W tym momencie Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury domyka prace nad dwoma obszernymi projektami. Jeden z nich to nowa ustawa o Sądzie Najwyższym – chcemy, by znalazła się na biurku ministra jeszcze w tym roku. Drugi projekt to Prawo o prokuraturze, nad którym kończy pracę zespół powołany w ramach komisji. Zapewne cała komisja pochyli się nad nim w listopadzie – mówi prof. Krystian Markiewicz, przewodniczący Komisji. Jak dodaje, trwają też prace nad projektem dotyczącym statusu sędziów.

Wiele firm, które korzystało z pomocy covidowej udzielanej przez Polski Fundusz Rozwoju w ramach tarcz finansowych, zostało pozwanych o zwrot całej subwencji. PFR przekonuje, że pozwy otrzymują wyłącznie przedsiębiorcy obarczeni ryzykiem nadużyć i jest to niewielka grupa w porównaniu do ogółu beneficjentów. Wiele takich spraw nadal jest w toku, mamy natomiast coraz bogatsze orzecznictwo sądów pierwszej instancji. Prezentujemy kilka wyroków – część z nich jest korzystna dla beneficjentów, a część – dla PFR.

Zgromadzenie Prokuratorów Prokuratury Regionalnej w Krakowie jako kolejne przyjęło uchwałę, w której dostrzega potrzebę wprowadzenia mechanizmów ochrony niezależności prokuratorów oraz godności jej pracowników. Wśród nich wymienia m.in. konieczność zachowania dotychczasowych wynagrodzeń sędziów i prokuratorów oraz zachowanie struktury organizacyjnej prokuratury równoległej do struktury organizacyjnej sądów.

Przewodniczący wydziału będzie miał możliwość wybierania do sędziowskich składów trzyosobowych dwóch sędziów. W takiej sytuacji tylko referent będzie wybierany losowo. Z kolei sędzia wracający do orzekania po nieobecności dostanie sprawy, które wcześniej znajdowały się w jego referacie i zostały przydzielone innym orzecznikom – chyba że podjęto w nich już czynności. "Nowy" orzecznik będzie mógł dostać nie tylko nowe sprawy, ale i te, w których czas oczekiwania na rozprawę przekroczył 12 miesięcy. Rozporządzenie już obowiązuje.

Na rozprawę frankową najdłużej czeka się w Sądzie Okręgowym w Warszawie, co wynika z faktu, że większość spraw frankowych toczy się właśnie tam. Zdarza się, że terminy rozpraw w nowo zakładanych sprawach frankowych są wyznaczane na 2029 lub 2030 rok. Zresztą w większości dużych miast trzeba długo poczekać na rozpoznanie sprawy, ale są i takie sądy gdzie rozprawa jest wyznaczana już za... kilka tygodni.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek wezwał sędziów m.in. Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, konkretnie tych powołanych od 2018 r., by zaprzestali orzekania, gdyż w ten sposób naruszają Konstytucję i prawo europejskie. Odpowiada mu Krajowa Rada Sądownictwa, która wyraża wobec temu sprzeciw, a działania ministra określa jako bezprawne, antypaństwowe, antykonstytucyjne i antyobywatelskie.

Grupa ok. 30 asesorów czeka na powołanie przez prezydenta na urząd sędziego sądu rejonowego. Część z nich nie może już orzekać, bo właśnie minął im ustawowy okres czterech lat pełnienia obowiązków sędziego. W efekcie ich sprawy spadają z wokand, a terminy kolejnych rozpraw nie są wyznaczane, bo nie wiadomo, kiedy będzie taka możliwość. Kancelaria prezydenta sugeruje, że nominacje mogą nastąpić dopiero w listopadzie, a sami asesorzy wskazują na potrzebę pilnych zmian.

1 października ruszyła IV edycja ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Adwokaci Rozjaśniają Prawo”, koordynowanej przez Komisję Działalności Publicznej Adwokatury Naczelnej Rady Adwokackiej. W jej ramach adwokaci i aplikanci adwokaccy w całej Polsce prowadzą lekcje prawa dla młodzieży, pokazując, że prawo dotyczy każdego z nas, również uczniów. W tym roku lekcje odbywać się będą pod hasłem: Prawo vs. Hejt. Szkoła wolna od hejtu.

Kancelaria Kopeć Zaborowski (KKZ) znalazła się w gronie ścisłych finalistów prestiżowego konkursu The Lawyer European Awards 2025. To jeden z najważniejszych konkursów prawniczych w Europie, organizowany przez uznany brytyjski magazyn „The Lawyer”, w którym co roku rywalizują wiodące niezależne kancelarie z całego kontynentu.

