Szkolenie online Zagrożenie z powietrza - praktyczne porady i wskazówki do organizacji systemu reagowania 02.12.2026 r., godz. 10:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Gmina mogła różnie informować rodziców o przekształceniu szkoły

Przed zmianą przepisów to organ prowadzący szkołę decydował, w jaki sposób poinformować rodziców o planowanej likwidacji lub przekształceniu placówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że dopuszczalne było łączenie różnych form komunikacji, jeśli pozwalało to skutecznie dotrzeć z informacją do rodziców. Z tego powodu oddalił skargę wojewody na uchwałę Rady Gminy Hrubieszów.

pusta klasa
Źródło: iStock

Rada Gminy Hrubieszów 25 listopada 2025 r. podjęła uchwałę w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej w Stefankowicach. W uchwale zobowiązano wójta m.in. do zawiadomienia rodziców uczniów i Lubelskiego Kuratora Oświaty o takim zamiarze. Nowa struktura organizacyjna szkoły miała obejmować wyłącznie klasy I-III z oddziałami przedszkolnymi. Uczniowie klas starszych kontynuowaliby naukę w Szkole Podstawowej w Moniatyczach.

Wojewoda Lubelski wniósł skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wskazał, że gmina nie dopełniła obowiązku skutecznego zawiadomienia o zamiarze przekształcenia szkoły wszystkich rodziców/opiekunów prawnych uczniów. Gmina wybrała mieszany sposób zawiadomienia – imiennymi listami poleconymi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru oraz ustnie w formie spotkań otwartych i wywiadówek na terenie szkoły. Zdaniem wojewody, niektórzy z rodziców w ogóle nie otrzymali takiej informacji.

Rada Gminy Hrubieszów wniosła o oddalenie skargi, nie zgadzając się z zarzutami wojewody. Pokazała dowody nadań listów poleconych do wszystkich rodziców 83 dzieci oraz wydruki z dziennika elektronicznego zawierające skierowaną do rodziców informację o terminie i tematyce zebrań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Zawiadomienie rodziców ma funkcję gwarancyjną

Sąd przywołał właściwe przepisy ustawy Prawo oświatowe i wyjaśnił, że procedura likwidacji (przekształcenia) szkoły rozpoczyna się od podjęcia przez organ prowadzący szkołę uchwały intencyjnej, czyli uchwały w sprawie zamiaru likwidacji szkoły. Nie jest ona jeszcze uchwałą likwidacyjną, lecz inicjuje procedurę, w której należy zawiadomić rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz – w określonych przypadkach – inne właściwe organy.

Zawiadomienie rodziców dzieci uczęszczających do szkoły pełni funkcję gwarancyjną: ma umożliwić im odpowiednio wczesne zapoznanie się z planowaną zmianą, obserwowanie dalszego przebiegu procedury likwidacyjnej i podjęcie zapobiegawczo działań prawnych lub organizacyjnych. Dokonując zawiadomienia, organ nie oczekuje jednak od rodziców zgody na likwidację szkoły, jak też innych propozycji. Co ważne, obowiązek zawiadomienia dotyczy wyłącznie rodziców dzieci uczęszczających do szkoły objętej procedurą, a nie całej społeczności lokalnej albo wyłącznie rady rodziców.

Co do zasady, organ powinien zawiadomić wszystkich rodziców dzieci posiadających władzę rodzicielską lub ich opiekunów. Brak zawiadomienia choćby jednego z rodziców mógłby stanowić istotne naruszenie prawa, uzasadniające negatywną opinię kuratora i zakwestionowanie uchwały likwidacyjnej. W orzecznictwie podkreśla się jednak, że brak takiego zawiadomienia może w szczególnych okolicznościach być usankcjonowane np. gdy rodzic miał ograniczoną władzę rodzicielską, nie posiadał uprawnień obejmujących wybór szkoły, albo organ nie dysponował jego danymi umożliwiającymi kontakt. Nie oznacza to jednak ogólnej zgody na pomijanie któregokolwiek z rodziców. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zatem kierowanie zawiadomień do każdego rodzica odrębnie.

