Prokuratorscy związkowcy wskazują PK, gdzie szukać oszczędności
Kwestie wynagrodzeń pracowników prokuratury i jej sytuacji finansowej budzą od dłuższego czasu spore emocje. Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP przesłała do Dariusza Korneluka, prokuratora krajowego, pismo z postulatami/radami, gdzie zaoszczędzić, zapewniając równocześnie właściwą, profesjonalną i - jak podkreślono - sprawną obsługę zadań prokuratury przy równoczesnym efektywniejszym wykorzystaniu już zatrudnionych pracowników i dostępnych zasobów technicznych. Chodzi m.in. o możliwości prokuratorskiego systemu Prok-Sys.
Jak wskazał prokurator Jacek Skała, przewodniczący Rady Głównej związku, celem wystąpienia nie jest kwestionowanie zasadności polityki oszczędnościowej ani polemika z diagnozą trudnej sytuacji finansowej prokuratury. - Rada Główna podziela troskę o racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi, niemniej jednak akcentowanie przy wielu okazjach, takich jak narady służbowe, przedsięwzięć oszczędnościowych naraża autorytet prokuratury. Takie działania nasze środowisko pamięta doskonale, w szczególności z lat 2009–2015. Obecnie powtarzają się one. Nie tędy prowadzi droga do nowoczesnej prokuratury, która nie musi się wstydzić wobec swoich kooperantów, a także własnej kadry oraz podmiotów zewnętrznych, działań oszczędnościowych dotyczących podstawowych sfer swojej działalności - wskazał.
Powtórzył postulat związku o konieczności przyjęcia planu modernizacji prokuratury.
Czytaj: Budżet prokuratury na 2026 r. mniejszy o 95 mln zł?>>
Kiedy projekt ustawy o pracownikach prokuratury? Etap konsultacji>>
Prokuratury zasypane pytaniami o statystykę
W ocenie związkowców jednym z problemów jest niedostatecznie wykorzystywanie możliwości technicznych systemu Prok-Sys. - System ten, funkcjonując na poziomie centralnym, gromadzi dane ze wszystkich jednostek prokuratury i w założeniu powinien umożliwiać generowanie przekrojowych zestawień statystycznych, raportów monitoringowych oraz analiz koordynacyjnych bez konieczności angażowania poszczególnych prokuratur regionalnych i rejonowych - podkreślają.
- W praktyce jednak obserwujemy sytuację odwrotną: jednostki nadrzędne kierują do podległych prokuratur liczne zapytania statystyczne, monitorujące i koordynacyjne, zobowiązując każdą z nich do samodzielnego sporządzenia odpowiedzi. Tymczasem dane niezbędne do udzielenia tych odpowiedzi są już zgromadzone w systemie Prok-Sys i dostępne na szczeblu centralnym. Skutkiem tego jest generowanie pracy kilkuset pracowników sekretariatów w dziesiątkach jednostek w całym kraju - pracy, która polega na ręcznym przygotowywaniu zbliżonych treściowo dokumentów w oparciu o informacje już wprowadzone do centralnej bazy danych - wskazują.
Czytaj też w LEX: Oddając głos prokuratorom: opinie prokuratorów co do przyszłego ustroju prokuratury – badanie empiryczne >
Rada Główna postuluje więc, aby zadania analityczno-sprawozdawcze, które mogą być wykonywane w oparciu o dane zgromadzone w systemie Prok-Sys, były realizowane centralnie przez wyznaczony, stosunkowo niewielki zespół wykwalifikowanych pracowników posiadających odpowiednie uprawnienia dostępowe. Wdrożenie tego rozwiązania, ewentualnie uzupełnionego o narzędzia oparte na sztucznej inteligencji (np. w zakresie automatycznego generowania zestawień i raportów), pozwoliłoby na uwolnienie znacznych zasobów ludzkich na poziomie prokuratur rejonowych i regionalnych, które mogłyby zostać przeznaczone na obsługę merytoryczną postępowań. - Chcę w tym miejscu przypomnieć, że w związku z procedurą konkursową na stanowisko prokuratora krajowego toczyła się dyskusja w tym zakresie i padały deklaracje o ograniczeniu kierowania pism z wnioskami o dane, które są dostępne w Prok-Sys. Oszczędzanie czasu pracy, który jest wycenialny, to podstawowa oszczędność, którą można w tej chwili od ręki zrealizować - pisze Skała.
Drukowanie pouczeń podwyższa koszty
W ocenie związku osobnym problemem, który bezpośrednio wpływa na koszty funkcjonowania prokuratury, są wymogi wynikające z Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury.
- Przykładem szczególnie absurdalnym i dotkliwym finansowo jest obowiązek dołączania do akt postępowania wydruków pouczeń kierowanych do podejrzanych, pokrzywdzonych i świadków. Pouczenia te – o rozbudowanej i wielostronicowej treści – muszą być drukowane i fizycznie załączane do akt każdej sprawy, co generuje koszty materiałowe (papier, toner, eksploatacja urządzeń drukujących, konieczność przechowywania w aktach i archiwizowania przez dziesiątki lat) osiągające w skali całego kraju niebagatelne kwoty. Obowiązek ten wynika wyłącznie z treści regulaminu, a nie z bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawowych, co oznacza, że może być usunięty lub zmodyfikowany w trybie administracyjnym, bez konieczności nowelizacji aktów rangi ustawowej. Rada Główna postuluje rozważenie zastąpienia wydruków pouczeń ich elektronicznym dokumentowaniem w systemie Prok-Sys z odnośnikiem do aktualnie obowiązujących pouczeń dostępnych online lub umożliwienie przekazywania pouczeń w formie elektronicznej - podkreślono.
Czytaj też w LEX: Cyfryzacja postępowań sądowych - zmiany w zakresie doręczania pism procesowych z użyciem portalu informacyjnego >
Wiedza o tych nieracjonalnościach jest na ogół dobrze znana pracownikom sekretariatów i innym pracownikom bezpośrednio wykonującym czynności procesowe i administracyjne. Niestety, w obecnej strukturze organizacyjnej prokuratury nie funkcjonuje żaden sformalizowany mechanizm, który pozwalałby na skuteczne przekazywanie tych obserwacji oddolnie – ku szczeblom decyzyjnym. Obieg informacji w prokuraturze jest de facto jednostronny: polecenia, wytyczne i oceny płyną z góry na dół, natomiast sygnały o problemach i pomysły racjonalizatorskie napotykają strukturalne bariery - wskazuje przewodniczący Jacek Skała.
Czytaj też w LEX: Użycie sztucznej inteligencji w postępowaniu karnym >
System zgłaszania propozycji racjonalizatorskich?
Związkowcy apelują również o podjęcie inicjatywy zmierzającej do utworzenia sformalizowanego mechanizmu zgłaszania propozycji racjonalizatorskich przez pracowników prokuratury wszystkich szczebli. W ich ocenie mógłby być do tego przeznaczony moduł w systemie Prok-Sys lub odrębna platforma elektroniczna umożliwiająca zgłaszanie uwag (innych niż zgłaszane przy użyciu HelpDesk Atmosfera) i propozycji przez każdego pracownika.
Czytaj też w LEX: Wybrane problemy regulacji statusu prokuratora w Polsce – głos w dyskusji dotyczącej reformy prokuratury >
