Projekt przepisów o ograniczeniu dostępu do social mediów dzieciom poniżej 15 lat trafił do konsultacji
Projekt ustawy o minimalnym wieku dostępu do internetowych serwisów społecznościowych trafił w piątek do konsultacji. Od 1 września przyszłego roku social media mają być dostępne tylko dla osób, które ukończą 15. rok życia. Weryfikacja wieku ma być przeprowadzana przy użyciu Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej, aplikacji mObywatel lub innego rozwiązania wpisanego na listę rozwiązań informatycznych umożliwiających weryfikację wieku.

Ustawa o minimalnym wieku dostępu do internetowych serwisów społecznościowych ma określić:
- obowiązki dostawców internetowych serwisów społecznościowych w zakresie dostępu małoletnich do usług;
- zasady stosowania narzędzi służących do potwierdzania wieku;
- zakres działań edukacyjnych związanych z funkcjonowaniem małoletnich w przestrzeni cyfrowej;
- tryb postępowania w sprawie naruszenia obowiązków wynikających z ustawy;
- administracyjne kary pieniężne za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy.
Nowe zagrożenia w cyfrowym świecie
W uzasadnieniu projektu wskazano, że współczesne dzieciństwo i dorastanie przebiegają w środowisku silnie zdominowanym przez nowoczesne technologie. Smartfony, media społecznościowe i stały dostęp do internetu nie tylko zmieniły sposoby uczenia się i budowania relacji, lecz także wprowadziły nowe formy zagrożeń psychospołecznych takich jak cyberprzemoc, naruszenia prywatności i danych osobowych, kontakt z niepożądanymi treściami, dezinformacja, uzależnienie od mediów społecznościowych oraz gier komputerowych. W kontekście ostatnich wydarzeń związanych z aktami przemocy fizycznej w szkołach, realnym zagrożeniem jest zjawisko radykalizacji, której przejawy są widoczne także w przestrzeni cyfrowej.
W Polsce duża część dzieci poniżej 15 roku życia korzysta z mediów społecznościowych. Obecnie środowisko internetowe nie jest projektowane z myślą o dzieciach i nie uwzględnia ich mentalności, poziomu rozwoju psychicznego i podatności na zagrożenia, które mogą mieć poważny wpływ na ich dobrostan, rozwój oraz zdrowie fizyczne i psychiczne.
Serwisy społecznościowe mają własne regulaminy, które muszą być zaakceptowane przez użytkowników przed rozpoczęciem korzystania z platform. Już dziś regulaminy te często zawierają zapisy dotyczące minimalnego wieku użytkowników, zasad publikowania treści, ochrony prywatności oraz konsekwencji za naruszenie regulaminu. Minimalny wiek wymagany do samodzielnego założenia konta w serwisach społecznościowych to w większości 13 lat, jednak niektóre platformy wymagają ukończenia 16. lub 18. roku życia, w zależności od wyświetlanych treści. W praktyce korzystają z nich także młodsze dzieci, w szczególności, że platformy te nie prowadzą (i nie mają mechanizmów) do realnej i rzetelnej weryfikacji wieku ich użytkowników.
Raport Internet dzieci, przywołany w OSR projektu, pokazuje, że z aplikacji formalnie przeznaczonych dla osób w wieku 13 lat i więcej korzystają również użytkownicy w wieku 7–12 lat. Według ww. raportu, dzieci w wieku 7-12 lat przeznaczają aż 40 proc. swojego czasu spędzanego w Internecie na korzystanie z platform społecznościowych. 1,2 mln dzieci w wieku 7-14 lat miało kontakt z reklamami piwa alkoholowego w aplikacjach mediów społecznościowych. Jednocześnie 69 proc. dzieci w wieku 7-14 lat zagląda do serwisów edukacyjnych, ale spędza tam 6 minut dziennie podczas gdy całkowity czas ekranowy wynosi średnio dziennie 4 godziny i 25 minut. Część dzieci i młodzieży ma świadomość zagrożeń związanych z korzystaniem z Internetu, takich jak cyberprzemoc, oszustwa, nieodpowiednie treści i uzależnienie od Internetu, jednak wielu z nich nie wie, jak skutecznie chronić się przed tymi zagrożeniami.
