Radny głosował na siebie, żeby zostać inkasentem - uchwała nieważna
Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku stwierdziła, że udział w głosowaniu nad badaną uchwałą, wybór inkasentów i ustalenie prawa do wynagrodzenia za inkaso przez radnego wybranego na inkasenta i innego radnego spokrewnionego z wyznaczonym inkasentem to istotne naruszenie prawa. Radny nie może głosować w sprawach, które go bezpośrednio dotyczą. W głosowaniu mogą brać udział tylko radni niepodlegający wyłączeniu.
Jednym z ostatnich przedmiotów badania Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku była uchwała nr XXII/74/2026 Rady Gminy Wicko z 11 sierpnia br. w sprawie poboru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze inkaso, wyznaczenia inkasentów oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso. Rada gminy Wicko dokonała określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wyznaczyła inkasentów dokonujących poboru opłaty.
Głosowanie radnych podlegających wyłączeniu
W wyniku przeprowadzonej przez RIO analizy okazało się, że wśród wyznaczonych inkasentów znajdują się radni rady gminy Wicko oraz osoba spokrewniona z radnym gminy.
- Jak wynika z dostarczonego do tutejszej izby w dniu 19 sierpnia 2026 r. imiennego wyciągu z głosowania oraz otrzymanych wyjaśnień od pracownika Urzędu Gminy w Wicku, podczas sesji Rady Gminy Wicko w dniu 11 sierpnia 2026 r. w głosowaniu nad uchwałą nr XXII/74/2026 w sprawie poboru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze inkaso, wyznaczenia inkasentów, oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso, wzięło udział 12 radnych. Wśród radnych biorących udział w głosowaniu nad badaną uchwałą znajdowała się jedna osoba wyznaczona na inkasenta - dokonująca poboru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także jedna osoba spokrewniona z inkasentem – tłumaczy Izba.
Poza tym, na podstawie wyciągu z głosowania rady gminy Wicko nad badaną uchwałą RIO zwraca uwagę, że za jej podjęciem wypowiedziało się 12 (obecnych z 15 uprawnionych do głosowania) radnych. Nikt nie był przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosowania.
Czy złożenie skargi przez córkę radnego stanowi podstawę wyłączenia tego radnego od głosowania nad sposobem załatwienia skargi? - sprawdź w LEX >
Zakaz udziału w głosowaniu
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku stwierdziło, że badana uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem art. 25a ustawy o samorządzie gminnym. Postanowienia tego artykułu wprowadziły instytucję wyłączenia radnego od udziału w głosowaniu – mianowicie radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego (osobistego, konkretnego i aktualnego). Innymi słowy, radny nie może brać udziału w głosowaniu w sprawach, które dotyczą jego osoby z uwagi na to, że z mocy art. 25a ustawy o samorządzie gminnym podlega wyłączeniu.
Izba przypomina, że oddanie głosu przez radnego jest jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, radny, którego interesu dotyczy uchwała, może nie tylko wpływać na jej treść przez głosowanie, ale także w wyniku podejmowania innych działań typu lobbystycznego. Udział radnego w głosowaniu nad uchwałą dotyczącą jego interesu prawnego (czyli podlegającego wyłączeniu z mocy prawa) stanowi istotne naruszenie prawa.
Przepisy antykorupcyjne dotyczące samorządu terytorialnego - czytaj w LEX >
Brak uprawnień do powielania ustawowego terminu wpłaty
Oceniając legalność pozostałych regulacji badanej uchwały, Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku uznała ponadto, że postanowienie rady gminy zawarte w treści paragrafu 5 narusza art. 47 par. 4a ordynacji podatkowej, zgodnie z którym terminem płatności dla inkasentów jest dzień następujący po ostatnim dniu, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata podatku powinna nastąpić, chyba że organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego wyznaczył termin późniejszy. Rada gminy Wicko w paragrafie 5 określiła, że: "Inkasenci zobowiązani są do rozliczenia się z pobranych opłat w następnym dniu następującym po dniu wskazanym w par. 4", tj. w następnym dniu roboczym po ostatnim dniu każdego miesiąca.”
- Do wyłącznej właściwości organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego należy ewentualne ustalenie późniejszego niż określony w art. 47 par. 4a ustawy - Ordynacja podatkowa terminu wpłaty. Zatem ustalony przez Radę Gminy Wicko w par. 5 badanej uchwały termin wpłaty przez inkasenta opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest terminem późniejszym od określonego w art. 47 par. 4a ustawy - Ordynacja podatkowa, lecz terminem ustawowym – zwróciła uwagę Izba.
Organ nadzoru w odniesieniu do stwierdzonych nieprawidłowości uznał, że w badanej uchwale wystąpiły przesłanki do orzeczenia jej nieważności.
uchwała Nr 095/g290/P/26 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku z 10 września 2026 r.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
