Państwo polskie, bank PKO BP, były zarządca przymusowy kilku polskich spółek należących do Rosjan, a także ich nowi właściciele zostali właśnie pozwani przed moskiewskim sądem o zapłatę równowartości 475 milionów złotych odszkodowania. Przed takimi pozwami – związanymi z sankcjami ekonomicznymi i prawnymi nakładanymi na firmy i osoby fizyczne z Rosji - podmioty z terenu Unii Europejskiej ma chronić specjalna procedura anti-suit injunctions, ale nie wiadomo jak będzie działała w praktyce, choć obejmuje też podobne sprawy na Białorusi.

Średnio wobec co dziesiątego pacjenta oddziału psychiatrycznego stosuje się przymus bezpośredni, najczęściej poprzez przypięcie pasami. Ogromnym problemem wciąż pozostają warunki organizacyjne, które nie pozwalają pacjenta odizolować, a także braki kadrowe, przez które medycy nie mogą czuć się bezpiecznie. Podczas unieruchamiania pacjenta powinno zabezpieczać co najmniej pięć osób, tymczasem na całym oddziale często dyżuruje jedna albo dwie pielęgniarki.

Największym wyzwaniem dla samorządowej legislacji nie jest dziś zmienność przepisów, lecz brak jednolitości w nadzorze i rozbieżne orzecznictwo. Praktycy wskazują, że podobne uchwały są oceniane odmiennie nie tylko w różnych regionach, ale nawet przez ten sam organ nadzoru. Dodatkowym problemem stają się skargi prokuratorów, które ich zdaniem tworzą de facto „trzeci organ nadzoru” i zwiększają ryzyko dla stabilności prawa miejscowego.

Dwa, trzy lata działalności i pożegnanie z rynkiem - w ostatnim czasie zwiększyła się liczba kancelarii notarialnych zamykanych z powodu nieopłacalności prowadzonej przez notariusza działalności. W samej Warszawie ponad 1/4 kancelarii nie zatrudnia pracowników, bo notariusza na to nie stać - pracuje sam. Władze samorządu próbują temu trendowi zapobiegać - w ich ocenie szansą byłoby nie tylko podniesienie taksy notarialnej, czy rozszerzenie kompetencji notariuszy, ale też zmiany w rozmieszczeniu kancelarii.

Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP wystąpiła właśnie do ministra sprawiedliwości, prokuratora generalnego Waldemara Żurka o niezwłoczne podjęcie działań dostosowujących praktykę publikowania oświadczeń majątkowych prokuratorów do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 r. Chodzi konkretnie o wstrzymanie ich dalszego publikowania w BIP do czasu nowelizacji przepisów ustawy – Prawo o prokuraturze, oraz usunięcia bądź ograniczenia tych oświadczeń, które zostały już opublikowane.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski w piśmie skierowanym do ETPCz wyjaśnia, że prezydenckie wątpliwości dotyczące czwórki nowych sędziów TK – Krystiana Markiewicza, Macieja Taborowskiego, Marcina Dziurdy, Anny Korwin-Piotrowskiej – dotyczą m.in. faktu, że wszyscy zostali wybrani tego samego dnia, nie poinformowano też, który sędzia jaki wakat ma zająć. O samym ślubowaniu w Sejmie napisał, że nie nastąpiło w obecności prezydenta, i dodał, że w Polsce nadal trwa postępowanie w sprawie sporu kompetencyjnego dotyczącego właśnie tego zdarzenia.

Ministerstwo Sprawiedliwości po krytycznych uwagach z sądów, poinformowało, że rezygnuje z propozycji umieszczania na sali rozpraw, obok godła Rzeczypospolitej Polskiej, dwóch flagi – polskiej i UE. Zamiast tego obie mają znaleźć się - jak wskazano - "na budynku sądowym albo przed nim". Sądy krytykowały pomysł za wysokie koszty i wskazywały brak miejsca w salach do rozmieszczania flag. Szacowano, że cena zmian to ok. 4 mln zł.

Wprowadzenie akt elektronicznych jest koniecznością, m.in. dlatego, że do przechowywania papierowych nie będzie miejsca. Przeszkodą – poza przedłużającymi się kwestiami legislacyjnymi – może być początkowo podejście samych sędziów, bo wielu z nich woli korzystać z... papieru. Szansą jest natomiast pełna cyfryzacja przynajmniej niektórych obszarów, takich jak choćby postępowanie gospodarcze – wskazywali uczestnicy debaty kończącej konferencję „Nowoczesne sposoby doręczeń w postępowaniu sądowym".

Polskie prawo rodzinne opiera się na zasadzie, zgodnie z którą dziecko urodzone w trakcie małżeństwa albo przed upływem 300 dni od jego ustania uznawane jest za dziecko męża matki. Rozwiązanie to miało zapewniać stabilność sytuacji dziecka i chronić rodzinę. Tyle że współczesne relacje rodzinne wyglądają dziś zupełnie inaczej niż wtedy, kiedy tworzono obecne przepisy. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało uchylenie przepisów przewidujących automatyczne domniemanie pochodzenia dziecka i wydaje się, że jest to próba odpowiedzi na obecne problemy – piszą Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, prawnicy z RESIST Rezanko Sitek.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce rozszerzyć uprawnienia instytucji społecznych. Do opiniowania trafił właśnie projekt zmian w Kodeksie postępowania karnego, zakładający, że taka instytucja, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, będzie mogła wnieść zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów taką możliwość mają jedynie instytucja państwowa lub samorządowa.

Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek odwołał dr. Michała Sopińskiego z funkcji Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości w związku z – jak uzasadniono – rażącym i uporczywym naruszaniem przepisów prawa. Jak wskazano, decyzja została podjęta po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu oraz po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Rektor twierdzi, że odwołanie nie było skuteczne, bo jest zabezpieczenie Trybunału Konstytucyjnego.

Z portalu informacyjnego sądów powszechnych korzysta już ponad 615 tys. użytkowników, w tym ponad 518 tys. to użytkownicy zewnętrzni, ponad 65 tys. – pełnomocnicy, 3 813 – sędziowie, a ponad 27 tys. – pracownicy sekretariatów – wynika z danych zaprezentowanych w trakcie konferencji „Nowoczesne sposoby doręczeń w postępowaniu sądowym" przez r. pr. dr Annę Zalesińską, członkinię Zespołu Problemowego do spraw cyfryzacji postępowania cywilnego przy Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Uchwalona w piątek ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu zakłada, że dwie osoby pełnoletnie będą mogły zawrzeć umowę u notariusza, która – rejestrowana w USC – umożliwi stronom m.in. wybór ustroju majątkowego, ustanowienie obowiązku alimentacyjnego, uzyskanie prawa do korzystania ze wspólnego mieszkania oraz nadanie drugiej osobie uprawnień do dostępu do informacji medycznych i działania jako pełnomocnik w sprawach codziennego życia. Prezydent zapowiada jednak weto.

Automatyczne zawieszanie obowiązku spłaty rat kredytu w razie wszczęcia sprawy sądowej o stwierdzenie nieważności umowy, prostsze zasady wzajemnych rozliczeń konsumentów z bankami oraz szybsza procedura sądowa, w tym więcej posiedzeń niejawnych oraz zdalnych przesłuchań świadków, mają pomóc rozładować zatory na wokandach, spowodowane sporami frankowymi. Przyjętą w piątek przez Sejm ustawą frankową zajmą się teraz senatorowie.

Marcin Kubiczek, być może najbardziej znany syndyk w Polsce, był krytykowany za podejmowanie działań generujących olbrzymie koszty obsługi prawnej, na czym miały zarabiać związane z nim kancelarie. W decyzji Ministerstwa Sprawiedliwości o zawieszeniu jego licencji taki zarzut nie jest stawiany. Resort wytyka syndykowi nieprawidłowości mniejszego kalibru, dotyczące m.in. wydatków na PR czy niezłożenia sprawozdań w wymaganym terminie.

Na początku kwietnia weszły w życie przepisy, na które czekało wielu asystentów sędziów, skracające z 10 do 7 lat staż potrzebny do awansu na stanowisko starszego asystenta. Szybszym awansom na przeszkodzie stanął jednak budżet sądów. Choć są przypadki uwzględniania wniosków asystentów, część odsyłana jest z kwitkiem z powodu braku środków finansowych na wyższe wynagrodzenia. Teraz Departament Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych poinformował związkowców, że awans jest fakultatywny, a w ustawie określono jedynie jego minimalne przesłanki formalne.

Od 1 czerwca sądy mają obligatoryjnie przesyłać komornikom pisma poprzez portal informacyjny sądów. Komornicy, jak sami podkreślają, do tej zmiany są przygotowani, bo konta w portalu mają od dłuższego czasu. Co więcej, chcieliby kolejnych zmian usprawniających i przyspieszających postępowanie egzekucyjne – marzą im się akta elektroniczne i system im dedykowany, zintegrowany m.in. z systemem sądowym, w którym byłyby wszystkie dokumenty dotyczące prowadzonych przez nich spraw. Jak podkreślają, jest to konieczne, by uporać się z wszędobylską, utrudniającą pracę papierologią.

Nie niższa od 100 złotych, nieprzekraczająca 20 000 zł – Ministerstwo Sprawiedliwości chce podwyższyć 10-krotnie wysokość stawki dziennej grzywny orzekanej przez sąd. W efekcie, przy niezmienionych granicach liczby stawek, minimalna wysokość grzywny - po zmianie przepisów - wynosiłaby 1 000 zł, a najwyższa potencjalnie nawet 10 800 000 zł. Projekt nowelizacji kodeksu karnego trafił do wykazu prac legislacyjnych rządu, ma być gotowy w IV kwartale 2026 r.

W czwartek rano posłowie rozpatrywali poprawki do ostatecznej wersji projektu ustawy frankowej. Zawieszenie spłat rat kredytu ma być automatyczne, aby nie wydłużać postepowania, wydając osobne postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia. W piątek rano Sejm prawdopodobnie będzie głosował nad finalną wersją przepisów.

Z września na 1 lipca Sąd Okręgowy w Warszawie przesunął termin rozprawy w sprawie zażalenia na zastosowanie aresztu wobec byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Zarządzenie wydano 27 maja, dodatkowe terminy zaplanowano na 3 i 6 lipca. Były minister sprawiedliwości, podejrzany w śledztwie dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości, przebywa obecnie w Stanach Zjednoczonych.