Przepisy nie narzucały jednej formy informowania

Sąd zauważył, że przed zmianą art. 89 ust. 1 p.o. forma zawiadomienia nie była szczegółowo określona. Aktualnie nowy art. 89a ustawy wprowadza sformalizowany mechanizm zawiadamiania rodziców uczniów szkoły samorządowej. Zawiadomienie wraz z uchwałą o zamiarze likwidacji powinno być wywieszone w widocznym i ogólnodostępnym miejscu w urzędzie oraz w szkole (np. na głównych drzwiach wejściowych do szkoły), a następnie udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej. Ustawa określa także wymagane elementy zawiadomienia i dokumenty, które należy udostępnić. Przepis ten przewiduje również obowiązek przeprowadzenia konsultacji z rodzicami uczniów szkoły, której dotyczy likwidacja. Konsultacje odbywają się w formie zebrania z udziałem upoważnionego przedstawiciela organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, dyrektora szkoły oraz rodziców uczniów.

W dacie podejmowania skarżonej uchwały przepis ten jednak nie obowiązywał, dlatego nie może być zastosowany, ale może być punktem odniesienia.

 

Liczyła się skuteczność zawiadomienia

Zdaniem sądu, istotne dla ważności i skuteczności uchwały likwidacyjnej, jest zatem wybór takiej formy zawiadomienia rodziców uczniów, która obejmie ich wszystkich. Istotne jest, że zawiadomienie ma charakter czynności materialno-technicznej. Nie musi go zatem osobiście dokonywać organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który podejmuje uchwałę intencyjną. Może je wykonać inny organ lub osoba odpowiednio upoważniona np. dyrektor likwidowanej szkoły. Skoro gmina zdecydowała się na zawiadomienie każdego z rodziców listem poleconym, należało wykazać, że prawidłowe zaadresowanie, wysłanie lub doręczenie oraz stworzenie rodzicowi realnej możliwości zapoznania się z zawiadomieniem.

W ocenie sądu dopuszczalne było również zastosowanie innych sposobów np. środków komunikacji elektronicznej czy elektronicznego dziennika. Dopuszczalne, zdaniem sądu, powinno być również rozwiązanie mieszane, polegające na pisemnym zawiadomieniu jednego rodzica oraz zawiadomieniu pozostałych osób w sposób zwyczajowo przyjęty w danym środowisku.

Nie każdy rodzic musiał zostać poinformowany w ten sam sposób

W tej sprawie, gdy organ prowadzący szkołę publiczną pisemnie zawiadomił jednego z rodziców dzieci uczęszczających do szkoły o zamiarze jej likwidacji przesyłając stosowną korespondencję listem poleconym, to w pełni dopuszczalne było w stosunku do drugiego rodzica zawiadomienie go w inny sposób, np. na wywiadówce, albo informacją pozostawioną w dzienniku elektronicznym. Ustawa Prawo oświatowe nie wymaga bowiem, aby każdy z rodziców łącznie sprawujących władzę rodzicielską na dzieckiem, osobno i pisemnie został poinformowany o zamiarze likwidacji szkoły.

W ocenie sądu, w szczególności uwzględniając kierunek zmian wprowadzonych do ustawy Prawo oświatowe - zbyt daleko idącym postulatem byłoby oczekiwanie, by o ważności uchwały o likwidacji czy przekształceniu szkoły decydowało udokumentowanie zawiadomienia każdego rodzica osobno i to w tej samej formie.

Wojewoda wskazywał właśnie na takie przypadki. Do części rodziców organ wysłał listy polecone, a dodatkowo udostępnił im zawiadomienia o terminie spotkania (wywiadówki), na którym kwestia przekształcenia szkoły miała być omawiana. Było to wystarczające by uznać prawidłowość procedury.

Wyrok WSA w Lublinie z 8 października 2026 r. III SA/Lu 304/26

 

Polecamy prawnicze książki samorządowe