Za zniewagę adwokata kara także wtedy, gdy motywacją jest jego zawód – jest petycja
Na publikację czeka nowelizacja Prawa o adwokaturze, zgodnie z którą adwokaci mają zostać objęci ochroną taką jak funkcjonariusze publiczni. Do Sejmu i Senatu trafiła natomiast petycja adwokata Roberta Pogorzelskiego, która zmierza do tego, by karalne było znieważenie adwokatów, a także radców prawnych, nie tylko podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, ale także w sytuacji, gdy jest to motywowane wykonywanym przez nich zawodem.
25 września br. prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację, zgodnie z którą „adwokat podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych” ma korzystać z ochrony przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. Tożsame rozwiązania obowiązują już u radców prawnych. Co więcej, zgodnie z nią, za posługiwanie się, w sposób nieuprawniony, tytułem zawodowym „adwokat” lub oznaczaniem prowadzonej działalności słowami „kancelaria adwokacka”, „kancelaria adwokatów”, a także, i tu dalej idące rozwiązanie niż mają radcy, „godłem adwokatury lub strojem urzędowym adwokata”, grozić będzie grzywna od 5 000 do 200 000 zł albo kara ograniczenia wolności bądź obie te kary łącznie. Takie same kary grozić będą za gromadzenie i udostępnianie publicznie przez osobę nieuprawnioną wszystkich lub niektórych informacji, o których mowa w art. 49 ust. 2 i 3, bez zgody okręgowej rady adwokackiej lub Naczelnej Rady Adwokackiej. Chodzi o listy prawników zagranicznych oraz adwokatów i aplikantów prowadzone przez ORA w systemie teleinformatycznym udostępnianym przez Naczelną Radę Adwokacką.
I właśnie w związku z tą nowelą do Sejmu i Senatu trafiła petycja adwokata Roberta Pogorzelskiego (Kancelaria Adwokacka Adwokat Robert Pogorzelski).
Czytaj: Adwokacka nowela do podpisu prezydenta - bez akademików w komisjach egzaminacyjnych>>
Czego dotyczy petycja?
Mecenas wnosi o nadanie art. 231a Kodeksu karnego następującej treści: Z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, a także w przypadku określonym w art. 226 par. 1 k.k., funkcjonariusz publiczny korzysta również wtedy, jeżeli bezprawny zamach na jego osobę został podjęty z powodu wykonywanego przez niego zawodu lub zajmowanego stanowiska.
Obecnie artykuł ten brzmi: Z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych funkcjonariusz publiczny korzysta również wtedy, jeżeli bezprawny zamach na jego osobę został podjęty z powodu wykonywanego przez niego zawodu lub zajmowanego stanowiska.
Czytaj: Nowela adwokacka wraca do Sejmu, Senat przywrócił "akademików" w komisjach egzaminacyjnych>>
Adwokat znieważany także dlatego, że jest adwokatem
Mec. Pogorzelski wyjaśnia, że petycja ma na celu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych, które mogą się pojawić w związku z objęciem adwokatów ochroną taką, jaką mają funkcjonariusze publiczni. Nowelizacja Prawa o adwokaturze czeka na publikację.
Chodzi o art. 226 Kodeksu karnego, w którym jest wskazanie, że karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności podlega osoba, która znieważa funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Patrząc na jego literalne brzmienie, można mieć wątpliwości, czy będzie mieć zastosowanie do sytuacji, w której znieważony zostanie np. adwokat dlatego, że jest adwokatem, i z motywacji wynikającej właśnie z tego, że ma taki zawód. W innych przepisach dotyczących ochrony funkcjonariuszy stosowane są inne spójniki. Przykładowo przy „naruszeniu nietykalności” zastosowano „podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych”, dlatego w mojej ocenie konieczna jest zmiana art. 231a k.k. – podsumowuje.
W uzasadnieniu petycji precyzuje, że w literaturze wyróżnia się dwa rozbieżne stanowiska w kwestii relacji art. 231a k.k. do art. 226 par. 1 k.k.
– Część przedstawicieli doktryny stoi na stanowisku, że nie jest możliwe zastosowanie rozszerzonej ochrony przewidzianej w art. 231a k.k. do art. 226 par. 1 k.k. Pogląd ten uzasadniany jest tym, że art. 231a k.k. odnosi się wyłącznie do czynu zabronionego skierowanego przeciwko funkcjonariuszowi publicznemu „podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych”, a nie „podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych” (zob. M. Barczak-Oplustil, M. Iwański, Art. 231a, [w:] W. Wróbel, A. Zoll (red.), op. cit., s. 287). Zwolennicy odmiennego poglądu wskazują natomiast, że przepisy mające na celu zapewnienie ochrony prawnej funkcjonariuszom publicznym nie muszą wprost zawierać znamienia „podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych”. W ich ocenie kluczowe znaczenie ma bowiem ochronny charakter tych przepisów, a nie ich literalne brzmienie, co przemawia za możliwością szerszego zastosowania ochrony przewidzianej dla tej grupy podmiotów (tak m.in. J. Lachowski, Art. 231a, [w:] M. Królikowski, R. Zawłocki (red.), Kodeks karny. Część szczególna, t. II: Komentarz. Art. 222–316, Warszawa 2013, s. 167) – zaznacza.
