W debacie publicznej wokół reformy wymiaru sprawiedliwości i ustroju sądownictwa co jakiś czas powraca pytanie, które długo uchodziło za czysto akademickie: czy potrzebujemy realnego udziału obywateli w wymiarze sprawiedliwości? Pojawiają się głosy o „obywatelskich sędziach handlowych”. To dobry postulat. Idąc za ciosem, postawię kolejny. Może to najwyższy czas, aby na poważnie opracować powrót do polskiego systemu instytucji ławy przysięgłych? Przepraszam, ktoś zapyta, co też szanowny autor ma na myśli, mówiąc o „powrocie”? Przecież to nieznana nam instytucja „anglosaska” - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Notariusze mają doświadczenie i wiedzę, by skutecznie odciążyć sądy także w wielu sprawach okołorozwodowych czy rodzinnych. Jesteśmy również przygotowani do prowadzenia kolejnych rejestrów, np. pełnomocnictw związanych z likwidacją instytucji ubezwłasnowolnienia oraz umów małżeńskich. Pilnie potrzebne są jednak zmiany stawek taksy notarialnej, łącznie z wprowadzeniem dodatkowego progu dla czynności o bardzo dużej wartości – mówi Prawo.pl Aleksander Szymański, prezes Krajowej Rady Notarialnej.

W Prokuraturze Krajowej trwają prace nad jednolitymi i ogólnopolskimi procedurami antymobbingowymi, antydyskryminacyjnymi i przeciwdziałającymi molestowaniu seksualnemu w jednostkach prokuratury. Jak podkreślają sami pracownicy prokuratury i reprezentujący ich związkowcy, problem jest realny, co potwierdza też opublikowany w 2026 r. raport Temida. Zgodnie z nim blisko 39 proc. ankietowanych pracowników prokuratury doświadczyło mobbingu w okresie 12 miesięcy przed datą badania, a 6,6 proc. wskazało, że doświadczyło molestowania seksualnego.

Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych z 12 kwietnia 2024 r. jest sprzeczna z Konstytucją w związku z niedopuszczeniem do głosowania ówczesnych posłów Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika – orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Bogdan Święczkowski, prezes Trybunału Konstytucyjnego, został przesłuchany w Prokuraturze Krajowej jako zawiadamiający, w sprawie dotyczącej podejrzenia złożenia fałszywego zawiadomienia o przestępstwie przez dwójkę nowych sędziów TK: Magdalenę Bentkowską i Dariusza Szostka. Ta ostatnia sprawa ma swój finał w postaci śledztwa, a chodzi o niedopuszczenie przez Święczkowskiego do orzekania czwórki pozostałych sędziów wybranych przez Sejm 13 marca br. - Marcina Dziurdy, Krystiana Markiewicza, Macieja Taborowskiego i Anny Korwin‑Piotrowskiej.

Nadal w opiniowaniu jest projekt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które wprowadzi widełki wynagrodzeń dla młodszych asystentów sędziów – czyli studentów prawa, którzy przeszli stosowną procedurę konkursową w sądzie. Do Prawo.pl wpływają sygnały, że pierwsi studenci mogliby już zacząć taką pracę, ale sądy nie chcą ich zatrudniać, bo brak im podstawy prawnej do ustalenia wynagrodzenia – czyli właśnie regulacji, nad którą trwają prace. A asystenci sędziów w opiniach wskazują m.in. na zbyt małe zróżnicowanie wynagrodzeń – młodszych asystentów i tych, którzy skończyli już studia.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego bardzo krytycznie ocenia zakończoną 26 maja br. kadencję I prezes prof. Małgorzaty Manowskiej, jak również wybór nowego prezesa SN – Zbigniewa Kapińskiego i ustępującą Krajową Radę Sądownictwa. Zdaniem członków Rady, wybór nowego składu KRS przez Sejm to działanie w stanie wyższej konieczności. A wybory w gronie społeczności sędziów przeprowadzono w sposób demokratyczny, transparentny, równy i samorządny.

Żołnierz samowolnie opuścił jednostkę wojskową. Dowódca jednostki wszczął postępowanie. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej orzekł, że skoro wniosek o ściganie obarczony był brakiem formalnym w postaci braku podpisu, to już w dacie wszczęcia postępowania karnego istniała przeszkoda procesowa i nie można było ukarać żołnierza. Wniosek powinien być podpisany własnoręcznie przez składającego pismo.

W projekcie "lex szarlatan", o którego przyjęcie od dawna apeluje m.in. rzecznik praw pacjenta, znalazła się po raz pierwszy definicja praktyk pseudomedycznych. Część prawników obawia się cenzury i zablokowania medycznych przełomów. Inni zwracają z kolei uwagę, że musimy mieć wytyczoną granicę, w jakiej mówimy jeszcze o innowacjach, a w których przypadkach mamy już do czynienia z kwestiami kompletnie niemającymi podstaw naukowych. Projektem już wkrótce zajmą się posłowie.

Projekt nowej ustawy o Sądzie Najwyższym nadal nie został opublikowany w Rządowym Centrum Legislacyjnym, tymczasem zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury ds. ustawy o SN pracuje intensywnie nad kolejnym projektem – tym razem obejmującym przepisy przejściowe i dostosowujące. Chodzi m.in. o uregulowanie kwestii sędziów, którzy obecnie orzekają w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a która ma zostać zlikwidowana. Na stole jest pomysł, by mogli przechodzić w stan spoczynku.

