Projekt nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, zakładający wybór jej 15 członków-sędziów przez sędziów, jest już w Sejmie. Na ostatniej prostej został poprawiony - dopisano m.in. przepisy, zgodnie z którymi członek/sędzia KRS w trakcie kadencji w Radzie nie będzie mógł ani pełnić funkcji w sądownictwie, ani zgłaszać swojej kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie.

W uchwale dwóch Izb Sądu Najwyższego z 3 grudnia zapomniano o europejskim zaufaniu i lojalności. Jednak sędziowie nie zapomnieli o sobie. Coraz częściej słychać, że zaczyna się gotowanie żaby na wolnym ogniu, a żabą jest polexit. W taki sposób, aby nikt się nie zorientował, że ciałem jesteśmy jeszcze w Unii, ale duszą już poza nią.

Skarga na przewlekłość postępowania bywa w sprawach kredytów frankowych pomocą raczej iluzoryczną, nie tylko dlatego, że zasądzane zadośćuczynienie za przewlekłość ma zwykle wysokość symboliczną. Zdarza się nawet, że skargę tę sądy również rozpoznają przewlekle, co jeszcze przedłuża zasadnicze postępowanie. Obecnie na prawomocny wyrok frankowicze czekają nawet 5-6 lat.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało prezesów sądów apelacyjnych, że pracuje nad zmianami legislacyjnymi w przedmiocie uregulowania ścieżki odwoławczej dla referendarzy sądowych od decyzji prezesów sądów w przedmiocie ustalanych podziałów czynności. Do czasu ich zakończenia referendarze mają mieć możliwość wnoszenia odwołań do prezesa sądu wyższej instancji.

W związku z niepełnym wdrożeniem przez Polskę zasad wykonywania europejskiego nakazu aresztowania, skutkującym preferencyjnym traktowaniem polskich obywateli w tej procedurze, nowelizacja kodeksu postępowania karnego ma wprowadzić możliwość, na wniosek państwa wystawiającego ENA, czasowego przekazania osoby ściganej. Jednak po przesłuchaniu lub przeprowadzeniu innych czynności śledczych, taka osoba miałaby zostać „zwrócona” Polsce, chyba że sama zdecyduje inaczej.

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury będzie mógł wyznaczyć aplikantowi miejsce odbywania zajęć, położone możliwie najbliżej miejsca zamieszkania aplikanta. W szczególnie uzasadnionych przypadkach będzie mógł też uwzględnić wniosek aplikanta co do miejsca odbywania zajęć – zakłada rozporządzenie ministra sprawiedliwości, które jest obecnie w opiniowaniu. To przygotowanie do rozpoczęcia aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej w filii KSSiP w Gdańsku.

Skazany uszkodził drzwi wejściowe sąsiadowi, lecz szkodę naprawił jeszcze przed wydaniem wyroku przez sąd rejonowy. Śmierć skazanego w toku procesu nie stała jednak na przeszkodzie wniesienia kasacji przez rzecznika praw obywatelskich. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu I instancji.

Proponowane w nowelizacji procedury cywilnej skrócenie terminów zaskarżenia orzeczeń sądu wydanych w trybie Konwencji haskiej do trzech dni w przypadku zażalenia i siedmiu przy apelacji, zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich nie znajduje uzasadnienia i stanowi nadmierny i nieproporcjonalny rygor procesowy, ograniczający prawo do zaskarżania orzeczeń, a tym samym konstytucyjne prawo do sądu.

Czy sędzia, który ukończył 65 lat, jest osobą uprawnioną do orzekania, w sytuacji gdy Krajowa Rada Sądownicza nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, zaś Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN odrzuciła odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, a dodatkowo sąd pracy udzielił zabezpieczenia poprzez nakazanie Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu dalsze zatrudnianie na stanowisku sędziego tego sądu? Na to pytanie odpowie Izba Karna Sądu Najwyższego.

Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadza możliwość wykrywania przez członków komisji egzaminacyjnej na egzaminach sędziowskich i prokuratorskich, przy pomocy środków technicznych, czy zdający mają przy sobie "zakazane" urządzenia. W praktyce chodzi m.in. o specjalne bramki, które mają skanować, czy uczestnicy mają przy sobie np. telefony. Ci, u których zostaną wykryte, będą natychmiast wykluczeni. Projekt rozporządzenia trafił już do opiniowania; zmiany miałyby obowiązywać już na lutowych egzaminach.

