Nowi sędziowie Trybunału Konstytucyjnego mieli wyprowadzić go z kryzysu i przywrócić do działania. Co więcej, planowana reforma ich wyboru miała Trybunał odpolitycznić tak, by skutecznie i bez wpływów władzy stał na straży Konstytucji. Tyle w teorii, bo kandydatura dr Macieja Berka na ósmego sędziego TK zdaje się te nadzieje rozwiewać - towarzyszy jej sporo prawnych wątpliwości. Jedna z ważniejszych dotyczy jego dotychczasowej funkcji w rządzie i zaangażowania we wdrażanie rządowej polityki. I nawet nie chodzi o ryzyko politycznych nacisków, a o fakt, że do przyszłego sędziego mogą trafić skargi dotyczące ustaw, nad którymi prace sam nadzorował.

Przy okazji nowelizacji prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego Ministerstwo Sprawiedliwości chciało umożliwić osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej wnoszenie pism procesowych i dokumentów tradycyjną drogą, z pominięciem Krajowego Rejestru Zadłużonych. Po krytycznych uwagach wycofało się z tego postulatu.

Sędziowie mają różne podejście do tego, czy zawarcie w sprawach frankowych ugody na rozprawie zdalnej jest możliwe. Wprawdzie art. 223 par. 1 k.p.c. to dopuszcza, ale są interpretacje, że przepis ten wyznacza jedynie ramy prawne, natomiast szczegółowe standardy jego stosowania powinny zostać wypracowane przez praktykę sądową. Bywa też, że same banki oczekują podpisania ugody osobiście przez wszystkich kredytobiorców bądź ich następców prawnych i wykluczają jej podpisanie przez pełnomocnika.

Trybunał Konstytucyjny zajmie się sprawą m.in. adwokackich dyżurów obrończych. Chodzi o sprawdzenie czy brak wynagrodzenia za to, że adwokat lub radca prawny, wykonując ustawowy dyżur obrończy, pozostaje w gotowości do niezwłocznego podjęcia czynności obrończych, jest zgodny z gwarancjami wynikającymi z Konstytucji. Skargę wniósł adwokat Robert Pogorzelski. Odpłatności za swoje dyżury domagają się także prokuratorzy, a sędziowie - dodatku funkcyjnego m.in. za pełnione dyżury aresztowe.

Prawo wprost dopuszcza, aby prezes wojewódzkiego sądu administracyjnego jednocześnie kierował jednym z jego wydziałów orzeczniczych. W mniejszych sądach regulamin wewnętrznego urzędowania ogranicza przy tym możliwość powierzenia kierowania wydziałem innemu sędziemu. Problem nie polega więc na samej legalności kumulacji funkcji ani na ocenie konkretnej osoby, lecz na tym, czy konstrukcja organizacyjna zapewnia wystarczające rozdzielenie czynności wykonawczych i kontrolnych, zwłaszcza gdy przedmiotem skargi staje się administracyjne działanie przewodniczącego wydziału, który jest zarazem prezesem sądu – pisze dr Bartosz Bacia, radca prawny, współautor „Standardu antykorupcyjnego dla biznesu” UN Global Compact.

Premier poinformował w czwartek, że wyraził warunkową zgodę na odejście z rządu Ministra ds. Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu, Macieja Berka i na kandydowanie przez niego do Trybunału Konstytucyjnego, dlatego, że jest osobą, która może naprawić sytuację w TK.

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, która usprawni kontrolę nabywania przez cudzoziemców nieruchomości w Polsce. Notariusze będą przesyłać dokumenty do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wyłącznie w formie elektronicznej. Dzięki temu ich obieg ma się stać szybszy, bezpieczniejszy i bardziej przejrzysty.

Marcin Romanowski poinformował Sąd Okręgowy w Warszawie, że posiada legalnie wydany paszport na inną tożsamość, co ma mu umożliwiać swobodne podróżowanie poza Unią Europejską. Rzecznik Prokuratury Krajowej przyznał, że nie wie, czy to możliwe w świetle obowiązujących przepisów. Prawnicy wskazują, że dokumenty na inne dane mogą być wydawane jedynie w szczególnych sytuacjach przewidzianych ustawą.

Ministerstwo Sprawiedliwości planuje wprowadzenie przepisów, zgodnie z którymi przetwarzanie wizerunku małoletniego w sieci, mogłoby nastąpić wyłącznie po udzieleniu zgody jego przedstawiciela ustawowego lub samego małoletniego, który ukończył 16 lat. Brak takiej zgody stanowić ma naruszenie prawa do ochrony danych osobowych i prawa do ochrony dóbr osobistych dziecka. Rodzic ma być ustawowo zobowiązany do ochrony prywatności dziecka.

Możliwość nadania uchwale przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego mocy zasady prawnej jest niezgodna z konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny. Według TK siedmioosobowy skład SN nie ma wystarczającej reprezentatywności do tego rodzaju rozstrzygnięć. Sędzia sprawozdawca Justyn Piskorski zaznaczył zarazem, że Trybunał nie przesądza o niedopuszczalności innych form działalności uchwałodawczej SN i nie podważa samej funkcji SN, polegającej na sprawowaniu nadzoru judykacyjnego i podejmowaniu działań na rzecz zapewnienia jednolitości orzecznictwa.