Stworzenie ram komunikacji elektronicznej z sądem, określenie zasad wnoszenia pism procesowych i ich załączników, w tym rozwiązań na wypadek awarii systemów - to zasadnicze cele projektu zmian w procedurze cywilnej - mówi prof. Monika Namysłowska z Uniwersytetu Łódzkiego, przewodnicząca zespołu Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego ds. cyfryzacji postępowania cywilnego. I podkreśla, że chodzi o rozwiązania porządkujące i rozwijające wykorzystanie narzędzi cyfrowych w postępowaniu cywilnym.

Do 12 czerwca 2026 r. trwa nabór wniosków o dofinansowanie w nowym programie Ministerstwa Edukacji Narodowej, którego celem jest pomoc wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych (MOW). Wsparcie ma przygotować się do samodzielnego życia i przyszłego rodzicielstwa, a przeszkolona ma zostać zarówno młodzież, jak i kadra pedagogiczna ośrodków. Budżet programu na 2026 rok wynosi 3 mln zł.

Wyobraź sobie zwykły poranek w kancelarii. Włączasz komputer, sięgasz po kawę i… nic nie działa. System nie odpowiada, dokumenty znikają, a klienci zaczynają dzwonić jeden po drugim. W ciągu kilku minut codzienność zamienia się w chaos. Niestety dla wielu firm to właśnie w takim momencie dopiero zaczyna się poważna rozmowa o cyberbezpieczeństwie - tyle że wtedy nie chodzi już o zapobieganie, a o ratowanie sytuacji...

We wtorek, 26 maja, skończyła się kadencja prof. Małgorzaty Manowskiej na stanowisku I prezesa Sądu Najwyższego i Zbigniewa Kapińskiego, prezesa Izby Karnej. I okazuje się, że sędzia Kapiński zastąpi panią profesor na stanowisku. Bilans tych kadencji trudno ocenić, gdyż Sąd Najwyższy od lat nie przedstawia sprawozdań informacyjnych, bo nie odbywają się Zgromadzenia Ogólne Sędziów. Stanowiska sędziowskie nie są obsadzane. Trwa rozłam i ostry spór. Co więcej - nawet po wyborze nowych władz problemy pozostaną. Mamy konflikt systemowy - wadliwe powołania na stanowiska sędziowskie przez Krajową Radę Sądownictwa.

Przejście od rozwiązań papierowych do procesów cyfrowych, w których komunikacja, dostęp do akt, wymiana danych oraz wykonywanie czynności w toku postępowania mogą odbywać się w bezpiecznych systemach teleinformatycznych - to cele zmian proponowanych przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego. Dotyczyć one mają całej procedury cywilnej, ale w postępowaniach w sprawach gospodarczych i własności intelektualnej na pewne ułatwienia pozwoli Portal Informacyjny Sądów Powszechnych.

Międzynarodowy Dzień Wymiaru Sprawiedliwości upamiętnia rocznicę śmierci włoskiego sędziego Giovanniego Falcone - symbolu walki z mafią i przestępczością zorganizowaną. Obchodzony jest co roku 23 maja. Sądy w całej Polsce otworzyły swoje budynki dla lokalnych społeczności, oferując różnorodne formy poznania ich pracy, a np. Sąd Okręgowy w Tarnowie uroczyście uczcił Międzynarodowy Dzień Wymiaru Sprawiedliwości, organizując konferencję sędziów tego Sądu pod hasłem „Sąd/Konstytucja”.

Zbigniew Józef Kapiński, sędzia Sądu Najwyższego, prezes Izby Karnej, orzekający w SN od 27 czerwca 2022 r., został powołany przez Prezydenta RP na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego w miejsce prof. Małgorzaty Manowskiej. Uchodzi za osobę o umiarkowanych poglądach, wśród sędziów, powołanych od 2018 r., których status jest kwestionowany przez międzynarodowe trybunały. Ma 63 lata i za dwa lata osiągnie stan spoczynku.

Polska świadomie nie podpisała porozumienia w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego, Urząd Patentowy doszedł jednak do wniosku, że „decyzja ta wymaga aktualnie ponownej analizy”. Rozmowy już są prowadzone, co budzi niepokój wśród rzeczników patentowych. Obawiają się m.in., że przystąpienie do systemu spowoduje wzrost kosztów dla firm i konieczność prowadzenia postępowań w obcym języku.

Projekt ustawy anty-SLAPP ma chronić uczestników debaty publicznej przed pozwami służącymi tłumieniu krytyki. Problem w tym, że granica między ochroną wolności słowa a prawem przedsiębiorców do obrony renomy może okazać się wyjątkowo cienka. W praktyce nowe przepisy mogą wywołać odwrotny efekt mrożący, zniechęcając firmy do dochodzenia swoich praw z obawy przed zarzutem stosowania SLAPP-u – pisze Julia Ziemska, adwokat, Senior Counsel, Orlik & Partners.

Notariusze walczą obecnie o podniesienie stawek taksy notarialnej. Szanse na to wydają się być duże, bo takie zmiany zapowiada minister sprawiedliwości Waldemar Żurek. Argumentację „za" może zwiększyć raport, dotyczący czasu pracy notariusza. Wynika z niego, że aż 71 proc. tego, co notariusz w danej sprawie robi, jest niewidoczne i nieodczuwalne dla klienta. Przykładowo poświadczenie zgodności z oryginałem zajmuje – z perspektywy klienta, jak wynika z danych – 15 minut, tymczasem wszystkie wiążące się z tym czynności zajmują kancelarii aż 40 minut.