Mam wątpliwości wobec projektu zakładającego istotne ograniczenie prawa prokuratora do włączania się w postępowania cywilne. Ono jest konieczne dlatego, że z prawa o prokuraturze, a więc z przepisów ustrojowych, wynika, że prokuratura stoi na straży praworządności. Ale także dlatego, że większość Polaków uważa, że państwo powinno opiekować się ludźmi i interweniować w stosunki gospodarcze - mówi dr Piotr Turek, prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie, autor komentarza do Prawa o prokuraturze.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział specjalne wytyczne dla prokuratorów ws. poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Mają już polecenie wnoszenia do sądu o przeprowadzenie rozpraw w sytuacjach piractwa drogowego. Z kolei prezydent Karol Nawrocki w trybie kontroli następczej skierował ustawę uderzającą w piratów drogowych do Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu można przeczytać, że cel ustawy jest słuszny, jednak wątpliwości prezydenta wzbudziły niektóre rozwiązania prawne.

W aplikacji mObywatel udostępniane będą dane z z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) - każdy użytkownik tej aplikacji będzie mógł znaleźć dzięki temu podmiot, w którym występuje jego numer PESEL. Podobna funkcjonalność ma dotyczyć ksiąg wieczystych, chociaż nie zostanie to wprost napisane w ustawie. Takie rozwiązania przewiduje projekt deregulacyjny, który 23 grudnia br. przyjęła Rada Ministrów.

Prezydent Karol Nawrocki, choć podpisał ustawę z 4 grudnia 2025 r. wprowadzającą szereg zmian w przepisach w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, to jednocześnie zapowiedział, że skieruje do Trybunału Konstytucyjnego wniosek w trybie kontroli następczej. Ma zastrzeżenia do definicji „nielegalnego wyścigu”, a także penalizacji uczestników i widzów zlotów samochodowych.

Określone w kodeksie postępowania cywilnego prawo prokuratora do włączania się do postępowań cywilnych ze względu na ochronę praworządności, praw obywateli lub interesu publicznego, wymaga istotnej modernizacji zmierzającej przede wszystkim do jego wyraźnego ograniczenia – mówi prof. Wojciech Kocot, zastępca przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Ale zastrzega, że pozostanie ono obecne wszędzie tam, gdzie ingerencja państwa w stosunki cywilnoprawne jest nadal wskazana i akceptowana w odbiorze powszechnym.

Mamy nadzieję, że mediacja zostanie wprowadzona do przepisów podatkowych. Pozwoliłoby to przede wszystkim skrócić czas trwania postępowania podatkowego, zredukować koszty, a przy okazji — zapewnić wpływy budżetowe bez konieczności prowadzenia długotrwałego procesu bądź podejmowania przez organy działań o charakterze inkwizycyjnym. Ale najważniejsze jest zbudowanie zaufania między podatnikami a fiskusem - mówi Przemysław Jakub Hinc, Prezes Centrum Mediacji przy Krajowej Radzie Doradców Podatkowych.

Posłowie PiS skierowali do prokuratury zawiadomienie dotyczące obecnego szefa Ministerstwa Sprawiedliwości Waldemara Żurka. Chodzi o nieogłoszenie w terminie konkursów na dotacje z Funduszu Sprawiedliwości. W ostatnim czasie m.in. zespół Niebieskiej Linii poinformował poprzez portale społecznościowe, że od 1 stycznia 2026 r. wstrzymane zostanie wsparcie, którego udziela jako Ośrodek Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem, a to dlatego, że przedłuża się proces oceny wniosków konkursowych przez MS jako dysponenta Funduszu Sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa odroczył do 15 stycznia posiedzenie w sprawie aresztu dla byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Sądowi nie dostarczono m.in. dokumentów niejawnych. Przyczyną wniosku prokuratury o areszt były zarzuty nadużycia uprawnień związane z Funduszem Sprawiedliwości. Wnioski w tej sprawie zgłosili dwaj obrońcy ministra Ziobry.

Na rozpoznanie czy przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej w Izbie Pracy Sądu Najwyższego czeka się ponad pół roku. Szybszemu załatwianiu spraw ma służyć likwidacja jednego z wydziałów. Jednak największą bolączką tej Izby jest 10 wakatów i wnioski stron o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości sędziego.

Reforma procedury cywilnej z 2019 r. przyspieszyła do trzech miesięcy czas, po którym sądy mogą umarzać zawieszone postępowania, np. jeśli przerwa była spowodowana brakiem adresu pozwanego czy innymi formalnymi błędami, a po sześciu - te zawieszone na zgodny wniosek stron lub spadkobiercy. Prawnicy mieli i mają w tym zakresie spore wątpliwości. Sprawa ponownie została zgłoszona do naszej akcji "Poprawmy prawo". Projekt MS wraca do rocznych terminów.