WSA: Stan nietrzeźwości żołnierza przesądza o wydaleniu ze służby
Żołnierza, który nietrzeźwy stawił się do służby, w ramach kary dyscyplinarnej zwolniono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyjaśnił, że nie może ingerować w uprawnienia przełożonego dyscyplinarnego i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych sankcji. Natomiast skoro lojalność, odpowiedzialność i zaangażowanie w działalność służbową żołnierzy nie może budzić zastrzeżeń, w ocenie sądu postępowanie żołnierza miało charakter szczególnie naganny, co uzasadniało zaostrzenie wymiaru kary.

Żołnierz w ramach pełnionej służby wojskowej stawił się do miejsca jej pełnienia w stanie nietrzeźwości. Naruszył tym samym dyscyplinę wojskową poprzez dopuszczenie się zachowania nielicującego z godnością i postawą żołnierza. Za popełnione przewinienie otrzymał karę dyscyplinarną zwolnienia z dobrowolnych form służby wojskowej wraz ze środkiem dyscyplinarnym w postaci podania informacji o ukaraniu do wiadomości innych osób.
Po rozpatrzeniu odwołania żołnierza, organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne. Stawiennictwo żołnierza do miejsca służby pod wpływem alkoholu miało być bezsporne – żołnierz w sposób zawiniony naruszył podstawowe obowiązki służbowe, a popełnione przewinienie miało charakter szczególnie naganny. Na zaostrzenie wymiaru kary wpłynął również fakt kolejnego (negatywnego) zachowania żołnierza, który stawił się do wykonywania obowiązków służbowych pod wpływem środków odurzających (kokainy).
Niedysponowany do służby
Żołnierz odwołał się do wyższej instancji. Zarzucił dowódcom wymierzenie kary nieproporcjonalnej do stopnia zawinienia i charakteru przewinienia, przy pominięciu dotychczasowego przebiegu służby oraz okoliczności łagodzących, w tym przyznania się do winy i wyrażenia skruchy. Podniósł ponadto, że jest żołnierzem młodym, początkującym, o nienagannej dotychczas opinii, niekaranym dyscyplinarnie i nieświadomym stanu nietrzeźwości po alkoholu spożytym poprzedniego dnia wieczorem. W opinii skarżącego, wydalenie ze służby żołnierza o wysokich kwalifikacjach za jednorazowy, choć naganny incydent, jest działaniem sprzecznym z interesem Sił Zbrojnych.
W odpowiedzi na skargę przełożeni zwrócili uwagę na brak okoliczności łagodzących wymiar kary, a wręcz przeciwnie – uznali, że stawiennictwo w miejscu pełnienia służby z tak wysoką zawartością alkoholu we krwi jako szczególnie naganne, miało bezpośredni wpływ na zaostrzenie wymiaru kary. Mężczyzna miał ukończone 23 lata, wobec czego mógł przewidzieć skutki spożywania alkoholu. Poza tym jego zachowanie zakłóciło realizację zadań, a „w dobie profesjonalizacji Sił Zbrojnych oraz zmieniającej się sytuacji geopolitycznej, dyspozycyjność żołnierzy jest bezwzględnym warunkiem do utrzymania potencjału obronnego państwa i jakakolwiek pobłażliwość w tym względzie może mieć negatywne konsekwencje dla całej formacji”. Wymierzona kara miała także oddziaływać na innych żołnierzy pozostających w służbie, w tym na bezwzględne zachowanie dyscypliny oraz zapewnienie najwyższego poziomu bezpieczeństwa, szczególnie w kontekście dostępu żołnierzy do broni, amunicji oraz sprzętu wojskowego.
Surowa reakcja współmierna do przewinienia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga żołnierza nie jest zasadna. Przypomniał, że żołnierzowi mogą być wymierzone kary dyscyplinarne, takie jak upomnienie, nagana, kara pieniężna, zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego czy zwolnienie z dobrowolnych form służby wojskowej (art. 362 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny). Na zaostrzenie wymiaru kary dyscyplinarnej ma wpływ m.in. działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie, w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków (art. 371 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny). Ustalając katalog kar, ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu dyscyplinarnemu powinna odpowiadać każda z nich, dlatego przełożony dyscyplinarny ma swobodę w wyborze i zastosowaniu danego rodzaju kary dyscyplinarnej.
Sąd zaznacza, że nie może ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych sankcji. Jednakże zgodził się z poprzednikami, że postępowanie żołnierza miało charakter szczególnie naganny i wystąpiła okoliczność mająca wpływ na zaostrzenie wymiaru kary, nie wystąpiła natomiast żadna z okoliczności mająca wpływ na jego złagodzenie. Zwrócił uwagę na wynikającą z badania stanu trzeźwości żołnierza tendencję wzrostową alkoholu w wydychanym powietrzu. - Nie sposób zatem dać wiarę wyjaśnieniom skarżącego, że stawił się do służby nieświadomy, że może być jeszcze pod wpływem alkoholu spożytego poprzedniego dnia wieczorem, a czyn miał charakter nieumyślny – dodał sąd.
Wizerunek żołnierza nadszarpnięty?
Sąd dodał, że naruszenie podstawowych obowiązków służbowych nie pozostało bez wpływu na wizerunek całej formacji. - Nadrzędną potrzebą Sił Zbrojnych jest pełna dyspozycyjność żołnierzy i wykonywanie powierzonych im zadań rzetelnie i kompetentnie. Z tego też względu istnieje konieczność ciągłego podnoszenia poziomu jakościowego armii, odpowiednich kwalifikacji i predyspozycji żołnierzy. W służbie wojskowej powinni pozostać jedynie żołnierze najlepiej przygotowani do realizacji zadań na zajmowanych i planowanych stanowiskach służbowych, których lojalność, odpowiedzialność i zaangażowanie w działalność służbową nie budzą zastrzeżeń – przypomniał sąd.
Oceniając kwestię współmierności wymierzonej kary dyscyplinarnej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia, sąd uznał, że organy przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej (a także środka dyscyplinarnego w postaci podania informacji o ukaraniu do publicznej wiadomości innych osób) uwzględniły dyrektywy wymiaru kary i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego odnośnie do wyboru rodzaju kary dyscyplinarnej.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.