O 100 proc. wzrosną stawki za pomoc prawną z urzędu dla adwokatów i radców prawnych m.in. w sprawach o pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej, odebranie dziecka, wpis w księdze wieczystej czy zabezpieczenie spadku. O 50 proc. wzrosną natomiast stawki w dochodzeniach, śledztwach oraz w sprawach dotyczących odroczenia lub przerwy w odbywaniu kary. Rozporządzenia zostały opublikowane, wejdą w życie 1 stycznia 2026 r.

Musi być sankcja za lekceważenie obowiązku kształcenia przez radcę prawnego. Jest to czyn trwały, a termin przedawnienia liczy się od daty końcowej - orzekł Sąd Najwyższy i przyznał rację Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu, że nie dopuścił dowodów z opinii biegłych psychiatrów, gdyż wszystkie pisma procesowe obwinionego były redagowane sensownie.

7 października Sejm zajmie się ponownie projektem wprowadzającym asesorów do wydziałów rodzinnych. Pochyli się też nad wnioskami mniejszości, które zakładają, że sędziowie, którzy chcieliby orzekać po ukończeniu 65. roku życia, składaliby stosowne oświadczenie ministrowi sprawiedliwości, a nie Krajowej Radzie Sądownictwa. Co więcej, obecne postępowania przed KRS w przedmiocie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego uległyby umorzeniu z mocy prawa. Sędzia niezmiennie mógłby orzekać do 70. roku życia.

Narzędzia usprawniające pracę prawnika, oparte na sztucznej inteligencji, były jednym z tematów kongresu In-House Lawyer Innovation Forum 2025, który odbył się 30 września w Warszawie. Uczestnicy zwracali uwagę, że ich wprowadzenie będzie koniecznością, i szukali analogii z poprzednią rewolucją, czyli wdrożeniem technologii chmurowych. Padały pytania o bezpieczeństwo danych, ochronę tajemnicy zawodowej, a także o sposób rozliczeń z zewnętrzną kancelarią, która wykonuje swoją pracę przy pomocy AI.

Na ostatnie prostej jest wyczekiwany projekt ustawy frankowej - przyjął go właśnie rząd. Przepisy mają w założeniu pomóc rozładować zatory w sądach w tych sprawach. Co ważne dla frankowiczów - zakładają, że z chwilą doręczenia odpisu pozwu pozwanemu bankowi będzie dochodziło do wstrzymania z mocy prawa obowiązku spłaty kredytu przez konsumenta, a bank nie będzie mógł w takiej sytuacji, ani rozwiązać umowy, ani zgłosić konsumenta do np. Biura Informacji Kredytowej.

Sporo nadziei obudziły ostatnie wypowiedzi ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o pracach nad ustawowym uregulowaniem pieczy współdzielonej oraz zapowiedzi zajęcia się m.in. utrudnianiem kontaktów z dziećmi. Podejście nie będzie pierwsze – sprawę próbował uregulować poprzedni rząd i poprzedni Senat. Projekty szły w kierunku penalizacji uporczywego utrudniania kontaktów i spełzły na niczym. I nadal w wielu sprawach rozwodowych dziecko jest kartą przetargową i sposobem na to, by odegrać się na znienawidzonym byłym.

Zmiany przewidujące kary także za nawoływanie do nienawiści ze względu na niepełnosprawność, wiek płeć i orientację seksualną są niezgodne z Konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny. W wersji wstępnej projektu katalog był rozszerzony o tożsamość płciową, ale w trakcie prac ją usunięto.

Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek podjął decyzję o przerwaniu czynnościach służbowych sędziego Jakuba Iwańca z Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa, XIV Wydział Karny. Decyzja – jak informuje resort – została podpisana 29 września br. i wydana w związku z licznymi przewinieniami służbowymi, które miał popełnić sędzia.

Długo oczekiwana ustawa regulująca pracę i zasady wynagradzania biegłych sądowych jeszcze w tym roku miała być przyjęta przez rząd i skierowana do prac parlamentarnych. Nie jest to jednak pewne, bowiem przedłużają się wewnątrzrządowe uzgodnienia co kształtu projektu. Największym problemem jest finansowy aspekt propozycji, a więc gwarantowane przez ustawę stawki wynagrodzeń mogą być niższe niż się spodziewano.

Pojawienie się podczas pierwszego czytania projektu nowelizacji procedury karnej wniosku o dodanie do niego przepisów zrównujących tajemnicę adwokacką, od której są wyjątki, z bezwzględną tajemnicą obrończą, to konieczny kierunek z punktu widzenia interesu obywateli – mówi Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej. I zapowiada zabiegi o dodanie podczas prac w sejmowych komisjach odpowiednich poprawek do projektu.

Postępowania restrukturyzacyjne wymagają od pełnomocników wykroczenia poza standardowe ramy reprezentacji procesowej. Konieczne jest zrozumienie, że sukces prawny nie zawsze jest tym samym co sukces biznesowy, a długoterminowy interes klienta może wymagać akceptacji pewnego ryzyka prawnego - pisze Mateusz Haśkiewicz, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, radca prawny, prezes zarządu Haśkiewicz Dyła Restrukturyzacje Upadłości.

