Niewielka szansa na dodatki dla nauczycieli specjalistów od wczesnego wspomagania

Ministerstwo Edukacji Narodowej podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko wobec postulatów zgłaszanych przez rzeczniczkę praw dziecka dotyczących dodatkowej gratyfikacji za trudne warunki pracy dla specjalistów prowadzących zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju. W opinii resortu edukacji, postulaty dotyczące systemu wynagradzania i pragmatyki zawodowej nauczycieli wymagają dalszych analiz.

Na początku ubiegłego roku Monika Horna-Cieślak, rzeczniczka praw dziecka, wystosowała do Ministerstwa Edukacji Narodowej apel o uwzględnienie w kręgu osób uprawnionych do dodatku za specjalne warunki pracy również specjalistów pracujących z dziećmi z niepełnosprawnościami w ramach wczesnego wspomagania rozwoju. Kierując się troską o dobro dziecka, poparła apel pedagogów i dyrektorów szkół, w tym szkół specjalnych, o zrównanie wynagrodzeń nauczycieli terapeutów pracujących w ramach wczesnego wspomagania rozwoju z wynagrodzeniami innych nauczycieli pracujących z dziećmi z niepełnosprawnościami.

Niskie wynagrodzenie i nierówne traktowanie prowadzą do wypalenia zawodowego

W wystosowanym piśmie rzeczniczka zwróciła uwagę, że projektując system wynagradzania specjalistów wykonujących pracę szczególnie obciążającą, ustawodawca pominął osoby prowadzące zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, takie osoby nie mają prawa do dodatku za specjalne warunki pracy, pomimo ich istotnej funkcji w systemie edukacyjnym i społecznym. - Wymagana jest od nich specjalistyczna wiedza w zakresie różnorodnych metod pracy z dzieckiem i stymulowania jego rozwoju. Osoby te powinny cechować się szczególnymi umiejętnościami oraz strategiami doboru odpowiednich technik pracy z dzieckiem o szczególnych potrzebach rozwojowych. Ich praca wiąże się też z dużym emocjonalnym obciążeniem i wyzwaniami związanymi z trudniejszym osiąganiem zamierzonych celów rozwojowych. Zaś ich wynagrodzenie jest nieadekwatne do wykonywanych obowiązków i dokonywanych nakładów – tłumaczyła RPD w wystosowanym piśmie.

W odpowiedzi na wystąpienie MEN poinformowało, że w zarówno w przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych, poradniach psychologiczno-pedagogicznych i innych placówkach mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania jego psychoruchowego i społecznego rozwoju, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną. Natomiast sama realizacja zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie jest obligatoryjną działalnością jednostek systemu oświaty. – Rozszerzenie uprawnienia do dodatku za warunki pracy w mojej opinii wymaga dalszej i pogłębionej analizy w szerszym kontekście uwarunkowań systemowych i finansowych w zakresie wynagradzania nauczycieli – wyjaśniła Barbara Nowacka, minister edukacji.

W planach nie ma dodatków

We wrześniu ubiegłego roku RPD ponowiła swoje poprzednie wystąpienie do resortu edukacji. Kolejny raz zwróciła uwagę na nieuzasadnione wykluczenie kadry nauczycieli (specjalistów WWR pracujących z dziećmi z niepełnosprawnościami) z katalogu osób uprawnionych do otrzymywania dodatków. W opinii rzeczniczki, zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju zapewniane są dzieciom na podstawie posiadanych przez nie opinii o potrzebie korzystania z takich zajęć, a rolą systemu oświaty jest zapewnienie realizacji prawa dziecka do wychowania i opieki – odpowiednich do osiągniętego rozwoju dziecka.

W odpowiedzi udzielonej 20 maja br. MEN poinformowało, że aktualne pozostaje poprzednie, ubiegłoroczne stanowisko. Ministerstwo podkreśliło, że kontynuowane są prace nad zmianami mającymi poprawić warunki pracy nauczycieli (niektóre zostały już wprowadzone nowelizacją Karty nauczyciela podpisaną przez prezydenta 21 sierpnia 2025 r.), jednak nie zapowiedziało objęcia specjalistów WWR dodatkiem za trudne warunki pracy. Zdaniem Katarzyny Lubnauer, sekretarz stanu w MEN, zmiany w pragmatyce zawodowej nauczycieli wymagają dalszych analiz systemowych i finansowych.