Jest kolejna wersja projektu tzw. ustawy podażowej, która ma zwiększyć liczbę gruntów przeznaczonych pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. Chodzi głównie o niewykorzystane nieruchomości, które mają spółki Skarbu Państwa i Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Co ciekawe, o losie niektórych lokalizacji będzie ostatecznie decydował sam premier.

Nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego przewiduje uchwalona w piątek przez Sejm nowelizacja ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych. Na mocy ustawy język śląski ma zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny.

Polska jest państwem jednolitym, co w pewnym stopniu określa zakres samorządności. Jednak znacznie większym problemem jest niechęć znacznej części klasy politycznej, różnych opcji, do powierzania samorządom terytorialnym zbyt dużego zakresu praw i obowiązków – twierdzi prof. Kazimierz Bandarzewski z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uważa, że od lat ma miejsce przeciwne zjawisko – odbieranie samorządom już posiadanych kompetencji.

Pomysł, aby ułatwić powstawanie nowych izb wytrzeźwień zyskuje poparcie ministerialnych urzędników. Resort zdrowia nie widzi przeszkód, aby nawet mniejsze samorządy same decydowały, czy będą tworzyć stałe bądź sezonowe izby, aby pijani nie trafiali na szpitalne oddziały ratunkowe. MSWiA chciałoby w ten sposób odciążyć komisariaty, gdzie obecnie aż co czwarty zatrzymany trafia w celu wytrzeźwienia. Brakuje jednak na razie propozycji konkretnych rozwiązań legislacyjnych.

Duża część powiatowych szpitali ma w ciągu kilku miesięcy przygotować programy naprawcze. Naprawa nie będzie jednak skuteczna, jeżeli decyzji władz centralnych dotyczące organizacji systemu ochrony zdrowia i wsparcia restrukturyzacji nie poprzedzi rzetelna analiza finansowa i prawna – uważa Związek Powiatów Polskich (ZPP).

Ciężko chora staruszka chce trafić do domu pomocy społecznej położonego blisko jej siostry, ale sto kilometrów od miasta, w którym wcześniej mieszkała. Sędziowie uznali emerytkę za bezdomną i wskazali, że o jej losach zdecydują urzędnicy z ostatniego miejsca zamieszkania. Nie ma znaczenia lokalizacja DPS, ani adres najbliższej rodziny bądź doradcy tymczasowego wyznaczonego emerytce przez sąd.

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Związek Powiatów Polskich popiera kierunek zmian proponowany w projekcie ustawy przygotowanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, który zakłada zniesienie obowiązku dołączania odpisów z rejestrów publicznych do wniosków kierowanych do administracji. Organizacja wskazuje jednak na potrzebę doprecyzowania procedur, szczególnie w zakresie profesjonalnej rejestracji pojazdów oraz rozszerzenie zmian na przepisy dotyczące działalności lobbingowej.

Organ prowadzący szkołą podstawową może błyskawicznie odwołać dyrektora szkoły. Krok ten musi jednak uzasadnić dobrem placówki i jej wychowanków. Złe zarządzenie szkołą, problemy z kadrą i rodzicami uczniów są poważnymi zarzutami, ale do natychmiastowej dymisji nie wystarczą. Organ musi pamiętać, że dyrektor może dochodzić przywrócenia do funkcji - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mogą tworzyć młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, np. w sołectwach, a wójt powołać konwent sołtysów. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza też obowiązkowe diety oraz ubezpieczenia OC i NNW dla sołtysów, a także upraszcza procedurę składania wniosków o fundusz sołecki oraz zmiany w ich ocenie.

Janów Podlaski, Stanisławów, Małkinia Górna, Staroźreby, Branice, Janów - te miejscowości 1 stycznia 2026 r. uzyskają status miast. Jedna z gmin zmieni nazwę, a w przypadku 21 gmin miejskich i wiejskich dojdzie do zmiany granic gmin. Rada Ministrów zmieniała w wielu wypadkach granice, mimo negatywnej opinii niektórych samorządów, których zmiany dotyczą. MSWiA zapowiedział nowelizację przepisów, tak aby ograniczyć konflikty.

Przełom roku to okres, kiedy wchodzi w życie wiele nowych regulacji prawnych. Dużo zmian czeka zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłego Kowalskiego. Przybywa obowiązków podatkowych, ale za to biznes ma odczuć pozytywnie skutki tegorocznych wysiłków deregulacyjnych - albo znikną niektóre bariery, albo przynajmniej małe i średnie firmy będą nimi mniej ograniczane. Trendem jest większa ilość elektroniki, Polacy muszą też jednak zaktualizować sobie wiedzę o ojczystym języku.

Rząd planuje wygasić przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i zastąpić je rozwiązaniami systemowymi. Nowa ustawa ma ujednolicić zasady wsparcia dla osób objętych ochroną czasową, dostosować prawo do obecnej sytuacji migracyjnej oraz wdrożyć zalecenia UE dotyczące stopniowego wycofywania tymczasowej ochrony.

Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Dokumentami urzędowymi nie mogą być umowy o pracę zawierane z pracownikami urzędów JST. Tym samym takie umowy w formie skanów nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym ustawą.

Obowiązki utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych należą do zarządcy drogi. Takimi zarządcami w odniesieniu do dróg są też samorządy – odpowiednio dla dróg gminnych, powiatowych i wojewódzkich. A za nieodśnieżony i śliski chodnik właściciel nieruchomości może zostać ukarany grzywną w wysokości do 1 500 złotych.

Apteki w małych miejscowościach mogą być wyznaczane do pełnienia dyżurów nocnych albo w dni wolne. Aptekarze, którzy są niechętni narzucanym im terminom dyżurów, tłumaczą to problemami kadrowymi, ale przegrywają sprawy w sądach. Część samorządów nie chce jednak narzucać dyżurowania, gdyż nie są pewne skuteczności obowiązujących przepisów i kwestii odpłatności.

W Polsce działa na razie kilkanaście Społecznych Agencji Najmu, ale ich znaczenie rośnie. To szansa dla osób, które zarabiają za dużo na lokal komunalny, a za mało na kredyt – i dla gmin, które niewielkim kosztem mogą zwiększyć ofertę mieszkaniową, wykorzystując pustostany i lokale z rynku prywatnego.

Kompromis to jedno z częściej padających słów ze strony rządowej w ostatniej dyskusji w Sejmie nad ustawą o asystencji osobistej. Dotyczy przede wszystkim finansów np. waloryzacji wynagrodzeń asystentów czy znacznie pomniejszonych kosztów obsługi dla powiatów i organizacji. Te przekonują, że zapewnienie usługi asystenckiej dobrej jakości nie jest możliwe na zaprojektowanych przez rząd warunkach. I proponują konkretne rozwiązania.

Oczekiwania samorządów, które muszą osiągać odpowiednie poziomy recyklingu odpadów, mocno zderzają się z interesami firm śmieciowych, które nie chcą być obciążane finansowo za zaniechania urzędników i mieszkańców. Branża odpadowa walczy o swoje w Krajowej Izbie Odwoławczej i odnosi już pewne sukcesy.

Senat bez poprawek przyjął w piątek kolejną epizodyczną nowelę ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym razem dotyczy ona zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI) i umów urbanistycznych zawieranych przez inwestorów z samorządowcami. Nowela trafi teraz do podpisu prezydenta. Jednak już jest szykowana kolejna nowelizacja dotycząca ZPI, dotycząca definicji inwestycji uzupełniającej.