Rząd zapowiada sprzątanie w prawie, co jest kontynuacją trendu deregulacyjnego, który obserwuje się w Polsce już od jakiegoś czasu - z różnymi skutkami. Projekt „Programu regulacyjnego na lata 2026–2028” to obietnica walki z inflacją przepisów, wprowadzenia zasady „jeden za jeden” i zasady digital by default – pisze Dominika Kornet, radczyni prawna.

Gdy nie może wejść w życie ustawa przywracająca zgodne z Konstytucją zasady wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, uzasadnione jest przeprowadzenie tego w oparciu o obowiązujące przepisy. Czyli przy pomocy niekonstytucyjnej ustawy przywrócony zostanie konstytucyjny charakter KRS – mówi prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego i były sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Trzej lekarze oskarżeni w związku ze śmiercią ciężarnej Izabeli, która zmarła w 2021 r. w szpitalu w Pszczynie, zostali we wtorek skazani na kary bezwzględnego więzienia - od roku do półtora roku - oraz kilkuletnie zakazy wykonywania zawodu. Tak zdecydował we wtorek Sąd Okręgowy w Katowicach, rozpoznający apelacje od ubiegłorocznego wyroku sądu w Pszczynie.

Do Sądu Najwyższego wpłynęło pytanie prawne od sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach w sprawie dziedziczenia przez rodzeństwo. Chodziło o przypadek, gdy jeden z rodziców zrzeka się dziedziczenia na rzecz dzieci i wnuków. Jaki skutek to wywołuje dla sióstr i braci spadkodawcy? Czy rodzeństwo dziedziczące wówczas w zbiegu z małżonkiem dziedziczy połowę spadku?

Impasu, który obecnie trwa w Sądzie Najwyższym, nie zmieni wybór nowego I prezesa. Tym bardziej że prezydent Karol Nawrocki, co wynika z sygnałów jego otoczenia, nie zamierza akceptować ustaw, które mogłyby sytuację uzdrowić. Nowy skład Krajowej Rady Sądownictwa, gdy sędziów wybiorą sędziowie, również nie gwarantuje, że do sądów i SN trafią prawidłowo powołani sędziowie, bo prezydent może po prostu ich nie powołać. Skutkiem będą kolejne odszkodowania wypłacane przez Polskę w związku ze skargami m.in. do ETPCz – mówi Prawo.pl dr Jarosław Matras, sędzia SN.

1 marca 2026 roku weszły w życie zupełnie nowe rozwiązania normatywne, umożliwiające pewnej kategorii podmiotów wnoszenie pism do sądu – jeśli przepis ustawy tak stanowi – poprzez umieszczenie ich treści w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych w sposób, który umożliwia wnoszącemu uzyskanie dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie takiego pisma do sądu. To krok w kierunku cyfryzacji sądownictwa, który niewątpliwie ułatwi stronom korespondencję z sądem – pisze dr Monika Czechowska.

Prof. Wojciech Sadurski jest prawnikiem konstytucjonalistą, profesorem prawa na Uniwersytecie w Sydney oraz w Centrum Europejskim Uniwersytetu Warszawskiego. Prof. dr hab. Monika Florczak‑Wątor to profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kieruje Katedrą Prawa Konstytucyjnego na Wydziale Prawa i Administracji UJ. To oni będą nowymi przedstawicielami Polski w Komisji Weneckiej - najważniejszym organie doradczym Rady Europy, którego opinie stanowią fundament dla europejskich standardów praworządności.

1 marca zmarł dr Jakub Górski - partner zarządzający i współzałożyciel kancelarii prawnej T. Studnicki, K. Płeszka, Z. Ćwiąkalski, J. Górski sp.k., przewodniczący Rady Uczelni Uniwersytetu Jagiellońskiego na kadencję 2025-2028.

Komisja Wenecka przeanalizowała projekt tzw. ustawy praworządnościowej, nad którym aktualnie pracuje Sejm, a który ma uregulować status sędziów powołanych od 2018 r. Jej wątpliwości wiążą się przede wszystkim z propozycjami dotyczącymi sędziów, którzy awansowali lub przyszli spoza zawodu przy udziale obecnej KRS. Wskazuje przy tym na obowiązujące w Polsce konstytucyjne zasady nieusuwalności sędziów i trójpodziału władz. Zwraca uwagę, że z lekceważenia choćby tej drugiej może skorzystać w przyszłości inna większość parlamentarna w celu ingerencji w działalność sądowniczą.

Debata o kryzysie klimatycznym coraz częściej zahacza o prawo, bo - jak się okazuje - to właśnie ono może okazać się najskuteczniejszym narzędziem ograniczającym szkody środowiskowe. W najnowszym odcinku podcastu Prawo na Oko, Konrad Kaczyński - prawnik zanurzony w tematyce ochrony środowiska, a także laureat konkursu Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra 2025 pokazuje, jak wygląda ekologia od strony paragrafów. Gość odcinka zdejmuje z prawa środowiskowego warstwę abstrakcji i mówi wprost, dlaczego mimo narastających kryzysów Polska wciąż tkwi w klimatycznym impasie oraz jak wygląda codzienność pracy nad ustawami, które mają chronić naszą planetę... zanim będzie za późno.

