Mikołaj Kozak

Czy podejrzany, co do którego umorzono śledztwo, może stracić kontrolę nad postępowaniem ponieważ to nie on, ani nie jego obrońca, wniósł zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego? Sytuacja dotąd nie do wyobrażenia, ale polska rzeczywistość procesowa nie przestaje dostarczać nam nowych tematów – pisze Mikołaj Kozak, adwokat z Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Należy do zwykłej tradycji i dobrego zwyczaju, że obrońca, zgłaszając swój udział w sprawie, składa wniosek m.in. o powiadamianie go o udziale w czynnościach. Tyle że historia zna rozmaite przypadki traktowania obrońców nie jako partnerów, tylko wrogów wymiaru sprawiedliwości, a niedawno pojawił się nowy pomysł na utrudnienie im życia – pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Przypadki, w których procedura karna nie nadąża za światem biznesu czy dużymi instytucjami, to temat rzeka. Przepisy, często skrojone, pod łatwe, „pospolite” sprawy, prowadzą do absurdów, wskutek których prowadzenie postępowania staje się teatrem iluzji pełnym działań pozorowanych, a nie zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Przykładem tego jest instytucja przesłuchania zawiadamiającego w celu uzupełnienia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa - twierdzi adw. Mikołaj Kozak z Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni sp.p.

Ktoś kiedyś powiedział, że to, że Temida jest ślepa, to pół biedy. Problem w tym, że bywa też głucha. Jeszcze większy problem jest wtedy, kiedy zdrowy rozsądek zastępuje tzw. „ucieczka w formalizm" - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni, nawiązując do art. 66 par. 1 kodeksu karnego, zakładającego możliwość warunkowego umorzenia postępowania wobec sprawcy przestępstwa.

Nikt poważny nie kwestionuje potrzeby walki z korupcją. Problem w tym, że instytucja, która ma jej zapobiegać, od lat jest obiektem poważnych i powtarzalnych kontrowersji. Weto Prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy likwidującej CBA nie zakończyło sporu o tę instytucję. Państwo może funkcjonować z niedoskonałymi instytucjami – bo większość z nich taka właśnie jest. Gorzej funkcjonuje z instytucjami o mocno nadwątlonym zaufaniu społecznym. Weto zatrzymało zmianę, ale nie rozwiązało problemu - pisze Mikołaj Kozak, adwokat z Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Jednym z najistotniejszych elementów tzw. ustawy naprawczej, czyli dużej nowelizacji procedury karnej, było wyeliminowanie z Kodeksu postępowania karnego sprzeciwów prokuratorskich od postanowień sądu, na mocy których zastrzega się, że tymczasowe aresztowanie ulegnie zmianie pod warunkiem złożenia w wyznaczonym terminie określonego poręczenia majątkowego. Niestety, weto prezydenckie utrwaliło weto prokuratorskie. Parlamentarzystom zabrakło większości, żeby odwrócić ten stan rzeczy - pisze Mikołaj Kozak, adwokat z Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Prezydent Karol Nawrocki zawetował dużą nowelizację postępowania karnego, co należy przyjąć z ubolewaniem, bo zawierała ona szereg bardzo potrzebnych zmian. Nie jest kwestią prawną, ale zapewne istotną politycznie, że do projektu ustawy przylgnął termin „ustawa naprawcza", sugerujący, że jest co naprawiać. I to niekoniecznie tylko po poprzednikach, bo ustawodawca każdej kadencji bywa racjonalny tylko z nazwy. Ktoś kiedyś powiedział, że nieprzypadkowo logika prawnicza jest na I roku studiów. Kiedy wchodzą konkretne przedmioty, okazuje się, że nie zawsze odgrywa ona w przepisach istotną rolę – pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Klient jest oskarżony o to, że w nieustalonym czasie, z nieustalonymi osobami, w nieustalony sposób, dokonał bliżej nieustalonego czynu. Tylko sprawca jest zawsze ustalony. Często z opisu czynu wynika, mimo wszystko, przynajmniej część enigmatycznych okoliczności, choć równie często wiele z nich jest przysłoniętych domysłami. A niezwykle trudno jest bronić się przed zarzutem popełnienia czynu zabronionego na rzecz np. nieustalonej osoby. Albo ustalonej z pseudonimu - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Zgodnie z art. 321 par. 5 kodeksu postępowania karnego, w terminie trzech dni od daty końcowego zaznajomienia podejrzanego z materiałami postępowania strony mogą składać wnioski o uzupełnienie śledztwa. W teorii mówimy o instytucji gwarancyjnej, prawie do obrony, o przygotowaniu do przejścia w fazę postępowania jurysdykcyjnego. Przedstawiciele doktryny prawa karnego procesowego piszą o zapoznaniu się z całością materiału dowodowego w celu przygotowania odpowiedniej linii obrony – pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Uzasadnienie postanowienia o przedstawieniu zarzutów powinno stanowić konkretyzację dowodów, które doprowadziły do jego wydania. Jak jest jednak w praktyce? Prokurator, w instrukcyjnym 14-dniowym terminie, produkuje dokument, z którego absolutnie nic nie wynika. Jedynie tyle, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnił przedstawienie zarzutów – pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.