecim roku, będą mogli pracować w sądach jako asystenci sędziego - zostanie w tym celu utworzone nowe stanowisko. Sejm przyjął w piątek nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych, która, wprowadzając stanowisko młodszego asystenta sędziego dla studentów, ma m.in. poprawić sytuację kadrową w sądach. Zarobki na stanowisku młodszego asystenta wyniosą od 5500 do 6500 zł.

Monika Sewastianowicz

29.01.2026 | 04:30

Ojciec może pytać tylko o zdrowie i naukę dziecka?

Prawo cywilnePrawo rodzinne

Ograniczenie władzy rodzicielskiej nie może iść tak daleko, aby stało się równoznaczne z jej pozbawieniem, gdyż nie ma ono charakteru penalnego. A o zakresie uprawnień oraz obowiązków drugiego z rodziców decyduje ocena sądu, które z rodziców, ze względu na interes dziecka, ma lepsze warunki do sprawowania władzy rodzicielskiej. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej ma wkrótce potwierdzić to założenie.

29.01.2026 | 04:24

Walka w Senacie o nową KRS wygrana

SędziowieWymiar sprawiedliwości

Senat na posiedzeniu 28 stycznia br. uchwalił bez poprawek nowelizację ustawy o KRS, przewidującą, że sędziów - członków KRS, mają wybierać w wyborach organizowanych przez PKW wszyscy sędziowie, a nie - tak jak to jest obecnie - posłowie. Nowelizacja została uchwalona w piątek przez Sejm. Posłowie PiS wnieśli o odrzucenie noweli, ale zostali przegłosowani przez zwolenników naprawy Rady.

28.01.2026 | 14:50

Sędzia Piotr Schab nie utracił immunitetu

Sędziowie

Sprawa o uchylenie immunitetu głównemu rzecznikowi dyscyplinarnemu sędziemu Piotrowi Schabowi została przez sędzię Marię Szczepaniec odroczona bezterminowo. Wątpliwości przewodniczącej wzbudziło wadliwe umocowanie do oskarżania przez prokuratora, który podpisał wniosek o ukaranie. Sędzia Schab był obwiniony o przekroczenie uprawnień poprzez nie wydanie akt spraw dyscyplinarnych na żądanie ministra Adama Bodnara.