Zbigniew Ziobro, minister sprawiedliwości i prokurator generalny z czasów PiS, został w poniedziałek doprowadzony przez sejmową komisję śledczą ds. Pegasusa. Jak mówił, to on inicjował decyzję o zakupie - ale nie konkretnie Pegasusa, a systemu do kontroli operacyjnej i inwigilacji przestępców.  

W sobotę, 27 września 2025 r., po raz 20. przeprowadzono w całej Polsce egzaminy wstępne na aplikacje: adwokacką, radcowską, notarialną oraz po raz 18. na aplikację komorniczą. Egzaminy przebiegły sprawnie i bez trudności. Wszystkie przesyłki dotarły do komisji w nienaruszonym stanie, nie odnotowano żadnych incydentów. Jak relacjonują przewodniczący komisji, wielu zdających zakończyło testy przed upływem wyznaczonego czasu.

Planowana zmiana przepisów o biegłych może zmniejszyć ich liczbę, gdyż trudniej będzie przejść weryfikację, która – w dodatku – będzie odpłatna. Do pełnienia funkcji biegłego zniechęcają też niskie stawki wynagrodzenia i długie terminy oczekiwania na zapłatę. Biegłemu może pomóc sztuczna inteligencja, ale jej rola jest ograniczona.

Sprzedaż wierzytelności z tytułu kredytu we frankach pozwoli na szybkie otrzymanie pieniędzy, ale będzie to kwota znacznie mniejsza niż w przypadku wygrania sprawy sądowej przeciwko bankowi. Do tego w umowach cesji mogą czaić się pułapki, a pozbycie się wierzytelności tą drogą nie musi oznaczać uniknięcia wizyty w sądzie.

Specjalny zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury kończy prace nad obszernym, nowym Prawem o prokuraturze. Ustawa ma m.in. wprowadzić jednolity status prokuratora, zakłada też likwidację prokuratur regionalnych. Sami prokuratorzy mają mieć większe gwarancje niezależności w prowadzeniu spraw, mniej dotkliwy nadzór nad sobą. "Na stole" leżą też propozycje wprowadzenia kadencyjności szefów prokuratury i te przyspieszające dyscyplinarki.

Sądy dyscyplinarne adwokatury w dwóch instancjach orzekły winę adwokata, który doprowadził do przegrania sprawy w dwóch sprawach cywilnych, a klienci ponieśli z tego powodu koszty sądowe. Adwokat został ukarany karami pieniężnymi, ale jego kasacja okazała się zasadna. Sąd Najwyższy orzekł, że to Wyższy Sad Dyscyplinarny działał niestarannie, nie odnosząc się do zarzutów złamania postępowania karnego.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział projekt, który ureguluje prawnie kwestię opieki współdzielonej nad dzieckiem. Miałaby ona być rozwiązaniem priorytetowym w sytuacjach, gdy nie ma konfliktu między rodzicami. W jego ocenie istnieje też pilna potrzeba rozwiązania problemu utrudniania kontaktów z dzieckiem. Pełnomocnicy i sędziowie są "za", ale jak podkreślają, priorytetem przy zmianach musi być interes dziecka.

Z opinii rzecznik generalnej w sprawie WIBOR wynika, że jeśli sąd krajowy z jakichkolwiek przyczyn uznałby, że postanowienie dotyczące zmiennego oprocentowania było dla konsumenta nieprzejrzyste, to nie przesądza to jeszcze o jego abuzywności. Jeśli tak orzeknie Trybunał Sprawiedliwości UE, to może to finalnie nie być korzystne dla kredytobiorców – pisze dr Dawid Rogoziński, radca prawny, adiunkt na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, autor książki „Klauzula oparta na WIBOR a unieważnienie umowy kredytu”.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego proponuje wprowadzenie szeregu zmian odnoszących się do form sporządzania testamentów. W szczególności zakłada się uchylenie przepisów o możliwości sporządzenia testamentu przed urzędnikiem i testamentu podróżnego. Chce też dopuścić możliwość nagrywania testamentu ustnego - warunkiem będzie obecność świadków i trwały nośnik danych.

Poszczególne izby radcowskie i adwokackie publikują wyniki tegorocznych egzaminów wstępnych na aplikacje prawnicze. Na zbiorcze wyniki trzeba będzie jeszcze poczekać. Osoby, którym niewiele zabrakło do pozytywnego wyniku, powinny jednak pamiętać, że mają możliwość złożenia odwołania. W przeszłości zdarzało się, że bywały one skuteczne – zwłaszcza jeżeli odpowiedzi były niejasne.