Polskie prawo wykroczeń wymaga głębokiej reformy, albo… likwidacji i włączenia do szerokiego prawa karnego, a częściowo też administracyjnego – uznali uczestnicy zorganizowanej 14 października przez Instytut Nauk Prawnych PAN i Wydawnictwo Wolters Kluwer konferencji naukowej pt. „Polskie prawo wykroczeń – stan obecny i perspektywy zmian”. Wskazywano, że takie procesy trwają w wielu krajach, chociaż niekonsekwentnie, bo równolegle dochodzi do wzmacniania prawa wykroczeń. W Polsce jednym z tego przykładów jest milionowa grzywna za wykroczenie.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zarządził natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie: Michała Lasoty, Piotra Schaba i Przemysława W. Radzika. Decyzje, jak poinformowało MS, zostały podjęte w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przez nich czynów zabronionych oraz koniecznością ochrony powagi sądu i istotnych interesów służby. Podstawą jest przepis wielokrotnie krytykowany przez sędziów, ale też m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich.

Ósmy sędzia TK Maciej Berek ślubował - w środę, 14 października - w Sejmie. Zapewnił, że wraz z pozostałymi sędziami TK zrobi wszystko, aby wartości, o których mówi rota ślubowania, ziszczały się każdego dnia w funkcjonowaniu Trybunału. To jeden z pięciu sędziów, których prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Ślubowanie sędziów TK, z zachowaniem ustawowych wymogów, ale bez fizycznej obecności prezydenta, dopuściła w swojej opinii Komisja Wenecka.

Sejmowa podkomisja pracuje nad projektami zmian w procedurze karnej – prezydenckim i posłów Koalicji Obywatelskiej - które mają przywrócić większość zmian z nowelizacji zawetowanej w marcu przez prezydenta. Jednak spośród rozwiązań mających poszerzyć prawa osób podejrzewanych lub oskarżonych, nie ma nowej definicji podejrzanego. Prezydent w ogóle pomija ten problem, a posłowie w miejsce nowej definicji proponują pakiet innych rozwiązań, według nich zwiększających uprawnienia podejrzanych.

W Ministerstwie Sprawiedliwości pracuje ponad 120 sędziów, a 6 z nich od co najmniej 20 lat. Rządowy projekt nowelizacji zmierza we właściwym kierunku, lecz zatrzymuje się w pół drogi. Problemem nie jest bowiem wyłącznie skala delegacji, ale sama ich istota – pisze prof. Andrzej Olaś z Zakładu Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, adwokat, niezależny arbiter.

Jakie alternatywy wobec długotrwałych i kosztownych sporów sądowych mają klienci sektora finansowego w dochodzeniu swoich roszczeń i co należy zmienić w polskim prawie, aby spory te były rozwiązywane jak najlepiej i najszybciej – to główne wątki czwartkowej konferencji „Spory z podmiotami rynku finansowego w postępowaniu cywilnym” organizowanej przez Rzecznika Finansowego, której patronem medialnym jest portal Prawo.pl

Złożenia ślubowania przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego nie można postrzegać jako wymogu niezbędnego do skutecznego wyboru sędziów. Przyjęcie przysięgi przez prezydenta jest, w ocenie Komisji Weneckiej, istotne także z punktu widzenia Konstytucji, ale, jak podkreślono, pełni funkcję przede wszystkim ceremonialną. Dlatego zaleca się, by w przypadku gdy prezydent odmawia odebrania takiego ślubowania lub zwleka z tą czynnością, umożliwić sędziom TK złożenie przysięgi bez jego fizycznego udziału.

Komisja senacka zdecydowała, że nie będą kontynuowane prace nad petycją dotyczącą zmiany ustawy o doradztwie podatkowym, polegającą na tym, że w sprawach dyscyplinarnych doradców podatkowych mógłby z urzędu bronić nie tylko doradca podatkowy, jak jest obecnie, ale także adwokat lub radca prawny. Autor petycji, adwokat Robert Pogorzelski, uzasadniał, że obecne brzmienie przepisu jest niekonstytucyjne. Ministerstwo Finansów postulowało nieuwzględnienie petycji, wskazując, że koszty obrony z urzędu w postępowaniach dyscyplinarnych pokrywa samorząd, więc środki te powinny trafiać do członków tego samorządu.

Branża gastronomiczna, handel i usługi narażają się na poważne konsekwencje finansowe, wynajmując swoje lokale pod nielegalne automaty do gier. Krajowa Administracja Skarbowa w tym roku zarekwirowała już ponad tysiąc takich urządzeń. Oprócz zarzutów karno-skarbowych za wykryte automaty grożą słone kary pieniężne – po 100 tysięcy złotych za sztukę - a uniknąć finansowej odpowiedzialności jest bardzo trudno.

Senacka komisja ponownie zajmie się petycją, by referendarzom ze zdanym egzaminem adwokackim, radcowskim lub notarialnym i określonym stażem pracy umożliwić udział w konkursach na stanowisko sędziego sądu rejonowego. Sceptyczne jest m.in. samo Ministerstwo Sprawiedliwości, ale też Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. W ich ocenie priorytetem jest dopuszczenie do konkursów referendarzy z egzaminem sędziowskim, którzy nie podeszli do nich za czasów poprzedniej KRS choćby z powodu wstrzymania konkursów.

