Od nowego roku szkolnego edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym – poinformowała w czwartek Barbara Nowacka, ministra edukacji. Przekazała też, że nieobowiązkowy będzie jednak moduł dotyczący wiedzy seksualnej. O tym, czy dziecko weźmie w nim udział, zdecydują więc rodzice. Ogłoszenie decyzji o obowiązkowości edukacji zdrowotnej było wcześniej kilkukrotnie zapowiadane.

Prawa i obowiązki ucznia zostaną skatalogowane w jednym akcie prawnym, środki wychowawcze będą mieć pierwszeństwo przed karami, powstaną rzecznicy praw uczniowskich a rady szkół będą obowiązkowe. To główne założenia zaproponowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej projektu ustawy o prawach i obowiązkach ucznia, który został przyjęty przez rząd i teraz trafi do Sejmu.

Dodatkowe obowiązki dla wychowawców wypoczynku, zmiany w organizacji kursów dla kierowników i wychowawców wypoczynku oraz nowy wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku - to niektóre ze zmian, które mają zostać wprowadzone do przepisów w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży. A wszystko po to, żeby zwiększyć bezpieczeństwo dzieci i młodzieży na koloniach i obozach. Konsultacje projektu nowelizacji trwają.

Na środowym posiedzeniu rząd zajmie się nowelizacją ustawy o prawach i obowiązkach ucznia. Jej przepisy mają m.in. gwarantować uczniom ustawowe prawo do kształtowania własnego wyglądu. Projekt zakłada też powołanie na czteroletnią kadencję Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich. Chodzi o projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Ministerstwo Edukacji Narodowej, które przygotowało przepisy wskazało, że projekt „porządkuje zagadnienia, które dotąd pozostawały rozproszone w różnych aktach prawnych”.

Województwa otrzymają nowe obowiązki w obszarze edukacji i rynku pracy. Opublikowana została ustawa, która nie tylko nadaje trwały status Wojewódzkim Zespołom Koordynacji ds. polityki umiejętności, ale gruntownie przebudowuje rolę samorządów w planowaniu i zarządzaniu rozwojem kompetencji mieszkańców.

Rodzicie, kierując się dobrem dziecka, nie muszą wybierać przedszkola, w którym dziecko cofnęło się w rozwoju. Mogą natomiast wybrać przedszkole najlepsze w ich ocenie, choćby dalej położone. Gmina ma wówczas obowiązek zapewnienia dziecku bezpłatnego dowozu i opieki albo zwrotu takich kosztów rodzicom. I to rodzice wybierają czy skorzystają z transportu gminy, czy z własnego, a gmina zwróci im wydatki - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Polska się starzeje, a dzieci każdego roku rodzi się coraz mniej. Z aktualnej prognozy ludności wynika, że do 2034 r. liczba dzieci w wieku 7–14 lat spadnie o ok. 19,5 proc. Potrzebne są więc zmiany, które dostosują sieć publicznych szkół do spadającej liczby uczniów i pozwolą na wykorzystanie budynków oświatowych również na potrzeby lokalnych społeczności. Kancelaria Prezydenta poinformowała, że prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację w tej sprawie. Nowe przepisy mają m.in. pomóc utrzymać małe szkoły i zapewnić uczniom dostęp do edukacji jak najbliżej ich miejsca zamieszkania.

Związek Nauczycielstwa Polskiego przeanalizował propozycje MEN dotyczące rozliczania godzin nadliczbowych nauczycieli. Ocenił je bardzo krytycznie, wskazując, że projekt nowelizacji Karty Nauczyciela w tym zakresie stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami prawa pracy, w szczególności dotyczącymi wynagradzania za godziny nadliczbowe. - Nowelizacja dokonuje ewidentnego ograniczenia uprawnień pracowniczych nauczycieli związanych z pracą w godzinach nadliczbowych - podkreśla ZNP i przedstawia własną propozycję dotyczącą wynagradzania nauczycieli za dodatkową pracę podczas wycieczek szkolnych.

1 kwietnia 2026 r. wchodzą w życie przepisy uruchamiające pierwszy etap funkcjonowania Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych. Resort cyfryzacji udostępnił podstawowe funkcjonalności systemu teleinformatycznego. Do końca maja około 65 tys. jednostek sektora finansów publicznych musi zarejestrować się w systemie i założyć konta swoim pracownikom, którzy będą realizować nowy obowiązek. Z obawy, aby „system się nie zawiesił”, resort finansów zaapelował o etapowe składanie wniosków.

