Problemy z pustymi etatami, konflikty dyrektora z nauczycielami, a także kłopoty z zapewnieniem odpowiednich zajęć uczniom ze spektrum autyzmu nie są sytuacjami nadzwyczajnymi w edukacji. Dlatego trudno z tych powodów nagle, tuż przed maturami, wyrzucać bez wypowiedzenia dyrektora szkoły - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie wieloletniego szefa Zespołu Szkół - Małopolskiej Szkoły Gościnności w podkrakowskich Myślenicach.

Skracanie czasu pracy pielęgniarek, łączenie dwóch dyżurów w jeden, a nawet planowanie ich po godzinach pracy szkół – takie nieprawidłowości w zapewnianiu opieki zdrowotnej uczniom z woj. świętokrzyskiego stwierdziła Najwyższa Izba Kontroli. Na sześć skontrolowanych placówek aż pięć organizowało pracę szkolnych pielęgniarek niezgodnie z przepisami. W efekcie nie wszystkie dzieci zostały objęte np. testami przesiewowymi. Właściwego wsparcia nie dostawali też uczniowie z niepełnosprawnościami.

Od 22 kwietnia jednostki samorządu terytorialnego muszą rozpocząć rejestrację w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych. Choć system zacznie działać od 1 lipca, JST mają czas tylko do końca maja na założenie kont, wydanie upoważnień i rejestrację użytkowników. W praktyce samorządowcy mają wiele wątpliwości, np. czy konto w systemie powinna zakładać gmina czy urząd gminy.

Związek Powiatów Polskich domaga się przywrócenia szkołom branżowym ich właściwego charakteru. Placówki powinny kłaść nacisk na naukę zawodu oraz praktyki celem nabycia umiejętności związanych z wybranym przez ucznia zawodem. Do tego, zdaniem Związku, niezbędne jest uszczuplenie podstawy programowej. Niektóre postulaty ZPP podziela także NSZZ „Solidarność”.

W Polsce pierwszy kontakt z tabletem czy telefonem dzieci mają często jeszcze przed ukończeniem drugiego roku życia. Ponad 70 proc. nastolatek i nastolatków uważa się za uzależnionych od telefonów. Nauczyciele i lekarze zazwyczaj nie umieją pracować z ludźmi, którzy kompulsywnie używają internetu, a ich rodziny nie wiedzą, gdzie szukać wsparcia. Brakuje systemu pomocy osobom z uzależnieniami od technologii i urządzeń mobilnych.

Skala spadku liczby ludności i urodzeń zmusza samorządy do rewizji długofalowych planów. Żadne z miast w Polsce nie osiągnęło wskaźnika, który gwarantuje zastępowalność pokoleń. Mniej mieszkańców oznacza wyższe koszty jednostkowe utrzymania infrastruktury i usług publicznych, a w perspektywie poważne wyzwania dla oświaty, mieszkalnictwa i planowania przestrzennego. Eksperci wskazują, że samorządowcy muszą przestawić się na zarządzanie kurczeniem się gmin.

Z uchwały rady gminy wynikało, że stypendium naukowe, sportowe i artystyczne może zostać przyznane szczególnie uzdolnionym uczniom klas IV-VIII szkół podstawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że organ nie miał upoważnienia, by dokonać zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do stypendium wyłącznie do dzieci uczęszczających do określonych klas. Wykluczenie najmłodszych uczniów świadczyło o ewidentnym naruszeniu konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organizacja stołówki szkolnej to organizacja miejsca, w którym będą przygotowywane, podawane i spożywane posiłki. Stołówką nie jest każde miejsce wyodrębnione w celu umożliwienia spożycia posiłku. Brak stołówki skutkuje brakiem obowiązku dyrektora szkoły w zakresie ustalania zasad korzystania z niej, w tym ustalania wysokości opłat za posiłki.

Nowy program dotacyjny Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej obejmuje dofinansowanie wyposażenia pomieszczeń do zajęć sensoryczno-motorycznych w instytucjach opieki nad najmłodszymi dziećmi. Zakładanym rezultatem programu ma być podniesienie jakości opieki oraz rozwój integracji sensorycznej. Nabór wniosków już się rozpoczął i potrwa jeszcze do 26 kwietnia 2026 r.

Rzeczniczka praw dziecka zwraca uwagę na potrzebę dostępności adrenaliny w szkołach i przedszkolach. W piśmie wystosowanym do Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej przedstawia korzyści włączenia adrenaliny do apteczek szkolnych, ale wskazuje również na ryzyko, jakie wiąże się z przechowywaniem leków w placówkach oświatowych.