"Gazeta Finansowa", która napisała m.in., że Jan Kulczyk żyje i ukrywa się oraz że był powiązany ze służbami specjalnymi, przegrała sprawę wytoczoną przez dzieci biznesmena o naruszenie dóbr osobistych. Redakcja wskazywała, że artykuł miał charakter satyryczny. Jednak Sąd Najwyższy wskazał 12 sierpnia br., że gdy tłem jest śmierć, to posłużenie się taką formą nie uwzględnia w istocie przedmiotu ochrony czyli kultu osoby zmarłej. Nie chodzi tu bowiem o ocenę działalności zmarłego, ale o ochronę dóbr jego bliskich. SN dodał, że do naruszenia dóbr osobistych może dojść również wtedy, gdy autor wysnuwa sugestie.

Jeśli polski model organizacji wymiaru sprawiedliwości wymusza zatrudnianie około 10 000 sędziów, to w jaki sposób mielibyśmy zastąpić obecny model „urzędniczy” modelem „korony zawodów” – nawet w wersji „40+” – bez uszczerbku dla funkcjonowania całego systemu? Nie da się wyciągnąć wtyczki na kilka lat i zrekrutować takiej liczby wybitnych praktyków, którzy na koniec bogatej kariery zechcą przyjść do sądu rejonowego i za dwukrotność średniej krajowej sądzić pijanych kierowców, alimenciarzy czy rozstrzygać sąsiedzkie konflikty – pisze dr Maciej Hadel, sędzia w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Podgórza w Krakowie.

Większe możliwości wnoszenia e-pism w sprawach frankowych, dotkliwe sankcje procesowe dla banków za apelacje oparte na argumentacji wielokrotnie odrzucanej przez TSUE, SN i sądy apelacyjne, a nawet wprowadzenie ustawowych terminów dla sądów na przeprowadzenie pierwszej rozprawy, zakończenie postępowania i wydanie wyroku – to propozycje rozwiązań, które w ocenie pełnomocników pozwoliłyby skutecznie rozwiązać nie tylko problem ze sprawami frankowymi, ale także z pozostałymi kredytami denominowanymi lub indeksowanymi do innych walut, zwłaszcza do euro.

Działania podejmowane przez rządzących nie mają na celu zmiany ustroju konstytucyjnego Polski ani usunięcia jej organów konstytucyjnych, ale przywrócenie praworządności – uznała Prokuratura Okręgowa w Warszawie, postanawiając o umorzeniu części wątków śledztwa wszczętego z zawiadomienia prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by tryb zdalny był częściej stosowany w sprawach karnych. Chodzi m.in. o przesłuchiwanie świadków. W postępowaniu przygotowawczym będzie to możliwe bez ograniczeń, w postępowaniu sądowym wymagać będzie „ważnej przyczyny” i braku sprzeciwu strony, której taka czynność będzie dotyczyć. Dodatkowo wprowadzana jest możliwość e-przesłuchania podejrzanego, pod warunkiem jego zgody.

Słaba reakcja szwajcarskich władz na skargi dotyczące braku dostępu do posiłków wegańskich podczas pobytu w areszcie i szpitalu, naruszyła europejską konwencję, tj. prawo do wolności myśli i sumienia oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego – orzekł Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w sprawie obywateli szwajcarskich. Była to pierwsza sprawa, dotycząca diety wegańskiej w zakładach zamkniętych.

Ponad 10 proc. postępowań przygotowawczych, dotyczących przestępstw motywowanych uprzedzeniami, zostało w okresie od 6 lutego do 30 czerwca 2026 r. bezpodstawnie przeprowadzonych i zakończonych w jednostkach prokuratury innych niż właściwe – wynika z pisma, które prokurator krajowy Dariusz Korneluk skierował do szefów prokuratur. Zobowiązał również, by śledczych prowadzących tego typu sprawy, wspomogli asystenci.

Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował własne rozwiązanie corocznego problemu z mianowaniem asesorów sądowych. W jego ocenie mogłoby ono następować z mocy prawa, z dniem zdania egzaminu sędziowskiego, a samą procedurę kończyłaby np. Krajowa Rada Sądownictwa. MS nie widzi jednak podstaw do podjęcia prac legislacyjnych w kierunku wyeliminowania z procedury kontrasygnaty premiera, nie skłania się też do nabywania statusu asesora „z automatu”.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich kandydat na prokuratora, któremu odmówiono powołania, powinien mieć możliwość zapoznania się z okolicznościami takiej decyzji. Wskazuje przy tym, że prawo co prawda nie gwarantuje przyjęcia do służby publicznej, ale obowiązek uzasadnienia odmowy wynika z Konstytucji. RPO przywołuje też niedawny wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, dotyczący powołania sędziów przez prezydenta.

Maciej Berek przestaje być ministrem ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu – ogłosił we wtorek premier Donald Tusk. Jego obowiązki przejmie Joanna Knapińska, szefowa Rządowego Centrum Legislacji.