Związek Nauczycielstwa Polskiego poinformował, że już w kwietniu do wykazu prac Rady Ministrów ma zostać wpisany projekt zmiany Karty Nauczyciela w zakresie postępowań dyscyplinarnych i wyjaśniających nauczycieli. Takie informacje zostały przekazane przez resort edukacji podczas marcowego spotkania grupy roboczej ds. postępowań dyscyplinarnych nauczycieli. W dyskusji wzięli udział przedstawiciele związków zawodowych oraz jednostek samorządu terytorialnego.

W szkole może pojawić się szereg konfliktów - między uczniami, nauczycielami, rodzicami i kadrą pedagogiczną. Niejednokrotnie dzięki mediacjom udaje się rozwiązać wiele problemów. Zainteresowani nie tylko mogą polubownie zakończyć spór, ale również nauczyć się dobrej komunikacji. To procentuje na przyszłość.

Karta Nauczyciela reguluje dokładnie kryteria przyznawania nagród dla uczących przy tablicy. Organ prowadzący szkołę nie może wprowadzać ani dodatkowych kryteriów, ani rezygnować z wymogów ustawowych, gdy wyznacza mierniki służące za podstawę oceny pracy nauczyciela, które związane są tylko i wyłącznie z jego pracą dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą. Nie wolno też zmieniać ustawowych terminów wypłat nagród - tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Resort edukacji nie planuje ustalać w sposób centralny jak uczniowie mają wyglądać i jak się ubierać, ale jednocześnie chce wyznaczyć granice swobody. Projekt nowelizacji Prawa oświatowego zakłada autonomię placówek w tym zakresie oświatowych – dokładne wymagania stawiane uczniom mają zostać określone w statucie każdej szkoły, a kontrolę nad dowolnością będzie przeprowadzać kuratorium oświaty.

Osoby z niepełnosprawnościami, uczęszczające na studiach podyplomowe, będą mogły liczyć na wsparcie uczelni finansowane z budżetu państwa. Sejm uchwalił nowelizację ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która zlikwiduje lukę prawną wykluczającą tę grupę z systemowego wsparcia.

Propozycja mniej licznych oddziałów przedszkolnych oraz szkolnych spotkała się z pozytywnym odbiorem przedstawicieli Związku Nauczycielstwa Polskiego. Autorzy projektu nowelizacji Prawa oświatowego przewidują wysokiej jakości zmianę w zakresie organizacji nauczania i higieny pracy. Z kolei nauczyciele zwracają uwagę na bezpieczeństwo dzieci, które w dzisiejszych czasach stanowi podstawę prowadzonej edukacji.

Sieć publicznych przedszkoli nie może być rozbudowywana dowolnie, ale należy wziąć pod uwagę również prognozy demograficzne w mieście, a także liczbę wolnych miejsc w już istniejących placówkach. Przekonała się o tym jedna z nauczycielek, która chciała, aby jej przedszkole uzyskało status publicznego, ale już dwukrotnie spotkała się z odmową urzędników.

W Dzienniku Ustaw opublikowana została nowelizacja rozporządzenia w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego. Technik cyberbezpieczeństwa, monter optoelektroniki, agroogrodnik, ogrodnik terenów zieleni, technik architektury krajobrazu i arborystyki – to tylko kilka z jedenastu nowych zawodów szkolnictwa branżowego. Zmiany zaczną obowiązywać od 1 września br.

Startuje kolejna edycja „Edukacji z wojskiem”. Ministerstwo Edukacji Narodowej wspólnie z Ministerstwem Obrony Narodowej zapraszają szkoły podstawowe i ponadpodstawowe do udziału w szkoleniach z zakresu bezpieczeństwa prowadzonych przez żołnierzy Wojska Polskiego. Zgłoszenia będą przyjmowane do 7 kwietnia za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej.

Coraz więcej szkół wdraża mediacje, dzięki którym udaje się osiągnąć porozumienie w różnych sporach dotyczących uczniów i kadry pedagogicznej. Atmosfera w szkole poprawia się, gdy zainteresowani starają się porozumieć i uczyć rozmawiać. Najważniejsze, by dostrzec korzyści płynące z mediacji i systematycznego podnoszenia kwalifikacji w tym obszarze.

Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało projekt ustawy wprowadzający zakaz używania przez uczniów telefonów komórkowych w publicznych szkołach podstawowych. Przepisy miałyby wejść w życie wraz z początkiem nowego roku szkolnego. Na razie rozpoczęły się konsultacje publiczne, które potrwają do 23 kwietnia 2026 roku.