SN: Dłużnik za zaległości zapłaci dodatkowo 40 euro
Wartość zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, dochodzonej obok roszczenia głównego wynikającego z transakcji handlowej, podlega zaliczeniu do wartości przedmiotu sporu - taką uchwałę podjęło trzech sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Chodzi o ryczałt 40 euro, który musi zapłacić dłużnik.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wierzycielowi – od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie – przysługuje od dłużnika stała rekompensata za koszty odzyskiwania należności.
Doliczenie kosztów sądowych i wartość sporu
Zagadnienie prawne przedstawił Sądowi Najwyższemu Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim na tle pozwu o zapłatę zaległego czynszu najmu. Spółka z o.o. zażądała 1 mln 380 tys. zł, od innej spółki z o.o. i wniosła dodatkowo o zasądzenie 171 zł, czyli równowartości 40 euro, jako kosztu zryczałtowanej opłaty za odzyskiwanie należności. 11 września 2025 r. referendarz nakazał pozwanej spółce - nakazem zapłaty - zwrócić całą należną sumę wraz z odsetkami plus koszty odzyskania należności w wysokości 171 zł. Decyzję referendarza zaskarżył pełnomocnik powodowej spółki. Wniósł o zasądzenie sumy większej - 1 mln 552 tys., bo tyle wynosiła wartość sporu.
Pełnomocnik powódki wskazał też, że należy mu się wynagrodzenie według stawki urzędowej 600 zł, a także zwrot opłaty sądowej - 60 zł i zwrot kosztów zastępstwa procesowego - łącznie - 677 zł. Skarga została przyjęta do rozpoznania.
Sąd odwoławczy miał jednak wątpliwość co do tych kosztów. Wobec czego przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie w celu podjęcia uchwały: Czy wartość zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych dochodzona obok roszczenia głównego wynikającego z transakcji handlowej podlega zaliczeniu do wartości przedmiotu sporu, czy też stanowi koszty, żądane obok roszczenia głównego, o których mowa w art. 20 k.p.c.?
Uchwała uwzględniająca ryczałt
Izba Cywilna 10 czerwca br. podjęła uchwałę, zgodnie z którą wartość zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, dochodzonej obok roszczenia głównego wynikającego z transakcji handlowej, podlega zaliczeniu do wartości przedmiotu sporu.
Uchwała ta rozwiała dotychczasowe wątpliwości sądów, które traktowały ryczałt dłużników handlowych bądź jako roszczenie wchodzące do WPS, bądź jako poboczne żądanie nieuwzględniane w tej wartości.
W składzie orzekającym zasiadali sędziowie: Adama Doliwa, Agnieszka Jurkowska-Chocyk oraz Krzysztof Wesołowski
Uzasadnienie uchwały ukaże się w ciągu miesiąca.
Uchwała Izby Cywilnej SN 10 czerwca 2026 r. sygnatura akt III CZP 6/26.