15. urodziny granicą
W projekcie zaproponowano ukończenie lat piętnastu jako minimalny wiek dostępu do internetowych serwisów społecznościowych. Jak podkreślono w uzasadnieniu, wiek 15 lat w polskim systemie edukacji zbiega się zazwyczaj z ukończeniem szkoły podstawowej. Jest to naturalny moment osiągnięcia pewnego pułapu „dojrzałości cyfrowej”. Starsza młodzież lepiej radzi sobie z weryfikacją fake newsów, manipulacją oraz potrafi stawiać wyraźniejsze granice w relacjach z obcymi osobami w sieci. Profile w mediach społecznościowych często prezentują wyidealizowany, nierealistyczny obraz życia i wyglądu. U dzieci poniżej 15. roku życia, które dopiero budują swoją tożsamość, rodzi to frustrację, kompleksy oraz drastycznie obniża samoocenę.
Raport „Nastolatki” (NASK-PIB, 2025) wskazuje, że współcześni nastolatkowie spędzają w Internecie średnio 4 godziny i 59 minut w dni powszednie. Średni czas korzystania z mediów społecznościowych wynosi natomiast 3 godziny i 49 minut wśród dziewcząt i 2 godziny 59 minut wśród chłopców. Warto zwrócić uwagę na różnicę w wykorzystywaniu Internetu ze względu na płeć. Dziewczęta częściej niż chłopcy korzystają z platform społecznościowych w celach związanych z socjalizacją, zarówno do kontaktów, jak i do wyrażania ekspresji. Chłopcy natomiast wybierają rozrywkę w postaci gier i konsumpcję treści, co może wiązać się z użytkowaniem serwisów związanych w dużym stopniu ze światem gier komputerowych (Discord i Twitch) oraz oglądaniem filmów poświęconych różnym obszarom tematycznym w serwisie YouTube.
W OSR wskazano, że granica 15 lat znajduje uzasadnienie w podstawie programowej kształcenia ogólnego, biorąc też pod uwagę względy praktyczne: co do zasady w wieku 15 lat dzieci kończą szkołę podstawową i rozpoczynają kształcenie w szkole ponadpodstawowej. Ustalenie tego progu wiekowego na innym poziomie (np. 13 albo 16 lat) powodowałoby to, że w danej szkole część uczniów byłaby uprawniona do korzystania z mediów społecznościowych, a część nie. Takie rozróżnienie negatywnie wpłynęłoby na skuteczność proponowanych rozwiązań. Do tego, dzięki działaniom realizowanym w szkołach podstawowych, w wieku 15 lat uczniowie powinni już posiadać podstawowe kompetencje niezbędne do bezpiecznego i odpowiedzialnego funkcjonowania w środowisku cyfrowym, umiejętności krytycznej analizy informacji, logicznego myślenia, oceny wiarygodności źródeł oraz świadomego korzystania z technologii cyfrowych.
Nowe obowiązki dla dostawców serwisów społecznościowych
Zgodnie z projektem ustawy, dostawca internetowego serwisu społecznościowego będzie obowiązany uniemożliwić osobie poniżej 15 lat założenie konta użytkownika lub dostęp do internetowego serwisu społecznościowego za pośrednictwem konta utworzonego dla tej osoby lub przypisanego do niej.
W projekcie ustawy zaproponowano, aby weryfikacja wieku przez internetowe serwisy społecznościowe następowała za pomocą:
1) elektronicznego poświadczenia atrybutów potwierdzającego osiągnięcie określonego progu wieku, udostępnianego w ramach europejskiego portfela tożsamości cyfrowej; Czytaj też: Europejski portfel pozwoli na weryfikację wieku w sieci. Rząd przyjął projekt >
2) usługi w aplikacji mObywatel, która będzie oparta o mechanizm selektywnego przekazywania informacji dotyczącej wieku;
3) narzędzia informatycznego wpisanego na listę, prowadzoną przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, pozwalającego na selektywne przekazywanie informacji dotyczącej wieku.