Nie tylko Związek Nauczycielstwa Polskiego negatywnie zaopiniował przedstawioną przez MEN propozycję rozliczania godzin nadliczbowych nauczycieli. Związek Powiatów Polskich wraz z organizacjami samorządowymi protestuje przeciwko wprowadzeniu ewidencji czasu pracy nauczyciela i propozycji wypłaty ryczałtów za wycieczki szkolne. Zdaniem samorządowców, okres rozliczeniowy dla nauczycieli powinien wynosić 12 miesięcy.

Opublikowany przez MEN projekt ustawy wprowadzającej zakaz używania telefonów komórkowych przez uczniów publicznych szkół podstawowych został poddany konsultacjom publicznym. Trwają one do 23 kwietnia. Związek Powiatów Polskich postuluje, aby zakazem objąć również przedszkola i oddziały przedszkolne w podstawówkach.

Od nowego roku szkolnego edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym – poinformowała w czwartek Barbara Nowacka, ministra edukacji. Przekazała też, że nieobowiązkowy będzie jednak moduł dotyczący wiedzy seksualnej. O tym, czy dziecko weźmie w nim udział, zdecydują więc rodzice. Ogłoszenie decyzji o obowiązkowości edukacji zdrowotnej było wcześniej kilkukrotnie zapowiadane.

Prawa i obowiązki ucznia zostaną skatalogowane w jednym akcie prawnym, środki wychowawcze będą mieć pierwszeństwo przed karami, powstaną rzecznicy praw uczniowskich a rady szkół będą obowiązkowe. To główne założenia zaproponowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej projektu ustawy o prawach i obowiązkach ucznia, który został przyjęty przez rząd i teraz trafi do Sejmu.

Dodatkowe obowiązki dla wychowawców wypoczynku, zmiany w organizacji kursów dla kierowników i wychowawców wypoczynku oraz nowy wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku - to niektóre ze zmian, które mają zostać wprowadzone do przepisów w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży. A wszystko po to, żeby zwiększyć bezpieczeństwo dzieci i młodzieży na koloniach i obozach. Konsultacje projektu nowelizacji trwają.

Na środowym posiedzeniu rząd zajmie się nowelizacją ustawy o prawach i obowiązkach ucznia. Jej przepisy mają m.in. gwarantować uczniom ustawowe prawo do kształtowania własnego wyglądu. Projekt zakłada też powołanie na czteroletnią kadencję Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich. Chodzi o projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Ministerstwo Edukacji Narodowej, które przygotowało przepisy wskazało, że projekt „porządkuje zagadnienia, które dotąd pozostawały rozproszone w różnych aktach prawnych”.

Województwa otrzymają nowe obowiązki w obszarze edukacji i rynku pracy. Opublikowana została ustawa, która nie tylko nadaje trwały status Wojewódzkim Zespołom Koordynacji ds. polityki umiejętności, ale gruntownie przebudowuje rolę samorządów w planowaniu i zarządzaniu rozwojem kompetencji mieszkańców.

Rodzicie, kierując się dobrem dziecka, nie muszą wybierać przedszkola, w którym dziecko cofnęło się w rozwoju. Mogą natomiast wybrać przedszkole najlepsze w ich ocenie, choćby dalej położone. Gmina ma wówczas obowiązek zapewnienia dziecku bezpłatnego dowozu i opieki albo zwrotu takich kosztów rodzicom. I to rodzice wybierają czy skorzystają z transportu gminy, czy z własnego, a gmina zwróci im wydatki - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Polska się starzeje, a dzieci każdego roku rodzi się coraz mniej. Z aktualnej prognozy ludności wynika, że do 2034 r. liczba dzieci w wieku 7–14 lat spadnie o ok. 19,5 proc. Potrzebne są więc zmiany, które dostosują sieć publicznych szkół do spadającej liczby uczniów i pozwolą na wykorzystanie budynków oświatowych również na potrzeby lokalnych społeczności. Kancelaria Prezydenta poinformowała, że prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację w tej sprawie. Nowe przepisy mają m.in. pomóc utrzymać małe szkoły i zapewnić uczniom dostęp do edukacji jak najbliżej ich miejsca zamieszkania.

Związek Nauczycielstwa Polskiego przeanalizował propozycje MEN dotyczące rozliczania godzin nadliczbowych nauczycieli. Ocenił je bardzo krytycznie, wskazując, że projekt nowelizacji Karty Nauczyciela w tym zakresie stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami prawa pracy, w szczególności dotyczącymi wynagradzania za godziny nadliczbowe. - Nowelizacja dokonuje ewidentnego ograniczenia uprawnień pracowniczych nauczycieli związanych z pracą w godzinach nadliczbowych - podkreśla ZNP i przedstawia własną propozycję dotyczącą wynagradzania nauczycieli za dodatkową pracę podczas wycieczek szkolnych.