Portal Informacyjny przestaje być jedynie miejscem, w którym można sprawdzić stan sprawy, i zaczyna stawać się narzędziem komunikacji procesowej z sądem. To dobry kierunek. Doświadczenia Krajowego Rejestru Zadłużonych pokazują jednak, że prawdziwym wyzwaniem nie jest już samo przeniesienie postępowania do internetu. Znacznie trudniejsze jest stworzenie spójnego środowiska cyfrowego, w którym poszczególne systemy współpracują ze sobą, rozwiązania techniczne odpowiadają konstrukcjom procesowym, a informatyzacja rzeczywiście upraszcza postępowanie zamiast tworzyć nowe wymagania formalne – pisze sędzia Błażej Jaracz z Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia.

Uchylenia immunitetu sędziemu może żądać tylko ten, kto złożył akt oskarżenia. Status oskarżyciela przysługuje z mocy ustawy prokuratorowi, zaś inne osoby , muszą wykonać czynność procesową, jaką jest wniesienie aktu oskarżenia. Skarżący takiego statusu nie miał i jego oskarżenie o sfałszowanie protokołu rozprawy przez sędziego nie będzie rozpoznane przez Sąd Najwyższy.

Krajowa Rada Sądownictwa zajmie się wnioskiem sędziego Konrada Mielcarka ws. wpisu szefa MS Waldemara Żurka po tym, jak sędzia przychylił się do wniosku o zastosowanie listu żelaznego dla Marcina Romanowskiego, byłego wiceministra sprawiedliwości. Minister napisał o Mielcarku, że „neo-sędzia ze stajni Ziobry” uzasadnił w orzeczeniu, iż „pis-owskie prawo go nie wiąże, zasłaniając się Konstytucją, którą przez lata deptano”. Chodziło o nieuwzględnienie przez sędziego sprzeciwu prokuratury.

Do sprawy zażaleń na wydanie listu żelaznego Marcinowi Romanowskiemu wyłoniona została przez system losowania sędzia Maria Turek – poinformowała w poniedziałek rzeczniczka prasowa Sądu Apelacyjnego w Warszawie Ewa Leszczyńska-Furtak. Sędzia jest delegowana do SA z warszawskiego Sądu Okręgowego. Jej delegację „przedłużył” we wrześniu br. obecny minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.

Jak poinformował rzecznik praw pacjenta, Sąd Apelacyjny w Lublinie uwzględnił jego apelację i podwyższył zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta - z pierwotnie przyznanych 20 tys. zł do 50 tys. zł. Sprawa dotyczyła udziału osoby nieuprawnionej w zabiegu operacyjnym. Jak podkreślił RPP, pacjent ma prawo do godności i bezpieczeństwa w czasie wykonywania konkretnych procedur.

Sądy dwóch instancji uniewinniły osobę oskarżoną w procesie karnym, ale oba odmówiły jej pełnego zwrotu kosztów poniesionych na wynagrodzenie obrońcy. Walczy o to jeszcze Rzecznik Praw Obywatelskich, który wniósł kasację do Sądu Najwyższego. Przekonuje, że obciążanie oskarżonego kosztami niesłusznego oskarżenia oznacza przerzucenie na niego odpowiedzialności za błędy oskarżyciela publicznego. A prawnicy dodają, że obecne przepisy przewidują bardzo szeroki zakres luzu decyzyjnego, co stwarza niebezpieczeństwo różnicowania – w podobnych sprawach karnych – sytuacji uniewinnionych.

Projekt Prawa o ustroju prokuratury, który trafił na biurko ministra sprawiedliwości, zakłada to, co już wcześniej zapowiadano, czyli odejście od asesorów prokuratury. Zastąpić mają ich młodsi prokuratorzy powoływani i odwoływani przez prokuratora generalnego. Co istotne, swoje stanowisko będą mogli pełnić tylko cztery lata. Po dwóch będą mogli startować w konkursach na prokuratorów. Nie będzie więc automatycznego przekształcania stanowisk, a dodatkowo tacy kandydaci będą musieli wykazać się m.in. setką spraw, w których wykonywali określone czynności zawodowe, a jeżeli było ich mniej, wszystkimi sprawami.

W ostatnim czasie znów ożywiła się dyskusja wokół wyeliminowania z systemu prawnego art. 212 kodeksu karnego, określanego szumnie jako odpowiedzialność karna za słowo. Ujmując to precyzyjniej, nie walczy się o wyeliminowanie tzw. zniewagi (art. 216 k.k), ale od lat forsowany jest postulat, że z pomawiającego (art. 212 k.k) nie powinno się czynić przestępcy. Problem jednak w tym, że słowem reputację człowieka łatwo zniszczyć, a proces cywilny nie zawsze wystarcza – pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

W niedzielę, 11 października br., zatrzymano mężczyznę, który miał grozić premierowi Donaldowi Tuskowi i wicepremierowi, szefowi MON Władysławowi Kosiniakowi-Kamyszowi. Wcześniej przedstawiciele służb mówili o informacjach świadczących o możliwym zamachu. Polskie przepisy przewidują, że za przygotowania do zamachu na organ konstytucyjny grozić może od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, ale za podjęcie działalności zmierzającej bezpośrednio do urzeczywistnienia tego celu nawet 20 lat. Penalizowane jest też przygotowanie do zabójstwa, za co grozić może do 15 lat więzienia.

Do kolejnych dwóch incydentów doszło w szkołach w sobotę. 21-latka zaatakowała nożem trzy osoby w zespole szkół dla dorosłych przy ul. Mińskiej w Warszawie. Do szpitala trafiła 17-latka, a w Olsztynie - jak poinformowała policja - pobiło się dwóch nastolatków. W całej Polsce trwa policyjna akcja związana z dwoma wcześniejszymi tragicznymi atakami i m.in. groźbami zamieszczanymi w internecie. Tymczasem standardy ochrony małoletniego, które miały wypracować szkoły, powinny obejmować także procedury na wypadek wtargnięcia napastnika czy ataków.