Niewiele ponad trzy miesiące pozostało Polsce na uchwalenie prawa, które realnie ochroni dziennikarzy, aktywistów i obywateli przed uciążliwymi powództwami sądowymi, służącymi wyłącznie zastraszaniu i nękaniu. Projekt – w wersji krytykowanej przez organizacje pozarządowe - ma zostać skierowany do Sejmu do połowy kwietnia bieżącego roku.

Na stole jest już wstępna wersja projektu ustawy o pracownikach sądów. Co do zasady ma być punktem wyjścia do dalszych prac, ale już budzi wśród pracowników spore emocje. Chodzi m.in. o to, że Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje, by urzędnik sądowy miał zakaz publicznego manifestowania poglądów politycznych, a także nie mógł uczestniczyć w strajku lub akcji protestacyjnej zakłócających normalne funkcjonowanie sądu. Pracownicy uważają, że to próba zablokowania im jedynej możliwości nacisku na kolejne rządy w sprawie podwyżek wynagrodzeń.

Przygotowywany od blisko dwóch lat projekt nowej ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących jest już prawie gotowy i wkrótce ma trafić do konsultacji. Wiadomo, że proponuje on fundamentalne zmiany z zasadach powoływania biegłych i oceny ich pracy, a także nowe, znacznie korzystniejsze niż dotychczas warunki wynagradzania. Chociaż ta kwestia jest jeszcze przedmiotem uzgodnień i wiele wskazuje, że nie będą to stawki tak atrakcyjne, jak oczekiwało środowisko biegłych.

Jarosław Królewski, prezes Wisły Kraków, zapowiada skargi do Komisji Europejskiej na polskie kluby piłkarskie, które korzystają z pomocy lokalnych samorządów. Chodzi o obejmowanie kolejnych serii akcji, konkursy na promocję poprzez sport, pożyczki z miejskich budżetów albo od spółek komunalnych. Wniosek o zbadanie całej sprawy trafił też już do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Gdyby kluby musiały zwracać pomoc publiczną uznaną za niedozwoloną, to wiele z nich znalazłoby się na skraju bankructwa – a polski futbol czeka wtedy rewolucja.

Kolejny atak USA i Izraela na Iran oraz odwet tego państwa oceniają już pod kątem prawa międzynarodowego polscy i zagraniczni eksperci. Ich zdaniem, mogło dojść do naruszenia zasad zawartych w Karcie ONZ, nie ma natomiast podstaw, aby uruchamiać procedury zawarte w traktacie NATO. Wszystkie strony konfliktu powinni jednak przestrzegać konwencji genewskich chroniących ludność cywilną.

Sprawy sądowe związane z robotami budowlanymi będą trafiać do obowiązkowych mediacji, co ma ułatwić rozstrzyganie skomplikowanych, trwających latami sporów mniej angażując sędziów i biegłych. Dotyczy to również klasycznych spraw o zapłatę, czyli postępowań upominawczych i nakazowych, gdy pozwani nie zaakceptują nakazu zapłaty i wniosą sprzeciw albo zarzuty.

Edukacja prawna powinna być obecnie nastawiona na zagrożenia, z którymi na co dzień stykają się młodzi ludzie w wirtualnym świecie, związane choćby z cyberprzemocą, deepfakami, ochroną danych, ale powinna się też skupić na przestrzeganiu prawa, obowiązkach obywateli i konsekwencjach, jakie z tego wynikają. Istotne jest też, biorąc pod uwagę trendy międzynarodowe, położenie nacisku na wyjaśnianie znaczenia trójpodziału władzy i jego znaczenia w funkcjonowaniu państwa prawa — mówi sędzia Katarzyna Orłowska-Mikołajczak, prezeska Fundacji Edukacji Prawnej „Iustitia”.

Krajowa Rada Sądownictwa skierowała do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie konstytucyjności przepisów obecnie obowiązujących, na mocy których wybierani są jej członkowie. Chodzi konkretnie o możliwość odrzucenia przez marszałka Sejmu kandydatury, w sytuacji gdy brakuje pod nią podpisów obywateli lub gdy minister sprawiedliwości nie potwierdzi statusu zgłaszających sędziów. Sprawa dotyczy – jak wyjaśniono – tych sędziowskich kandydatów, którzy zostali powołani lub awansowani od 2018 r. Jest też wniosek o zabezpieczenie.

Zgromadzenie Ogólne Sądu Najwyższego zdecydowało, że przedstawi prezydentowi Karolowi Nawrockiemu sędziów: Pawła Czubika, Tomasza Demendeckiego, Zbigniewa Kapińskiego, Aleksandra Stępkowskiego i Mariusza Załuckiego jako pięciu kandydatów na I prezesa SN. 27 lutego odbyły się wysłuchania w sumie sześciu sędziów – wśród nich była jeszcze sędzia Agnieszka Góra-Błaszczykowska.

Nowelizacją Prawa o ustroju sądów powszechnych, dopuszczającą studentów prawa, konkretnie po trzecim roku, do pracy w sądach na stanowisku młodszego asystenta sędziego i z wynagrodzeniem od 5500 zł do 6500 zł brutto - trafi do podpisu prezydenta. Sejm przyjął poprawkę Senatu uwzględniającą wśród uprawnionych do bycia zatrudnionym na stanowisku starszego asystenta sędziego osób, które zdały egzamin komorniczy lub zostały powołane przez ministra sprawiedliwości na stanowisko komornika sądowego.