Każde z tych rozwiązań będzie oparte o zasadę selektywnego przekazywania informacji o użytkowniku. Będzie ono potwierdzać tylko fakt posiadania określonego wieku, osiągnięcia określonego progu wiekowego lub znajdowania się w określonym przedziale wiekowym, bez dodatkowego przekazywania innych informacji, takich jak np. imię i nazwisko. Rozwiązania te mają zapewnić prywatność użytkownikom, równocześnie realizując podstawowy cel projektu, czyli ograniczenie dostępu do mediów społecznościowych osobom poniżej ustawowego progu wieku.
Dodatkowo dostawca internetowego serwisu społecznościowego będzie obowiązany ponawiać potwierdzenie wieku użytkownika, jeżeli na podstawie posiadanych przez niego informacji poweźmie wątpliwości dotyczące osiągnięcia minimalnego wieku dostępu do internetowych serwisów społecznościowych lub udostępnienia konta użytkownika osobie trzeciej, która takiego wieku nie osiągnęła.
Nowe regulacje będą dotyczyć również kont już istniejących.
Kary i nowe uprawnienia dla prezesa UKE
W art. 13 projektu przewidziano możliwość nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na dostawcę internetowego serwisu społecznościowego, który nie wypełnia obowiązków związanych z potwierdzeniem wieku użytkownika. Karę będzie mógł nałożyć Prezes UKE, w drodze decyzji, w wysokości nie większej niż 6 proc. rocznego światowego obrotu dostawcy internetowego serwisu społecznościowego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary.
Terminy potwierdzenia po raz pierwszy wieku osób posiadających konto użytkownika
W art. 20 projektu doprecyzowano terminy potwierdzenia po raz pierwszy przez dostawcę internetowego serwisu społecznościowego wieku osób posiadających konto użytkownika.
W stosunku do osób, które założyły konto użytkownika do 1 września 2026 r. potwierdzenie będzie musiało nastąpić w ciągu 18 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie. Natomiast w stosunku do osób, które założyły konto po 1 września 2026 r., termin ten będzie wynosił 6 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, a zatem potwierdzenie wieku użytkownika po raz pierwszy będzie musiało mieć miejsce przed dniem 1 marca 2028 r. Nie będzie konieczne przeprowadzenie takiego potwierdzenia wieku w stosunku do użytkowników, co do których dostawca może wykazać z wysokim stopniem pewności, że ukończyli lat piętnaście, w szczególności jeżeli konto użytkownika zostało założone co najmniej 10 lat przed wejściem ustawy w życie.
Dzieci w przedszkolu i szkole dowiedzą się więcej o cyfrowym świecie
Ponadto, zaproponowano dodanie przepisu wzmacniającego obecność w podstawie programowej wychowania przedszkolnego i podstawie programowej kształcenia ogólnego treści nauczania z zakresu: zasad higieny cyfrowej, w tym dotyczących wpływu nadużywania urządzeń ekranowych na zdrowie psychiczne i fizyczne, zasad cyberbezpieczeństwa, w tym ochrony prywatności i bezpieczeństwa w cyfrowym świecie oraz zagrożeń wynikających z niewłaściwego używania technologii informacyjno-komunikacyjnych, w szczególności odnoszących się do cyberprzemocy i mowy nienawiści, uzależnienia od Internetu i gier komputerowych oraz niebezpiecznych kontaktów w sieci, dostosowane do wieku dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym oraz uczniów. Zapewni to szerszą realizację w przedszkolach i szkołach zagadnień, które są kluczowe z punktu widzenia cyfrowego rozwoju społeczeństwa. Projektowana ustawa stanowi o obowiązku zawarcia w podstawie programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawach programowych kształcenia ogólnego w każdym typie szkoły obowiązkowych do realizacji treści nauczania z powyższego zakresu. Jednocześnie projektowana zmiana nie łączy się z obligatoryjnym zwiększeniem w szkołach liczby godzin zajęć edukacyjnych. Treści te będą realizowane m. in. podczas zajęć edukacji zdrowotnej, informatyki i cyberbezpieczeństwa, edukacji obywatelskiej, historii, wychowania fizycznego oraz zajęć z wychowawcą.
Konsultacje projektu rozpoczęły się 20 listopada i mają potrwać miesiąc.






